Makarapas!
Makarapa!, wat een leuk verhaal liepen we deze week tegen het lijf. Beetje te vroeg om voor de NOS een groot nummer van te maken, maar gelukkig zijn er meer media geïnteresseerd in Zuid-Afrika. We werken vanuit Johannesburg onder anderen voor een samenwerkingsverband van Europese omroepen. Dat wil graag in kleine, menselijke verhalen zien hoe Zuid-Afrika zich voorbereidt op het WK.
Voetbalhoed
Zo’n klein menselijk verhaal is dat van Jan. Jan ziet handel in de Makarapa. Een bouwhelm die met wat knippen en verven wordt omgebouwd tot een maffe voetbalhoed. Het ding is in Johannesburg razend populair.
Nu maakt Jan de hoed vooral voor de fans van de lokale eredivisieclubs en bedrijven die een gek relatiegeschenk zoeken, maar tijdens het WK hoopt hij natuurlijk vooral de buitenlandse fans blij te maken. We gingen deze week langs bij Jans ‘fabriekje’ (een werkplaats op het terras bij zijn huis) in de township Everton, een uurtje rijden van Johannesburg.
Werk
In Everton is niet zoveel werk, dus Jan is met zijn handel een held in de township. Zijn Makarapa-werkplaats heeft in hoogtijdagen meer dan 50 mensen in dienst. Afgelopen november maakte Jan met de jongens en meiden uit Everton in 6 weken tijd 8-duizend Makarapas voor First National Bank. Het bankbedrijf wilde iets leuks doen tijdens zijn jaarlijkse personeelsfeest.
Inmiddels heeft Jan deals met winkels in de stad, die WK-artikelen verkopen. En hij probeert via de toeristenbureaus zijn Makarapas ook te verkopen aan het buitenland.
Mijnen
Jan vertelt dat Makarapa het oude woord is dat ze buiten Johannesburg gebruiken voor mannen die in de mijnen bij de hoofdstad werken. De Makarapas komen vaak maar één of twee keer per jaar even terug naar huis en hebben daardoor een rare status in de gemeenschap. Ze zijn er wel, ze leveren een inkomen, ze hebben een gezin, maar je ziet ze haast nooit.
De tot feestmuts omgebouwde mijnwerkershoed werd vernoemd naar die mannen. De foto’s hierboven spreken verder voor zich. Met als afsluiter de meest schandalige foto die ooit met mijn camera genomen is: samen met mijn Duitse cameraman Henner Frankenfeld, die na 20 jaar in Johannesburg voor mijn gevoel nog iets te blij is met zijn Duitse achtergrond..
Ik vermoed dat Jan de Nederlandse Makarapas wel zal slijten. Voetbal- en schaatsfans is immers niets te maf!
Beetje jammer voor Jan en al die Zuidafrikanen die hopen een graantje mee te pikken van ‘Twenty-ten’.
Fifa en haar hoofdsponsors gaan niet toestaan dat de locals beter worden van het WK. Zoveel werd al duidelijk in documentaires die -ook op de publieke Nederlandse zenders- lieten zien hoe Kaiser Beckenbauer vanuit de helikopter aanwees waar de stadions gebouwd gingen worden. De publieke ruimte eromheen biedt geen ruimte aan detailhandel; daargelaten de nering van CocaCola, MacDonalds en andere grote Fifa-sponsoren. Alle merchandising is auteursrechtelijk beschermd. Makaparas maken daarop inbreuk, redeneert de Fifa met alle grootverdieners eromheen. Jan mag straks zijn boeltje pakken en hopen dat hij niet in de lik wordt gesmeten. Als je nog even blijft waar je bent, Lucas, zul je ruimschoots in de gelegenheid komen nóg schandaliger foto’s te schieten met die camera van je..