Binnenland

Curaçao moet verder terug om te herdenken

Dodenherdenking aan het Waaigat in Willemstad | Foto: Ruud Mol

WILLEMSTAD – Het is 9000 kilometer verderop. Curaçao is twee minuten stil tijdens de nationale herdenking van de slachtoffers uit de Tweede Wereldoorlog en allen die daarna hun leven gaven voor de vrijheid. Maar vandaag was het akelig stil, en dat gaat niet over die twee minuten: de belangstelling in Willemstad is zo matig, dat je je afvraagt of dit nog wel zin heeft.

Zelfs de regering van Curaçao heeft er niets mee. Die legt weliswaar een krans namens het volk bij het monument aan het Waaigat, maar meer hoogwaardigheidsbekleders dan de vervangende premier komen niet opdagen. Sterker: tijdens de twee minuten stilte loopt een van de ministers aan de overkant van het Waaigat in zijn joggingpak overtollig vet te verbranden.

De toespraken zijn in het Nederlands en de uitgenodigde gasten hebben die taal bijna zonder uitzondering als moedertaal. Naast de vervangende premier bestaat het merendeel van het publiek uit Curaçaose para-militairen en militairen van de Koninklijke Marine en Landmacht. Het weinige publiek dat even stilstaat tijdens de ceremonie is ook nog wit.

Gevraagd naar de reden van de matige belangstelling van de gewone Curaçaoënaar, wordt vrijwel zonder uitzondering gezegd dat de rol van het eiland in de Tweede Wereldoorlog voor velen onbekend is. De meeste mensen zouden niet weten dat Curaçao tussen 1942 en 1945 omsingeld was door Duitse torpedojagers; die hadden het voorzien op de tankers met ruwe olie en kerosine, bestemd voor de geallieerde vliegtuigen in Europa.

De olie-industrie op Aruba en Curaçao zorgde voor directe betrokkenheid van de Antilliaanse eilanden bij de Tweede Wereldoorlog. Vanaf 1942 kwam Curaçao (en die andere eilanden) onder bevel van de Amerikaanse Commander of All Forces Aruba Curaçao (CAFAC).

En hoezeer de onbekendheid met de recente geschiedenis daadwerkelijk reden kan zijn voor de matige belangstelling, moet op Curaçao niet vergeten worden dat het begrip ‘vrijheid’ een hele andere lading heeft. Niet de Tweede Wereldoorlog en de Holocaust zijn hier nationale trauma’s, maar de geschiedenis daarvóór: de Slavernij.

Carlos Sayers van de Stichting Militair Erfgoed Curaçao, zelf afkomstig uit Nederlands-Indië vraagt zich in zijn toespraak tijdens de herdenking af of met het overlijden van zijn 89-jarige vader, oorlogsveteraan, de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog niet ook zal verdwijnen. De geschiedenis van de Slavernij geeft hem het antwoord. En herdenken speelt bij het verwerken ervan een belangrijke rol.

Curaçao zou er goed aan doen om niet alleen de gevallenen tijdens en na de Tweede Wereldoorlog te betrekken bij de Nationale Herdenking op het Waaigat, maar ook de slachtoffers van de periode daarvoor. Dan krijgt ook de nationale herdenking weer zin op Curaçao en wordt het wat drukker bij het monument.

gemaakt door Peter Bijpost
—————————————-

Voor wie meer wil weten over de betrokkenheid van Curaçao, Aruba, Bonaire en Suriname in de Tweede Wereldoorlog kan een goed gedocumenteerd ‘Geschiedenis katern voor het Onderwijs’ met gelijkluidende naam aanschaffen bij diverse boekhandels op Curaçao, of op aanvraag bij mij.

ISBN: 99904-0-584-0

2 reacties Lees verder →

Koningspaar zet vanavond de toon

Door Kysia Hekster

Ze laten zich maar zelden interviewen, onze royals. Regelmatig op televisie, op de radio of in de kranten opduiken zou het koningschap snel wat al te gewoontjes maken. Maar met nog iets minder dan twee weken te gaan voor de inhuldiging is vanavond een uitgelezen moment voor de aanstaande koning en zijn vrouw om zich aan hun volk te presenteren.

1 reactie Lees verder →

‘DAE had nooit mogen vertrekken’

PARAMARIBO – Zondagavond maakte een Fokker 100 van de Curaçaose luchtvaartmaatschappij DAE een ‘voorzorgslanding’ op het vliegveld van Zanderij in Suriname. De passagiers waren op weg naar Curaçao en kwamen met de schrik vrij: een storing in de motor had hen voor de start al een uur vertraging opgeleverd. Toen ze uiteindelijk weer wegkonden, deed hetzelfde probleem zich in de lucht opnieuw voor en was doorvliegen onverantwoord. Het toestel keerde terug. Krap een uur later was het probleem opnieuw verholpen en werd de passagiers gevraagd om voor de derde keer een poging te wagen.

Twaalf mensen bleven achter. Zij weigerden mee te gaan. De twaalf waren allen familieleden van Aiven Sprang. Een voormalige Fokker-engineer uit Nederland, die ook op de vlucht zat.

“Het DAE-toestel had nooit mogen vertrekken uit Suriname. Er zijn procedures die je moet volgen. Als een toestel tot twee maal toe op een en dezelfde vlucht problemen heeft met de motor, dan moet je goed testen voor je verder vliegt. Dat is hier niet gebeurd.”

Sprang weet waarover hij praat; Veertien jaar lang was hij onderhoudsmonteur bij Fokker op Schiphol, totdat de vliegtuigbouwer failliet ging in 1996. Zijn Curaçaose maatjes van toen, weet hij, doen nu het onderhoud van de DAE-Fokkers op Hato. Sprang is geboren en getogen op Curaçao maar woont al sinds 1980 in Nederland. Hij was op vakantie op het eiland en had met zijn aangetrouwde familie twee weken doorgebracht in Suriname.

“We waren nog niet op 1000 meter of we maakten een draai naar links, een hele grote draai naar links. Daarna naar rechts en voor ik het wist, zag ik de zon drie keer voorbij komen. Toen meldde de piloot dat de kleppen niet opengingen en dat het toestel niet hoger kon klimmen omdat de druk in de cabine was weggevallen. Je voelde de spanning in de cabine. Het was heel erg heet.”

“Sommige mensen begonnen te hyperventileren. De piloot zei dat hij nog een aantal rondjes moest vliegen om kerosine te verbruiken. Ik denk dat we zeker nog vijf rondjes hebben gevlogen. Sommige mensen keken met een doodsblik in hun gezicht strak naar voren. We kregen geen instructies van het cabinepersoneel.”

Pas na de landing besefte Aiven Sprang wat de impact was van deze noodlanding op de passagiers. Een aantal van hen was tijdens de daling ziek geworden; een zwangere vrouw moest overgeven. Zij verlieten het toestel als eerste en werden opgevangen door toegesnelde hulpverleners. “De meeste mensen realiseerden zich pas buiten op de landingsbaan wat er echt gebeurd was; zij gingen plat op de grond liggen en moesten huilen. Het was heel emotioneel”, zegt Sprang.

“We werden opgevangen in de bagagehal en kregen al snel te horen van de stewardessen dat het probleem verholpen was en dat we weer zouden vertrekken. Dat verbaasde mij en ook andere passagiers. We vroegen daarom eerst om een officiële verklaring van DAE. Van de copiloot kregen we te horen dat vertrekken ‘veilig was, anders zou hij zelf nooit aan boord gaan’. Zijn verhaal was bijzonder onduidelijk, maar de meeste passagiers namen genoegen met zijn verklaring. Ook dat verbaasde mij.”

De stewardessen oefenden grote druk uit op de passagiers om opnieuw in te stappen, zegt Sprang. “Ze zeiden dat de kleppen nu keurig open en dicht gingen en dat we konden vertrekken. Dat heb ik geweigerd. Dat was mij echt iets te snel, een uur na de noodlanding! Ik heb toen contact gezocht met de piloot en die zei me dat deze toestellen eigenlijk niet gemaakt zijn voor dit warme weer om te vliegen. De kleppen zouden door de warmte verkeerde informatie afgeven, waardoor ze niet meer werken.”

Voor Sprang is dat onacceptabel. “Als je weet dat je problemen kan krijgen, verzin je een oplossing. Neem je maatregelen. Bovendien: er zijn verschillende manieren om te testen. Als je tot twee keer toe een start moet onderbreken voor één en hetzelfde probleem, dan vertrek je niet een uur later met de mededeling dat je getest hebt en veilig kunt vertrekken. Dat bestaat niet. Je moet met tests niet spelen, het gaat hier om mensenlevens. DAE had nooit mogen vertrekken.”

Sprang besluit een ex-collega uit zijn Fokker-tijd te bellen. Die woont op Curaçao en doet onderhoud bij DAE. “Ik zeg ze: ‘hoe kan dit nou?’ We zijn zo trots op onze toestellen en dan ga je er zo mee om? Hun antwoord was verbijsterend: het onderhoud zoals dat in Nederland werd gedaan, wordt niet gedaan op Curaçao. Het wordt zwaar verwaarloosd. Mijn ex-collega zei me dat het gebrek aan onderhoud vliegen onveilig maakt. Kijk, er zijn procedures die bedoeld zijn om de levensduur van een vliegtuig te garanderen en om veilig te kunnen vliegen. Daar moet je je gewoon aan houden. DAE doet dat – in ieder geval op mijn vlucht – blijkbaar niet.”

——————-
Naschrift:
DAE is gevraagd om een reactie. Die is niet gekomen. De maatschappij heeft in een algemene persverklaring gezegd dat er geen sprake was van een motorstoring. Volgens diezelfde vekrlaring had het toestel alleen maar problemen met de airconditioning.

5 reacties Lees verder →

Een maandje vakantie voor Curiosity

Inmiddels is Curiosity al acht maanden onderzoek aan het doen in de Gale krater, mooie tijd voor een rustpauze. De conjunctie komt op een goed moment.

2 reacties Lees verder →

Curaçao: ontslag of val van een kabinet?

Het kabinet Hodge op Curaçao heeft van meet af aan gezegd volledige transparantie te betrachten. Onzin natuurlijk. Geen enkel kabinet kan dat en wil dat ook.

Ontslag of val van een kabinet

En inderdaad, in de vroege ochtend van woensdagmorgen wist niemand in de kringen rondom Hodge – zelfs zijn Secretaris-Generaal niet – dat er zo iets spannends als een ontslag of val van het kabinet zou plaatsvinden. Toch wist iedereen toen al dat  de avond daarvoor onenigheid was geweest over het Nieuwe Ziekenhuis dat Curaçao wil bouwen. En dat dit nieuwe ziekenhuis een groot obstakel is om het takenkabinet voort te zetten. De niet-politiek gebonden zakenministers wilden zelfstandig een zakelijk besluit nemen, maar de politieke leiders stonden niet al te veel autonomie toe; daarvoor is het regeerakkoord immers niet waterdicht genoeg getimmerd.

Voor mensen die de problematiek rond de bouw van het nieuwe ziekenhuis niet kennen: het kabinet Schotte had destijds een mooie locatie op het oog voor de bouw en zette daarop groot in: het voormalige terrein van de Amstelfabriek. Maar de huidige coalitiepartijen willen op die plek geen nieuw ziekenhuis en opteren voor herbouw op het oude ziekenhuisterrein in Otrobanda. Een verandering van keuze, die ongetwijfeld zal leiden tot grote schadeclaims en daar wil Hodge niet aan. Hij is zakelijk minister-president en als er al nauwelijks geld is om het nieuwe ziekenhuis te bouwen, ga je je handen niet branden aan schadeclaims nog voor de eerste steen gelegd is. Hier kwam zakelijkheid tegenover emotie te staan; het zakenkabinet tegenover zijn politieke grondleggers.

Hoe het ook zei, het ontslag kwam als een donderslag bij transparante hemel. Hodge zat pas drie maanden en had nog drie maanden te gaan. De reden als zou het enige tijd duren vooraleer een nieuw politiek kabinet kan worden geïnstalleerd lijkt klinkklare onzin: er ligt een duidelijk regeerakkoord op tafel, getekend door de coalitiepartijen voor vier lange jaren. Inhoudelijk hoeft er niet meer onderhandeld te worden, de politieke kabinetsformatie is louter een kwestie van de juiste poppetjes neerzetten. Die moeten natuurlijk wel gescreend, maar dat had uiteraard ook kunnen gebeuren met een missionair kabinet in Fortí.

Het leugentje om bestwil van Daniel Hodge zal de geschiedenisboeken waarschijnlijk niet halen. Een vertrek in maart of in juni: het zal allemaal wel. Wat zorgelijker is, is dat tijdens de persconferentie – een uur na het ontslag van het kabinet – alle ministers met volle overgave en in geuren en kleuren de natie meedeelde met welke lopende zaken zij zich gaan bezighouden totdat er een nieuw kabinet is. En bij presentatie, weliswaar gedaan in de Staten, was geen enkele parlementariër aanwezig!

Opnieuw besluit een demissionaire regering zonder regie van het parlement wat lopend is en wat niet. De hele crisis rond de val van Gerrit Schotte in augustus vorig jaar, ontstond doordat parlementsvoorzitter Ivar Asjes het parlement buitenspel zette. Hij schorste destijds eigenhandig alle vergaderingen, onder het voorwendsel dat de regering alleen maar lopende zaken afhandelt; daar heb je geen parlement voor nodig. Nu dreigt de oppositie opnieuw verstoken te raken van parlementaire inspraak in de agenda van het landsbestuur.

En nu we het toch over Ivar Asjes hebben, de voormalig voorzitter van de Staten wordt genoemd als mogelijk nieuwe premier van het aanstaande politieke kabinet. We kunnen dus weer wat antidemocratisch vuurwerk verwachten vanuit Curaçao.

Geen reacties Lees verder →

‘Leven op Mars mogelijk’

Zeven maanden na de landen, net op een kwart van de missie, en Curiosity heeft het voor elkaar! Het allereerste boormonster buiten de aarde is gemeten én blijkt meteen de belangrijkste vraag van de missie te beantwoorden! Het lijkt er inderdaad op dat leven op Mars mogelijk was.

18 reacties Lees verder →

Koninklijke Marine gaat water naar land dragen

Vandaag, 5 maart vertrekt de Hr. Ms. Pelikaan; het ondersteuningsvaartuig van de Koninklijke Marine in Willemstad. Aan boord een bijzonder lading, 70,000 liter drinkwater met bestemming Saba. Zelfs het NOS journaal besteedde 20 seconden aan dit opmerkelijke nieuws.

Het bijzondere zit hem in het feit dat dit deel van het Koninkrijk der Nederlanden geen drinkwaterleiding netwerk heeft. Er is ook geen publieke drinkwater producent. En als er dan ook nog eens geen regen valt, heeft Saba een probleem.

Hoge kosten
Twee particuliere bedrijven produceren en distribueren drinkwater op het eiland met inmiddels weer geldige concessies van het eilandbestuur. Die produceren vooral water voor het plaatselijke ziekenhuis, de Medische Universiteit, het bejaardentehuis en studentenonderkomens. De meerderheid van de bevolking van de eilanden is afhankelijk van regenwater als primaire bron voor drinkwater en voor hen die wat geld hebben is de mogelijkheid om gebottled water te kopen. De prijs mag er zijn, een doos met twaalf flessen van anderhalf liter – uit St. Maarten – kost rond de 9 euro. Veel Sabanen geven tegenwoordig de voorkeur aan drinkwater uit de fles.  Als er niet genoeg regenwater beschikbaar is, kan ontzilt water worden besteld bij een van de twee particuliere drinkwaterproducenten. Die leveren dan via vrachtwagens.

De kosten zijn astronomisch hoog: ongeveer 5 euro per kubieke meter, de extra distributievergoeding varieert tussen de 20 tot 40 euro per vrachtwagen vol water. Omdat de productiecapaciteit van de private productie-installaties beperkt is, kan de wachttijd voor drinkwater oplopen tot zeven dagen. De enige publieke voorziening is een groot publiek regenwater reservoir, dat gebruikt wordt voor de eilandelijke brandblus-installatie en als een nooddrinkwater voorziening voor het ziekenhuis van het eiland. Na een jaar van droogte, staan die nu leeg.

Lokale cultuur
De gewone Sabaanse burger is al eeuwen aangewezen op zijn eigen drinkwatervoorziening. Opvangen van regenwater maakt deel uit van de lokale cultuur. Het systeem is eenvoudig en vergt geen dure componenten. Regenwater is de belangrijkste bron van zoet water en wordt gebruikt voor menselijke consumptie, wassen en schoonmaken. Huizen op Saba zijn gebouwd om de opvang van het regenwater te ondersteunen. De neerslag valt op het dak en wordt getransporteerd via goten en regenpijpen naar de interne reservoirs onder of naast het huis.

De gemiddelde neerslag in de noordelijke Caribische regio is hoog, gemiddeld zo’n 1100 millimeter per jaar. In theorie is dit voldoende om de bevolking van Saba te voorzien van voldoende drinkwater. De  laatste jaren lijkt er minder regenwater beschikbaar voor drinkwatergebruik. Een reden hiervoor zou kunnen zijn dat weerpatronen veranderen. Het regenseizoen wordt steeds korter. Een andere reden zou kunnen zijn dat bewoners van de eilanden meer regenwater consumeren dan voorheen. In het laatste decennium hebben vaatwassers, wasmachines en spoeltoiletten hun intrede gedaan. De opvangreservoirs werden niet opgeschaald.

Waterkwaliteit
Regenwater op Saba heeft ook last van kwaliteitsproblemen. Recente analyses van regenwatermonsters uit particuliere reservoirs tonen een te hoog gehalte aan totale colibacteriën, e-colibacteriën, enterokokken en kiemgetal waarden aan. Inwoners van Saba die regelmatig onbehandeld regenwater consumeren, hebben soms last van maag aandoeningen. De aangegeven waarden overschrijden minimale WHO kwaliteitsrichtlijnen voor drinkwater en kunnen dus leiden tot ernstige gezondheidsproblemen. De microbiologische samenstelling van regenwater is meestal erg onstabiel en kan schadelijk zijn voor de volksgezondheid.

Een verklaring hiervoor is dat regenwatersystemen kwetsbaar zijn voor externe bronnen van verontreiniging. Uitwerpselen van leguanen, geiten en vogels zijn een belangrijke bron van regenwater verontreiniging. Deeltjes van bacteriën en virussen zweven door de lucht, vallen op dakbedekking en verdwijnen via goten en buizen in de reservoirs. Een andere belangrijke bron van vervuiling is de menselijke fecale verontreiniging; bronnen van fecale bacteriën zijn overal te vinden op het eiland in de vorm van open straat riolering en afvalwater. Het grootste probleem is dat er geen collectieve riolering is op Saba; de meeste dorpen hebben een open riool.

Agenda
Wanneer er sprake is van een noodsituatie, en er is niet genoeg drinkwater beschikbaar, dan valt Saba terug op regenwatertanks. Er is geen noodvoorraad voor drinkwater. In extreme situaties, wanneer er niet genoeg water beschikbaar is, kan de Koninklijke Marine het eiland van drinkwater voorzien. Vandaag vertrekken opnieuw 30 man en een boot met 70,000 liter water. Net als in 2009.

Ziedaar een situatieschets van een deel van het Koninkrijk der Nederlanden. Buureiland St. Eustatius kampte met dezelfde problematiek, maar kreeg ondersteuning van Nederland om een drinkwaterleidingnetwerk aan te leggen.  Saba zou nu aan de beurt moeten zijn; het ministerie van Infrastructuur en Milieu is aan zet. Over  twee weken vergadert Den Haag weer met Caribisch Nederland. De agenda is na vandaag in ieder geval bekend.

2 reacties Lees verder →

In memoriam: David S. McKay

Op 20 februari jongstleden is David McKay overleden. David McKay was sinds 1965 werkzaam als geoloog en planeetwetenschapper bij NASA in Houston. Hij begon zijn carrière bij het Apollo programma, waar hij Neil Armstrong en Buzz Aldrin trainde en via de controlekamer op het oppervlak van de maan begeleidde met het verzamelen van maanmonsters die mee terug moesten naar de aarde. Daarna hield hij zich lange tijd bezig met het analyseren van de maanstenen.

9 reacties Lees verder →

Curiosity: en er is geboord!

Voor het eerst is er geboord op Mars! Nog nooit hebben we op Mars een monster genomen dat niet direct aan het oppervlak zit. Natuurlijk hebben we op aarde door meteorietenonderzoek wel wat informatie over gesteenten van dieper onder het oppervlak, maar daarvan is de precieze afkomst niet duidelijk. Nu kunnen we voor het eerst onder het oppervlak kijken en driedimensionaal onderzoek doen.

Uiteraard gaat NASA ook bij het boren niet over één nacht ijs en worden er goede voorbereidingen getroffen. Eerst zijn er een aantal potentiële locaties uitgezocht, die vervolgens goed onderzocht zijn met een aantal van de andere instrumenten op de arm van Curiosity. Op basis van deze gegevens is er eerst een proefboring van een paar centimeter gedaan, het ondiepe bovenste gat op de foto, en daarna een echte  boring van 6,4 centimeter diep, het onderste gat.

De boor is een soort klopboor en wordt door een voorzichtig hamerende beweging de grond ingedreven. Het poeder dat daarbij vrijkomt wordt via de groeven in de boor naar boven geleid waar een kleine opslagplaats zit. Als het boren klaar is, wordt het poeder via het paarse buisje het zeef- en verdeelstation ingeleid. Door een paar keer kort te schudden zakken de deeltjes die kleiner zijn dan 150 micrometer (een hoofdhaar is ongeveer 50 micrometer dik) door de zeef. Dit zijn de deeltjes die later gemeten zullen worden door de analytische instrumenten in de buik van Curiosity, CheMin en SAM. Dit eerste monster wordt echter nog niet gemeten, maar alleen gebruikt om het hele zeef- en verdeelstation als het ware schoon te schrobben, voor het geval er toch per ongeluk aardse vervuiling is achtergebleven.

Waarom is boren op Mars zo belangrijk?

Het oppervlak van Mars wordt blootgesteld aan verschillende factoren. Deze kunnen het oppervlak van Mars aantasten waardoor de oorspronkelijke samenstelling kan veranderen. Een van de belangrijkste factoren die hierbij een rol spelen is straling, en dan twee soorten straling in het bijzonder: de ultraviolette (UV-)straling van de zon en de zonnewind en kosmische straling. Op aarde zijn we hiertegen goed beschermd, ons magnetisch veld houdt de zonnewind en de kosmische straling tegen en onze ozonlaag houdt de UV straling tegen. Naar de effecten van vooral deze straling wordt veel onderzoek gedaan. Over UV-straling op Mars is op dit moment al veel meer bekend dan over de zonnewind en kosmische straling. We weten van onderzoek op de aarde al dat UV-straling schadelijk is voor de mens en huidkanker kan veroorzaken. Maar UV-straling is niet alleen voor levende organismen schadelijk, maar ook voor de moleculen die zich daarin bevinden.

Op Mars, waar geen ozonlaag is, bereikt veel van de schadelijk UV-straling het oppervlak. Bijvoorbeeld dna wordt afgebroken door UV-straling, net als allerlei andere organische verbindingen die belangrijk zijn als bouwstenen van het leven. Hoe dergelijke organische moleculen op UV reageren is een van de dingen waar ik op dit moment onderzoek naar doe aan de Universiteit van Utrecht. In elk geval dringt UV nauwelijks door in de ondergrond, en enkele centimeters onder het oppervlak speelt dergelijke straling geen rol. En aangezien het vinden van organische verbindingen nou precies een van de belangrijkste doelen van de hele missie is, moest er een boor mee.

De Nederlandse wetenschapper Inge Loes ten Kate werkt mee aan het onderzoek en houdt op NOS.nl een weblog bij over de vorderingen.

2 reacties Lees verder →

Over zorgfraude en slecht toezicht

De Nederlandse Zorgautoriteit vindt dat zorgverzekeraars niet goed genoeg hun best doen om fraude tegen te gaan. Ze controleren de facturen die ze ontvangen te weinig. Dat schrijft de NZA in een brief aan de zorgverzekeraars.

4 reacties Lees verder →