Een paar dagen heb ik gedacht dat mijn komst naar Moskou van een leien dakje zou verlopen, dat ik als het ware van Belgrado naar Moskou zou overvloeien. Maar zoals iedereen die professioneel iets met Rusland te maken heeft (gehad) weet: vroeg of laat loop je tegen een probleem aan.

Om je persoonlijke spulletjes in Rusland te kunnen invoeren, moet je ermee langs de douane. Dat doe je niet zelf, daar heb je een verhuizer voor en die heeft weer een agent die de zaakjes regelt. Die agent kan echter niks zonder volmacht en daar begint mijn probleem.
Zo´n volmacht wordt verstrekt door een notarius. Ik erheen. Daar vraagt men mij of ik Russisch spreek. Ik zeg ja. Dan volgt er een valstrik. Of ik alle implicaties kan overzien die deze juridische handeling volgens artikel zo en zoveel van wetboek dit en dat overeenkomstig de wet zus en zo van het jaar x kan overzien en of ik deze handeling pleeg overeenkomstig mijn eigen vrije wil, niet gehinderd door geestelijk onvermogen, zonder druk van derden en nog veel meer. Of woorden van gelijke strekking. Ik begrijp het niet, mompel “euh” en kijk hulpeloos naar Irina, al sinds jaar en dag de steun en toeverlaat van de NOS-correspondenten in Rusland. Betrapt.
Irina mag niet vertalen, want ze heeft geen officieel vertaaldiploma. Ze mag zelfs geen Engels meer met me praten. Er moet een beëdigde tolk (perevodsjik) aan te pas komen. De tijd ontbreekt om er een te vinden, maar omdat ik me van mijn vorige verblijf herinner dat niets in Rusland is wat het lijkt, proberen we het bij een andere notarius. Van hetzelfde laken een pak. Perevodsjik, perevodsjik en nog eens perevodsjik.
Bij de derde hebben we aanvankelijk meer succes. Als meneer begrijpt wat hij ondertekent, is er wat mij betreft geen enkel probleem, zegt de mevrouw. Maar zo makkelijk komen we er niet vanaf. Waar ik in Moskou ben geregistreerd, vraagt ze. Ik laat haar mijn adres en alle andere documenten die ik heb zien en ze schudt haar hoofd; ze moet een registratie hebben. Heb ik niet, omdat ik via een ingewikkelde, zij het legale, constructie via iemand anders huur van een officiële instantie. Ik heb een verblijfsstatus, ik heb een identiteit en ik heb een adres. Het probleem is dat die gegevens nergens samen op één stuk papier met een stempel staan. Ik moet naar het wijkkantoor van de politie om me te laten registreren.
Daar begint een vriendelijke jonge vrouw welwillend het ingevulde formulier door te lezen. Als ze aan het eind is fronst ze. De moed zinkt me in de schoenen. Op gezag van wie vraag ik deze registratie aan, wil ze weten. Op gezag van mezelf als buitenlandse correspondent met een accreditatie, een visum en een werkvergunning. En een legaal adres. We moeten naar de chef van het bureau en met hem ontspint zich een eindeloze discussie, terwijl het zweet me uitbreekt in zijn vele malen te hoog opgestookte kantoortje. Hij eist dat de naam van een Russisch staatsburger op het formulier wordt ingevuld en bovendien moet die staatsburger meekomen naar het bureau om te bevestigen dat ik toestemming heb om op het opgegeven adres te wonen. Een instantie is niet genoeg. Maar wie moet ik dan meenemen? De minister van buitenlandse zaken, het hoofd van de vreemdelingenpolitie, de directeur van verhurende instantie UPDK? Dat moet ik zelf maar uitzoeken.
Er is geen sprake van groot lijden, ik verdenk de Russische autoriteiten er ook al niet van mij zoveel mogelijk te willen dwarsbomen, enkel en alleen omdat ik uit het buitenland kom. Maar vervelend is het wel. Ik hoop maar dat ik de komende dagen, links- of rechtsom, toch aan de volmacht kom, want anders zal ik gedwongen zijn om gedurende mijn hele correspondentschap op een luchtbed te slapen. Morgen een nieuwe poging.