Als je voor het eerst in een vreemde stad komt, valt je oog op dingen die afwijken van wat je gewend bent. Wat valt Nederlanders eigenlijk op in Berlijn? Het derde deel van een korte serie.

Een vriendin was in de zomer in Berlijn en ging mijn toekomstige kamer bekijken. Na het bezoek stuurde ze me wat foto’s van de kamer en het gebouw. Ik kreeg ook een foto van de voordeur. “Niet schrikken hoor. Al die graffiti is hier heel normaal!”, was het onderschrift. Mijn voordeur zat totaal onder de graffiti. En inderdaad, alles zag er zo uit in de straat, terwijl ik toch in een redelijk nette wijk woon. Graffiti hoort bij Berlijn.

Typ op YouTube de woorden ‘graffiti’ en ‘Berlin’ in en je krijgt filmpjes van goed doordachte acties waar mensen met bivakmutsen metrowagons onderspuiten. Ze weten allemaal precies wat ze moeten doen. Iedereen doet een stukje van  het uiteindelijke werk. Met een spuitbus in beide handen worden grote stukken metro bespoten. Binnen een minuut of zes is een meterslange beschildering op twee metrocoupes af. In een reactie bij een filmpje wordt Berlijn de graffitihoofdstad van Europa genoemd. Sprayers komen van heinde en verre om hun handtekening achter te laten.

Op de metro’s worden voornamelijk woorden en afkortingen gespoten, bijvoorbeeld de naam van een groep, zoals “Rcb” of “1up”. Op straat zie je veel “tags”. Het is een handtekening van een spuiter. De een noemt het kunst, de ander kladwerk. Berlin Street Art laat een andere straatkunst zien. Dit weblog verzamelt foto’s van kunstwerkjes op straat. Het varieert van muurschilderingen tot opgeplakte afbeeldingen van de Berlijnse kunstenaar Alias. Veel winkels maken van hun veiligheidsluiken een waar schilderij, om zo andere graffiti te vermijden. En niet alle graffiti is illegaal, er zijn ook speciale wanden waar legaal kan worden gespoten.

Zet Javascript en Flash aan om deze Flash video te zien.

De graffitiscene is meer dan de spuitbussen. Het heeft een eigen vocabulaire en zelfs een eigen soort porno, bestaande uit foto’s van vrouwen die zijn beschilderd met tags. Tijdens een herdenking op 10 november werd de val van de Muur herdacht door graffitispuiters. Voor hen was het afbreken van de Muur een groot verlies. Door de Muur waren graffiti-kunstenaars en Berlijn tientallen jaren verbonden.

Volgens de Berlijnse politie worden voornamelijk in het zuidwesten van de stad spuitbussen gebruikt met zogenaamd fluorwaterstofzuur. De politie looft beloningen uit voor tips die leiden naar gebruikers van dit soort spuitbussen, omdat het zuur schadelijk is voor de volksgezondheid.

Volgens de politie behoren er meer dan duizend jongeren tussen de 11 en 20 jaar tot de Berlijnse graffitiscene. Voor hen heeft de politie een speciale informatiefolder. Daar in is te lezen dat je als graffitispuiter moet opdraaien voor de schoonmaakkosten. Te zien aan alle graffiti in mijn straat, heeft de politie niet veel succes met opsporen van de daders, ondanks het speciale commissariaat (LKA 713) van de Berlijnse rechtbank die zich daar mee bezig houdt. Mooi of niet. Graffiti hoort bij Berlijn.

Is je ook iets opgevallen in Berlijn? We horen het graag!
Muziek filmpje: PrimeTime – Das