Door Eefje Rammeloo

Het komt helemaal goed met Victoria Falls. Francis is ervan overtuigd. Hij is manager bij een groot hotel en werkt zestien uur per dag om toeristen naar zijn hotel, de bijbehorende krokodillenboerderij en de sunsetcruises te lokken.
Francis heeft alle vertrouwen in de toekomst. Immers, wie volgend jaar een van de voetbalwedstrijden om de wereldbeker bezoekt wil meer zien dan het stadion. De massa’s voetbalfans zullen zeker ook een reis maken langs de mooiste plekken van zuidelijk Afrika. De watervallen in het uiterste noorden van Zimbabwe, de Victoria Waterfalls, zijn een van de zeven natuurlijke wereldwonders, en relatief eenvoudig te bereizen vanuit Johannesburg.

Hij is niet de enige die zijn hoop heeft gevestigd op het wereldkampioenschap voetbal in Zuid Afrika, in 2010. De landingsbaan van het vliegveldje van Victoria Falls is alvast verbreed en verlengd. Er kunnen nu, naar verluidt, zelfs Boeing 747’s landen. De Zimbabwanen dromen hardop over intercontinentale vluchten die rijke Europeanen brengen.

Mijn werkelijkheid is anders dan die van Francis. Jarenlang trokken de watervallen toeristen van over de hele wereld. Het stadje Victoria Falls was speciaal voor hen gebouwd. Toen verjoeg het wanbeleid van Robert Mugabe vrijwel alle toeristen, en tegenwoordig is het ‘Vic Falls’ een spookstadje.

De grote, dure hotels die de oude grandeur vertegenwoordigen zijn nagenoeg leeg. Maar in de kleinere hotels verschuilen zich nog enkele rugzaktoeristen. Buiten de poort wachten tienerjongens hen op. Zet een stap naar buiten en je wordt belaagd. Wie heeft er een t-shirt over? Een pen? De brutaalste jongen durft om een paar schoenen te vragen. En mijn haarelastiekje dan? Dat zou hij graag aan zijn zus geven. Ze lopen graag even met ons mee. Er is toch niets anders te doen.

De massa’s toeristen blijven al een paar jaar weg, zowel in hoog- als in laagseizoen, vertellen de jongens. Onderhoud aan de stad is daarom niet meer nodig. De bushokjes en telefooncellen zijn in elkaar gezakt tot een hoop roestend schroot. De straten zijn smerig, en de schappen in de supermarkt zijn ondanks de invoering van de Amerikaanse dollar in Zimbabwe nog steeds maar matig gevuld.

Vragen naar kleding en geld gebeurt overal in Afrika. Maar de wanhoop van deze jongens is wilder, harder en meelijwekkender dan elders. Terug in mijn hostel stop ik vier t-shirts in een plastic tasje. Ik loop naar de poort om het aan de jongens te geven.

Ze komen alle vier op me af en ik deins terug. Handen grijpen de zak en beginnen te trekken. Hun ogen staan woest, ze duwen elkaar weg. Een bewaker bij de poort duwt ze van me af. Half gedraaid, met mijn rug als schild, haal ik de t-shirts een voor een uit de tas en geef ik aan ieder een. Ze grissen het uit mijn handen als een groep uitgehongerde, valse honden. Dan rennen ze weg.

Tussen de stoffige puinhopen van lege, vervallen winkels en restaurants staat een smetteloos wit gebouwtje. Het is het kantoor van Air Zimbabwe. Erachter ligt de start- en landingsbaan van het vliegveld. Vier maal daags vliegt een klein toestel naar Johannesburg. Het zat nog niet halfvol, vertelt een van de passagiers na haar vlucht.

Uit sympathie voor Francis’ optimisme zou ik het graag anders vertellen. Maar eerlijk is eerlijk, het is voorlopig moeilijk voor te stellen dat andere vluchten wél vol zitten. Zal het wereldkampioenschap voetbal daar verandering in brengen? Hoop doet leven in Victoria Falls, je moet toch wat.