Opstand op afstand

Een huis gaat in vlammen op. De brandweer is gebeld en rukt uit. Het huis blijkt niet meer te redden. De belendende panden zijn dat mogelijk wel. Dan is het ook zaak om te kijken uit welke richting de wind komt: waarheen lijken de vlammen zich het eerst te zullen verspreiden?
‘Oostwaarts’, zo lijkt momenteel het antwoord. Na Egypte kwamen immers vooral berichten over protesten in Jemen, Bahrein en Iran. Maar ook in Algerije is het nog lang niet rustig, netzomin als in Marokko. Ja zelfs het land van de kolonel wordt nu genoemd. Maar hoe is het dan in ‘het zuiden’?
Het gebied onder de woestijn, beneden de Sahara. In ‘donker’ Afrika rollen de voorspellingen over mogelijke opstanden alle kanten op. Dat de ‘voorwaarden’ voor een revolutie grotendeels vergelijkbaar zijn met die in Noord-Afrika, daarover zijn de meeste kenners het wel eens. Maar over de uitwerking ervan verschillen de meningen.
Het jaar is redelijk jong en kan nog alle kanten op. De combinatie van de volksopstanden in de Mahgreb met het feit dat veel Afrikaanse landen beneden de Sahara in 2011 verkiezingen kennen, maakt wel dat menigeen het hart vasthoudt – uit vrees danwel blijde verwachting.
Volgens de Oegandese commentator Carles Onyango-Obbo zullen de zwart-Afrikaanse revoluties zich niet op straat voltrekken. Betogers weten dat veiligheidsdiensten bij voorkeur met scherp schieten. Het protest zal ondergronds gaan en onder het mom van ‘bush war’ weer te voorschijn komen.
Met alle gevaren vandien, meent Onyango-Obbo, zoals de ‘retailed ethnic cleansing’ waarmee Kenia na de betwiste verkiezingen van eind 2007 te maken kreeg.
Over een paar dagen al kan hierover meer duidelijkheid komen. Vrijdag gaan de kiezers in Oeganda naar de stembus. Als president Museveni wint, zal hij aan het einde van zijn nieuwe termijn dertig jaar aan de macht zijn. Een Egyptenaar zou tegenwoordig zeggen: veel te lang.
