Wel eens een vier-jarig kind kwijt geweest in een stampend vol voetbalstadion, terwijl je eigenlijk voor het einde van de wedstrijd nog de helft van een reportage moest filmen? Ik wel. De ‘76e minuut’ kreeg voor mij afgelopen weekend een nieuwe lading.

Een potje voetbal, altijd leuk. Een beladen derby, nog leuker. Dé derby van Soweto, een hoogtepunt. En een chaos. Wàt een dag. De belangrijkste wedstrijd van de Zuid-Afrikaanse voetbalkalender, de Soweto Derby, is een fenomeen.

Het interessante aan de wedstrijd tussen de Orlando Pirates en de Kaizer Cheifs -beide dus uit Soweto- is dat de supportersgroepen van de twee aartsrivalen arm in arm naar het stadion komen. Dat simpele gegeven maakt dat de redactie in Hilversum wel een reportage wil zien.

Shebeen
Om een beetje een lijn te krijgen in het verhaal spreek ik af met voetbalfan en -kenner Lucky. Ik vind het leuk om de reportage te beginnen bij een ‘shebeen’, een authentieke Soweto-kroeg. En van daaruit dan met Lucky en zijn vrienden naar het stadion te lopen. Lucky vindt het ook een pracht-idee. 

Maar voor de wedstrijd blijkt geen bal te beleven in de shebeens van Soweto. ‘Nee, die gaan pas na de wedstrijd open’, vertelt Lucky met een glimlach op zijn gezicht, als we voor het huisje staan. Lucky is niet dom, hij is een Zuid-Afrikaan. Die vertellen dat soort dingen pas als het te laat is. Het eerste stukje brokkelt van mijn reportage af, maar er is geen man over boord.

Dan begint de reportage maar voor het stadion, denk ik. Met daar achteraan Lucky die in het stadion op zijn vuvuzela blaast, kan het nog best aardig worden. Maar Lucky moet onderweg nog wel even een extra kaartje kopen voor zijn zoontje. Dan gaan wij wel alvast wat shots erop zetten. ‘We zien je bij de hoofdingang’, echoot het nu nog door mijn hoofd.

Orlando Stadium
Wie wel eens bij Ajax-Feyenoord is geweest, stelt zich voor dat al die mensen door dezelfde ingang de Arena in moeten, doet die chaos maal drie, en heeft dan een beeld van de massa voor het Orlando Stadium, afgelopen zaterdagmiddag om half twee.

Ergens in die massa sta ik te wachten op Lucky. Aan mijn blik is te zien dat ik inmiddels het tweede stuk van mijn reportage af zie brokkelen. Maar dan, achter me, ‘you look worried, what’s going on?’ Lucky. Met zijn twee zoontjes, dochtertje en vrouw.

Voor we kunnen beginnen met filmen, moet hij wel even zijn vrouw en drie kinderen naar hun stoel brengen, anders wordt het een chaos. Dat ben ik met hem eens, maar ik ben hem dus meteen na de opluchting weer kwijt.

Zoontje weg
Drie kwartier later loopt Lucky opnieuw door het hek van Orlando Stadium, over het inmiddels al wat legere plein, richting mijn cameraman. Zijn aankomst, zij het in scene gezet, staat erop. Ik interview hem kort voor het stadion en spreek af dat ik hem in de tweede helft kom filmen op zijn stadionstoeltje.

Als we Lucky vlak voor rust opzoeken, blijkt dat zijn vrouw haar mobiele telefoon heeft verloren en tijdens de zoektocht ook haar jongste kind is kwijtgeraakt. Op het moment dat Lucky mij het rampzalige nieuws vertelt, blaast de scheidsrechter op zijn fluit voor het rustsignaal.

50-duizend mensen die tegelijk opstaan om een broodje worst te halen, blijkt niet het ideale moment om een zoontje terug te vinden. En ook na rust; geen zoontje. De paniek in de familie Lucky begint toe te slaan. En bij mij ook. Luckies zoontje is niet alleen een prachtkereltje, mijn reportage is nu ook definitief verloren.

76e minuut
Ver in de tweede helft duikt het mannetje weer op. De 76e minuut is het verlossende moment. Lucky huilt van geluk, zijn vrouw van schaamte. Nadat al die emoties gesust zijn, hebben we nog twaalf minuten om Lucky in het stadion te filmen en hem tussen het publiek wat vragen te stellen.

En weer heeft de correspondent een aantal dingen geleerd. In Zuid-Afrika is niks te plannen. In Zuid-Afrika komt alles dat fout lijkt te gaan, toch weer goed. In Zuid-Afrika wonen ontzettend lieve mensen die, zelfs nadat ze een half uur lang hun zoontje kwijt zijn geweest, bereid zijn voor mijn camera op een vuvuzela te blazen.

(Ook de mobiele telefoon van de vrouw van Lucky dook na de wedstrijd weer op uit de mensenmassa. Net als de verloren vuvuzela van zijn dochtertje in tranen, al werd die vervangen door een vuvuzela die stiekem bij een kraampje om de hoek werd gekocht)