Kenia heeft, voor de zoveelste keer in de afgelopen jaren, een ontwerp voor een nieuwe grondwet. Het is een document geworden dat, zo lijkt het toch, de macht van de president aan stevige controle onderwerpt en burgerrechten garandeert die elders in de wereld de normaalste zaak zijn, maar in dit land, zoals in andere Afrikaanse landen, nu nog uitzonderlijk heten. Een stap vooruit dus.

Wetten maken kan niet zonder compromissen te sluiten. Dat geldt ook voor Kenia, een land met een soms liberaal denkende stadsbevolking en een soms conservatief ogende plattelandsgemeenschap. Een land met pakweg veertig miljoen mensen, van wie het overgrote deel zich christelijk noemt, maar ook een land dat, zeker aan de kust, een substantiële islamitische minderheid kent.

Na veel gesteggel en geruzie, waarbij Keniaanse parlementsleden zich vaak weer van hun lelijkste kant lieten zien, is het grondwetsontwerp vorige week dan toch aangenomen. Over enkele maanden moet de bevolking zich hierover in een referendum uitspreken. De laatste poging tot een nieuwe constitutie, in 2005, leverde een overtuigend ‘nee’ op, maar dat vooral om redenen van politieke rivaliteit.

Op dit moment (het kan altijd nog anders worden) hebben zowel president Mwai Kibaki als premier Raila Odinga zich achter het voorstel geschaard. Dat is belangrijk, want beide heren vertegenwoordigen tegengestelde politieke stromingen. Als de leiders ‘ja’ zeggen, wordt de kans op instemming van het volk groter. Tenzij een andere, niet-politieke partij, roet in het eten gaat gooien.

Die partij wordt in Kenia vertegenwoordigd door diverse christelijke kerken, de katholieke voorop. Zij pleiten voor een nee-stem, en dat om twee redenen. In het nieuwe voorstel is beperkte ruimte voor aparte burgergerechtshoven van islamitische signatuur, de zogeheten Kadhi Courts, die al voor de koloniale tijd bestonden. En de nieuwe grondwet verbiedt abortus, tenzij het leven van de moeder in gevaar is.

De wrange grap is dat in de huidige grondwet, het document dus waar iedereen nu eindelijk van af wil, de Kadhi Courts eveneens bestaan, en dat abortus ook nu al verboden is. Wie ‘nee’ stemt om die twee redenen, behoudt dus exact wat hij wenst te verwerpen. Leg dat de kiezers maar eens uit.

De komende maanden zal het constitutionele gevecht tussen kerk en staat, die in Kenia gescheiden heten te zijn, ongetwijfeld tot soms felle botsingen leiden. We kunnen enkel hopen dat de christelijke gelovigen in de mis luisteren naar hun voorganger, om vervolgens daarbuiten hun eigen geweten te volgen.