Zuid-Afrikanen hebben hun president al aardig wat etiketten opgeplakt. Maar staatsman? Tsja, waarom eigenlijk niet. Hij heeft het juiste postuur en een strenge blik in de ogen. En Zuma is het afgelopen jaar vaak te zien geweest, paraderend langs een Chinese erewacht, handenschuddend met westerse leiders, zich onderhoudend met Afrikaanse collega’s. Altijd in zijn losse stijl, maar met de rug recht. Zo recht staat die rug thuis niet vaak.

BRIC-S
Hoe onoplosbaar problemen in eigen land soms ook zijn, op het internationale toneel voelt Zuma zich steeds meer op zijn gemak. En dat is niet zonder reden. Zuid-Afrika zet de laatste maanden zelfverzekerde stappen naar buiten. Met als laatste en misschien wel belangrijkste wapenfeit: de exclusieve uitnodiging van de BRIC-landen, een samenwerkingsverband van de vier grootste ontwikkelende economieën, om aan te schuiven.

Als het aan Brazilie, Rusland, India en China ligt, wordt South-Africa toegevoegd aan de club: BRICS.

Veiligheidsraad
En er was deze week het heldere standpunt dat minister van Buitenlandse Zaken Mashabane op de tafel van de Veiligheidsraad legde: ‘we zullen de vijf Permanente Leden proberen te overtuigen dat de Raad snel hervormd moet worden.’

Sinds 1 januari zit Zuid-Afrika voor twee jaar in de Veiligheidsraad, en het bijt meteen in een van de meest ingewikkelde diplomatieke vragen van dit moment: zijn China, Rusland, Amerika, Frankrijk en Engeland nog wel de vijf belangrijkste landen in de wereld?

Kingmaker
Dat getuigt van zelfvertrouwen. Zuid-Afrika kan als niet-permanent lid van de Raad in deze discussie zelfs een belangrijke schakel worden, schrijft analyst Mandy Rossouw dit weekend in de Zuid-Afrikaanse kwaliteitskrant Mail&Guardian: ‘Zoals een kleine politieke partij de kingmaker kan zijn in een grote politieke impasse.’

Volgens de ANC-watcher ontpopt president Zuma zich steeds meer als ‘internationale staatsman’. Vooral de Chinezen zijn volgens Rossouw diep onder de indruk van Zuma’s diplomatieke gaven.

Groei-economie
Maar dat is niet de reden dat China de Zuid-Afrikanen bij de BRIC wil hebben. Dat lijkt vooral te draaien om een steviger voet aan de grond op het Afrikaanse continent. En dan maakt het even niet uit dat Zuid-Afrika een relatief matige economische positie inneemt in de wereld. ‘De 350-miljard dollar die de Zuid-Afrikaanse economie waard is, is niets als je kijkt naar de BRIC-standaarden. Er zijn genoeg groei-economieën die eerder in het BRIC-rijtje thuishoren.’

Dat schrijft Jim O’Neill deze week in zijn blog. O’Neill is hoofd economisch onderzoek van de internationale investeringsbank Goldman Sachs. En de bedenker van de naam BRIC. Hij vraagt zich af waarom economieën als Indonesië, Turkije, Mexico en Zuid-Korea, met twee tot drie keer zo hoog nationaal inkomen als Zuid-Afrika, niet op de nominatie staan. ‘De snelle groei in handel tussen China en Afrika zou een hoop kunnen verklaren,’ zegt O’Neill.

Zetel
En zo gaat minister Mashabane met haar optreden in de Veiligheidsraad deze week een strijd aan waar iets te halen valt. Ook de Amerikaanse president Obama en de Chinese premier Wen zeiden kort geleden hardop dat de Veiligheidsraad moet hervormen. Een permanente Afrikaanse plek ligt dan voor de hand.

En wanneer BRIC-leden China en Rusland, ook Permanente Leden in de Veiligheidsraad, Zuid-Afrika zien als representant van het hele continent, moet het met die permanente zetel in de Veiligheidsraad ook wel goedkomen.

Althans, daarop hoopt president Zuma. Want herinnerd worden als president is mooi, maar herinnerd worden als de staatsman die zijn land en continent een vaste stoel gaf op het hoogste wereldpodium, dat wil iedere Afrikaanse leider wel.

volg @NOSWaagmeester op Twitter