De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

In Lombok met het Meertens Instituut

Welkom MeertensMet 6 NOS-journalisten zijn we vandaag in de Utrechtse wijk Lombok. Om eens via de ogen van wetenschappers van het Meertens Instituut te kijken naar zo’n multiculturele wijk. Dus niet de snelle, ‘vluchtige’ blik waar wij snel toe geneigd zijn, maar dieper, anders, met een enigzins antropologische blik. We krijgen straks een opdracht en gaan dan de straat op. Dus in de loop van de dag hier het verslag van de ‘NOS goes Meertens’.

11.33 uur: We zitten te discussiëren over hoe je op verschillende manieren de realiteit kan beschrijven. Het is een beetje de discussie die lijkt op de discussie die Joris Luijendijk met zijn boek heeft opgeroepen. Kun je als journalist de werkelijkheid uitputtend beschrijven in een item van 2 à 3 minuten? Moeilijk. En waar moet je je dus bewust van zijn als je die werkelijkheid dus veel platter moet beschrijven dan ie eigenlijk is? We ontmoeten elkaar op de constatering dat alles een weergave is van de werkelijkheid en dus per definitie een interpretatie, subjectief vanuit de professionele blik.

11.46 uur: Ons centrale thema wordt de straat. Wat is de straat, van wie is de straat en wat is de specifieke rol van de jongeren daarin? Hoe eigen je een bepaald stuk van de straat toe. De straat is niet iets homogeens, heeft voor iedereen een andere betekenis. Wie vechten om de ruimte? De straat als publieke ruimte speelt volgens de Meertensonderzoekers een cruciale rol bij bijna elk onderzoek dat ze doen.

12.01 uur: Zo meteen gaan we dan echt die ‘nieuwe’ straat op. Niet om een item te maken of interviews te doen; neen, we gaan veldwerk verrichten. Eerst aftasten, een gevoel ontwikkelen bij de situatie en de mensen om in de volgende fase elkaar te gaan exploreren. Dat betekent elkaar wederzijds ontdekken. Geen eenrichtingsverkeer maar ook werkelijk laten zien wat je eigen beelden en verwachtingen en vooroordelen zijn. Vertrouwen winnen, daar gaat het om. Dan ontstaat als vanzelf de basis voor samenwerking en open communicatie.

Een aantal basisvragen die we meekrijgen

  • Wat gebeurt er zoal hier op deze plek?
  • Wat doe je normaal rond deze tijd op deze plek?
  • Mag ik een keer mee met je naar die plek?
  • Kun je me laten zien wie zo’n beetje wat doet rond deze plek?
  • Kun je een kaartje daarvan uittekenen?
  • Kun je voorbeelden geven van dingen die hier gebeuren en mensen die hier komen?

12.17 uur: We gaan. Rondhangen op straat. Spanning opzoeken op de plek waar we gaan hangen. Het op ons af laten komen. Over vier uur komen we terug met onze observaties en gesprekken met mensen die we op die plek hebben. Kom je hier vaker? Wat maak je hier mee? Wat doe je dan? Door wie voel je je bekeken? Voel je je op je gemak? Ben je dan alleen of met vrienden? Welke taal spreek je dan?

Groententurk 13.00 uur: We lopen heen en weer over de Kanaalstraat in Lombok. Wat ons opvalt is hoe de groentezaken de straat domineren. Letterlijk, door de manier waarop ze zich de straat toe-eigenen met de uitgestalde waar. We besluiten dit fenomeen volgens de wetten van Meertens nader te onderzoeken. Maar nu eerst even een roti-lamsvlees bij de Suri.

13.30 uur: Bij de eerste zaak is het meteen raak. We ontmoeten een Turk die net inkopen heeft gedaan. We praten met hem zonder te interviewen. Het gesprek ontwikkelt zich op een natuurlijke manier vanuit menselijke nieuwsgierigheid. De man blijkt vroeger ook zelf een groentezaak te hebben gerund. Hij is ermee gestopt vanwege de moordende concurrentie. Turkse groentewinkels zijn niet voor niets zo goedkoop. Tot een jaar paar jaar geleden was dat nog vol te houden door een deel van je personeel zwart te betalen. Maar tegenwoordig lukt dat niet meer. Hij moest er om die reden mee stoppen.

13.45 uur: De volgende groenteman vertelt dat ie met z’n kratten 1,50 meter diep het trottoir op mag. Op overtreding staat een boete van €200,=. Het stapelen van de groeten en de rangschikking ervan zijn een kunst apart. Als je drie kwaliteiten aubergines hebt leg je die niet naast elkaar, da’s niet mooi. Je legt er bijvoorbeeld een groen spitskooltje tussen.

Mattijs en Jeroen14.17 uur: Na onze eerste “Meertens-gesprekken” wil collega Mattijs van de Wiel toch even een tussentijdse evaluatie. Waar gaat dit naartoe? Gaat het wel ergens over? Is het niet erg veel gewauwel? We zijn ons dagelijks houvast kwijt. Normaal gaan we op een klus af met een duidelijk doel. Een nieuwsfeit waar je verslag van doet en waar je met relevante gesprekspartners over praat. We voelen ons nu overgeleverd aan een een soort willekeur.

16.13 uur: We komen uiteindelijk terug met ruim 40 minuten materiaal. Normaal moet dit soort lengtes worden teruggebracht naar 3 of 4 minuten. Maar we mogen los gaan. Meertens kent geen limieten. Ruw uitzenden is ook goed. Sterker nog: ze willen ons ruwe materiaal graag meenemen voor nadere bestudering. “Wij zijn nogal secundair”, zegt Hester van het Meertens.

Twee andere ploegjes zijn inmiddels ook teruggekeerd. Eentje was op Hoog Catharijne op zoek naar hangjongeren. Conclusie: de meesten zijn gewoon aan het shoppen of op weg naar school of trein. Er wordt weinig gehangen. De jongeren die ze hebben gesproken gaven korte colleges over hun eigen definities van hangjeugd: een beetje rondhangen met je vrienden met een petje op valt daar niet onder, het moet wel iets crimineels hebben.

Via deze link kun je horen wat Mattijs en ik uiteindelijk gemaakt hebben.

De Ploeg

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


2 reacties op “In Lombok met het Meertens Instituut”

  1. Marcel V. zegt: 16-05-08 om 11:56

    “We ontmoeten elkaar op de constatering dat alles een weergave is van de werkelijkheid en dus per definitie een interpretatie, subjectief vanuit de professionele blik.”

    Ja, dat zeg ik natuurlijk al jaren. Fijn dat de NOS er ook achter komt. En daarom ook is het zo belangrijk dat er een pluriforme redactie komt.

  2. Altijd leerzaam, zo’n onderdompeling een een bepaalde wijk. Zouden meer mensen moeten doen, vooral politici.

Geef een reactie