De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

Je ziet dingen anders met ogen die gehuild hebben

Koningin Beatrix tijdens haar Kersttoespraak (Foto: ANP)Het moet voor haar vooral ook het jaar van het boek zijn geweest. Het boek van Fasseur. Over die eerste pijnlijke decennia van het huwelijk van haar ouders.

Ik kon niet nalaten haar kersttoespraak deels te beschouwen in dat licht.

Cees Fasseur vertelde dat de koningin zijn boek niet vooraf had willen lezen. Natuurlijk wist ze wat ze aan de historicus had, maar ze zal toch bepaald met reserves naar het boek hebben uitgekeken.

Welk kind wil pijnlijke details lezen uit persoonlijke brieven van zijn ouders? Of een beschrijving van de wording van hun huwelijk met de onontkoombare conclusie dat de bruidegom deels uit berekening trouwde?

Herrie in de tent en de dreiging van een scheiding, voor kinderen een gruwelscenario. Beatrix heeft in haar jeugd die gewapende vrede beleefd.

Met moeder en zusjes op vakantie was daar in het hotel ineens die mevrouw. Die mee aanzat aan het diner. En moeder moest van vader doen alsof het een huisvriendin betrof.

En vaders secretaresse, met wie moeder leerde leven, nadat ze eerder had gedreigd: zij d’r uit of ik, iets dat niet kon vanwege haar functie.

En dan die twee andere kinderen van vader. De jongste nota bene geboren in de tijd dat jij zelf je eerste kind kreeg.

Ik hoor haar woorden en denk: dit is haar laatste kersttoespraak als koningin. Een veronderstelling die overigens met klem wordt tegen gesproken door de RVD.

Voor zo ver ik haar toespraken ken, denk ik: zelden was ze zo persoonlijk.

“Met de jaren groeit ook de ervaring van verdriet, teleurstelling en tegenslag, van pijn die mensen elkaar aandoen, onverschilligheid of onmacht om omstandigheden en relaties beter te maken.”

Dat zijn woorden van iemand die spreekt uit ervaring, opgedaan in jeugdjaren, als moeder van puberende zoons, als hoofd van een familie met een nichtje dat pijnlijk en hardhandig uit de school klapt.

“Het is nooit te laat om een hand te reiken, weerstand te overwinnen, wantrouwen te doorbreken, onenigheid bij te leggen.”

Een pleidooi vooral mild te blijven.

“Met elkaar rekening houden kan soms een proces zijn van harde lessen tussen gezinsleden. Opvoeden is sturen en grenzen stellen, met liefde en zorg.”

Wat zal ze gedacht hebben toen ze het boek van Fasseur las? Misschien ligt het antwoord wel besloten in die ene zin.

Die ene sleutelzin, van, wat mij betreft, literair formaat.

Later op Drakensteyn moet ze haar leven op papier zetten. Niet met Fasseur als auteur. Maar zelf.

De aanhef is er al. “Je ziet de dingen anders met ogen die gehuild hebben.”

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


18 reacties op “Je ziet dingen anders met ogen die gehuild hebben”

  1. E. de Hullu zegt: 25-12-08 om 17:15

    Wat een ontroerende reactie op een ontroerende toespraak. Vooral die ene zin trof mij ook heel diep.

  2. fucheng zegt: 25-12-08 om 23:00

    Wat een mooie exegese.Of het haat laatste kersttoespraak zal zijn weet ik niet, maar je uitleg verdient het…

  3. Oom Bob zegt: 26-12-08 om 07:05

    Nou, ontroerende toespraak… . Diep treurige toespraak komt dichter in de buurt, immers een koningin die in haar speech GEEN WOORD wijdt aan de economische crisis waar veel landgenoten onder gebukt gaan is op dat moment geen knip voor de neus waard.
    En zo is het maar net!

  4. Oeps zegt: 26-12-08 om 09:07

    En weer kwam “god” ter sprake. Dat is de kurk waarop het NIET GEKOZEN staatshoofd drijft. En zo elke keer weer probeert het gepeupel te manipuleren. En steeds zijn het de dom gehouden kontlikkers die er in trappen.

  5. Wat zeurt men toch over een eventueel aftreden van onze lieve vorstin. Laat haar dat toch zelf beslissen. Ja, en laten we God er maar weer bij halen. Het is nog altijd, ‘God, Nederland, Oranje’. Zolang het God behaagd dat ons land wordt geregeerd door een constutionele monarchie met een parlementair stelsel, is nog altijd veel beter dan wat we in andere landen zien. Als de monarchie weg valt, houd je alleen nog maar een naar de macht strevend aantal partijen over.In ons land wordt je stem nu altijd nog gehoord. Maar je moet het wel willen zien. Wie houd er zich nu dom?

  6. Maarten zegt: 26-12-08 om 13:47

    Ik hoorde vorige maand dat uit betrouwbare bron gezegd werd dat Beatrix in februari zal aftreden, of nee: een belangrijke koninklijke gebeurtenis of zoiets dergerlijks. Het blijft gissen.

  7. HJ Vanhommerig (drs econ.lezer magister J vd Ploeg+P.Pio) zegt: 26-12-08 om 13:57

    L.S./A.M.Kennelijk is koningin Beatrix niet alleen hoofd van haar eigen familie,maar,wat ondergetekende betreft,ook hoofd van mijn familie.Over het gebruik van het woord “god”.Met Kerstmis (geboorte van de nieuwe Adam uit de nieuwe Eva)is het wellicht beter te spreken van de “mensgod”.Bovendien,voor de mensen met enige goede wil,2 Godsbewijzen : 1.Lijkwade Turijn ; wat doet een sterke lamp met geraamte en wit doek ? 2.Guadaloupe :waarom komen bepaalde materiedeeltjes niet voor in het Periodieke Stelsel (hbs-b stof).m.vr.gr. hjv

  8. bas zegt: 26-12-08 om 14:09

    @ Egbert

    Of god bestaat, daar denken wij duidelijk anders over. Nederland bestaat in elk geval wel, en de monarchie helaas ook

    Helaas, want los van de kwaliteiten van Beatrix, of het gebreek daaraan, ik mag die kwaliteiten niet weten. Ik mag zelfs haar mening niet weten, maar weet wel dat er naar haar geluisterd wordt

    Dat leidt tot politiek die geheim blijft, en dat kan niet democratisch zijn. Daarmee is een constitutionele democratie een contradictio in terminis.

    Een mooi voorbeeld van de achterkamertkjes situatie is de vreaag wanneer Beatrix aftreedt. Natuurlijk weet ze wat haar doel is, of dat nu morgen aftreden is of proberen het nog 10 jaar vol te houden. Maar niemend mag het weten.

    Waanzin om op die manier een land te leiden, zeker een land dat als gemiddeld goed opgeleid geldt, met veel weldenkende mensen

    En wat partijen die naar macht streven betreft, doet een koningin dat niet??

  9. Hoogheid,

    ogen die gehuild hebben. Het siert U, sire, zo open te durven zijn. Maar ik ken zulke ogen ook.

    In dit land zit een grote groep ouders wederom, volgens de traditie van hun noodlot, Kerstfeest te vieren zonder hun kind(eren). Dit is het probleem van Ouders zonder Omgang. Ouders zie zonder enige reden gescheiden zijn van hun kinderen en ze nooit zien. Onpeilbaar verdriet bij die ouders, bij de grootouders die hun kleinkinderen nooit zien. Maar vooral diep verwrongen leed bij die kinderen, die met verkeerde waarden en normen opgroeien, gebrandmerkt met mindere kansen in het leven, minder ruggegraat. En als slachtoffer van het Oudervervreemdingssyndroom (PAS) zelfs mededader in hun eigen verderf.

    Daar waar ik U zo bewonder om de zeer diepe liefde die U voelde voor wijlen prins Claus, voor Uw kinderen en familie, daar heb ik lange tijd geaarzeld of ik U met dit probleem wil benaderen. Immers, U hebt als lid van de regering al decennia dit probleem niet weten op te lossen.
    Het is nota bene de Staat, de rechters, de Raad voor de Kinderbescherming en de Jeugdzorg die aanjagers zijn van de problemen. En de politici die het alsmaar niet willen of kunnen snappen.

    Het is waar, U gaat binnenkort de nieuwe wet “Donner” ondertekenen, die zit vol met goede bedoelingen. Bekend is dat de goede bedoelingen sinds 1970 gefaald hebben, anders bestond het probleem allang niet meer. Minister Rouvoet geeft toe dat van de 60.000 scheidingskinderen per jaar, er een derde in de problemen komt. Dit is een enorm aantal, daar heeft de Staat zwaar schuld aan. Door de zaak niet goed te regelen en niet goed te behandelen.

    Hoogheid, vanuit mijn diepe respect voor U als mens met diepe liefde in Uw hart, met ogen waarvan iedereen begrijpt dat die gehuild hebben, mag ik U vragen om U de komende tijd te verdiepen in het probleem van Ouders zonder Omgang? Mag ik vragen om, zoals Obama, de tegenstem aan het woord te laten?

    Hoogheid, ik heb gereageerd vanwege Uw ontboezeming “met ogen die gehuild hebben”. We zijn gelijk: koningen huilen, mensen huilen. Ouders die hun kinderen niet zien, zelfs met Kerst niet, huilen.

  10. HJ Vanhommerig (drs econ.lezer magister J vd Ploeg+P.Pio) zegt: 26-12-08 om 17:19

    L.S./A.M.In de Catholicas is bekend dat concilies kunnen dwalen.Parlementaire democratien die in meerderheid kiezen voor de cultuur van de dood (abortus-p ; genderdenken ;”eu”thanasie)houden zich evident niet aan het subsidiariteits-beginsel,want het zwakke dient toch door eenieder en dus ook door de belastingbetaler beschermd te worden ? Ergo : laat Beatrix als hoofd van het koninkrijk maar zo snel mogelijk terugkeren naar de staatkundige verhoudingen van 800 tot 1525 in Europa :de christianitas :het verband van vorstendommen,graafschappen en koninkrijkjes in een katholiek familieverband met als hoofd de Plaatsbekleder van.Zie ook svp de beroemde CDA-bundel De Mond Voorbij Gepraat.Trouwens 1525 Duitse Boerenopstand was bij mijn weten de eerste Credietcrisis :uiteraard vanwege zware pachtbetalingen verarmde boeren en verarmde lagere geestelijkheid (zie svp kolom Duitsland in encyclopedie Catholica Heidt +/- 1967). m.vr.gr. hjv

  11. Erwin zegt: 26-12-08 om 17:47

    Voor mij hoeft god ook niet genoemd worden maar een groot gedeelte van ons volk stelt het wel op prijs. En wat de legitimatie van de monarchie betreft, zolang de meerderheid van de Nederlanders voor de monarchie is zie ik geen dwingende reden om het af te schaffen. Verder een mooie, menselijke toespraak.

  12. René zegt: 26-12-08 om 17:57

    Ik vond het een goede toespraak. Het zette mij tot denken. En die ene zin raakte mij ook.

  13. Dick zegt: 27-12-08 om 00:50

    Je ziet dingen anders met ogen die gehuild hebben.

    Een bijzondere speech. In het verleden hebben de toespraken van Beatrix mij niet geraakt. Hoe anders met de deze toespraak. Toevallig lezend in de krant, 16:05 de toespraak. ¨Mam, wil je Beatrix horen?¨. Het antwoord al weten zet je de TV aan. Andere gasten schuiven aan. Ouder, oranje gezind, vanzelf Beatrix willen horend. De eerste woorden zijn voor ons verloren, net te laat. Toch is het direct te tekst die raakt. Het gaat over mij, ons. ¨Met de jaren groeit ook de ervaring van verdriet, teleurstelling en tegenslag, van pijn die mensen elkaar aandoen, onverschilligheid of onmacht om omstandigheden en relaties beter te maken.¨ Over mensen die begrip moeten hebben voor elkaar. Over de ontwikkeling van mensen. Het begrip dat je moet opbrengen. Juist in een tijd als deze. Deze tijd kan ons mensen nader brengen. Ons doen beseffen dat we leven en om elkaar moeten geven.
    ¨Beproevingen horen bij het leven en vormen een mens; hoe zwaar ook, wij moeten leren ze te verwerken¨. Bijna poetisch komt de zin: ¨Je ziet dingen anders met ogen die gehuild hebben¨. Ja het is zo. Ik kan het beamen. Langzaam komen weer de tranen. Tranen die staan voor een periode waarin je kinderen mist, een strijd voert met je ex. Tranen melancholisch gevoed door muziek uit de Top 2000. Herinneringen naar boven scheurend aan kerstdagen bijelkaar blij en opgewekt, nu eenzaam, stil en kil. Je wilt het wel ontkennen maar dat lukt je niet. Het hoeft ook niet. We gaan weer leven, vergeven, leren omgaan met. In stilte een gebed. Op een goed 2009, vol met leven en liefde om te geven.

  14. Helena zegt: 27-12-08 om 11:06

    Sommige mensen schijnen de waarde van en de waardering voor een tekst afhankelijk te willen of moeten maken van degene die deze tekst uitspreekt. Zou een ander als de koningin deze tekst uitgesproken hebben, dan vermoed ik dat mensen als “Oeps” en “Oom Bob” wel wat minder hoog van de toren zouden blazen in hun superioriteitsdrang en zich van hun trappen onder de gordel onthouden hebben. Maar ja, mensen die zich niet kunnen/mogen verdedigen zijn voor deze minuskels een gewild doelwit.

    Persoonlijk heb ik ogen die meer dan genoeg gehuild hebben. Deze kersttoespraak van onze koningin heeft het toch gepresteerd om een paar tranen in mijn ogen te veroorzaken. Tranen van ontroering dit keer. Maar tegelijkertijd van herkenning. En ik dank de koningin voor haar openheid, voor deze diepere blik dan ooit tevoren in haar gevoelens. Hulde voor haar, die zich in haar positie zo durft bloot te geven!

  15. Het valt mij op dat het merendeel van de bovenstaande schrijvers grote waardering hebben voor de Kersttoespraak van onze lieve vorstin. Oeps en oom Bob, ze begrijpen er niets van wat onze koningin heeft gezegt. Echt helemaal niets. H.J. van Hommerig doet erg gewichtig maar zegt weinig of niets.
    Maar Dick en Helena zeggen precies wat onze majesteit heeft bedoeld. ‘Ogen die gehuild hebben’. Het gaat om het verborgen verdriet wat er bij onze koningin Beatrix is, en ook in onze samenleving. Er zijn heel veel ogen die gehuild hebben, en die nog huilen. Elke dag weer. Zie maar naar de journaals.Sla de krant maar open. Zie maar in de familie’s Hoeveel mensen zijn dagelijks niet het slachtoffer van geweld etc. hoeveel mensen overlijden er niet elke dag. Mensen die elkaar het licht in de ogen niet gunnen. Ik kan zo nog wel even door gaan.
    Ogen die gehuild hebben, of nog huilen. Ik heb het allemaal ondervonden. Nu nog, dagelijks. Maar ik weet ook dat mijn Heer en Heiland het ook heeft gehad. In Hem voel ik mij geborgen. Ook onze koningin Beatrix.
    Ik weet ook dat deze wereld maar tijdelijk is. Het is Kerst, Pasen, Hemelvaart en Pinksteren geweest. Eens zal God alle tranen van onze ogen afwissen. Ook van onze geliefde vorstin Beatrix. Dan zullen onze ogen weer lachen. In die nieuwe wereld.

  16. Ed Harms zegt: 29-12-08 om 10:04

    Werkelijk een prachtige zin. Maar alle speculaties over een eventueel aftreden zijn kloppen m.i. niet zolang de vermoedelijke troonopvolger nog in het voorbereidingscomité van de Winterspelen Vancouver 2010 zit. Dat is een relatief uitvoerende functie. Daarmee kan hij niet tussentijds stoppen. Voor die Spelen dus geen abdicatie, vlak daarna is zeer wel mogelijk. Dan is Majesteit dan precies 30 jaar Koningin.

  17. HJ Vanhommerig (drs econ.lezer magister J vd Ploeg+P.Pio) zegt: 29-12-08 om 19:05

    L.S./A.M.Beste Egbert,sinds oudjaar 2000 ben ik,met 6 broers volledig wees.Achtergrond : ik kan u verzekeren dat de landbouwwereld van pachtbetalers en pachtontvangers sinds de 60-tiger jaren tendeert naar het model mafia.Vgl.svp ook wat drs Jules van Rooyen in De Mond Voorbij Gepraat zegt over de Franse landbouw en oud-EG-commissarissen.Kern van mijn gewichtigdoenerij is de vraag : op welke plek ben je elke zondag,52 keer in het jaar,welkom ? m.vr.gr. hjv

  18. Beste heer H J Vanhommerig. U bent nu in ieder geval iets duidelijker.
    Zou onze gewaardeerde vorstin het met alle dingen die in het land gebeuren het eens zijn? Ik betwijfel dat ten zeerste. Ik vind het ook heel triest dat u met uw familie wees bent. Ik voel daarin met u mee. Mijn moeder is ook maar 50 jaar geworden. Mijn vader gelukkig 88. Ik was 21 toen mijn moeder,na een lang en pijnlijk ziekbed. stierf. Ik heb haar altijd gemist. Ik heb er ook weet van dat als je wees bent ook te maken kunt krijgen met Raad van Kinderbescherming, Jeugdzorg etc etc. Die weg gaat ook lang niet altijd over rozen.
    U had waarschijnlijk meer over die onderwerpen willen horen van onze koningin. Zij echter, heeft gekozen voor het algemeen verdriet in de samenleving. Dat is haar keus, die wij moeten respecteren. Ze heeft daarmee ook bedoeld het verdriet wat uw ogen hebben gehad, en mogelijk nog hebt. Ook voor uw 6 broers.
    Verder de vraag waar je elke zondag, 52 keer in het jaar welkom bent. Deze vraag geeft aan dat u mogelijk kerkelijk bent. Mogelijk heeft u daar geen prettige ervaring mee. Dat kan. In mijn kerk, Geref Vrijgemaakt, ben ik 104 keer per jaar, elke zondag twee keer van harte welkom. Dat wil niet zeggen dat ik ook antwoord krijg op al mijn vragen. Ook ik ben zeker wel eens teleur gesteld in de kerk. Maar ik weet ook dat er geen vlekkelose rimpelvrije kerk is in deze bedeling. Verder heb ik ook wel eens de hete adem van een bazige manager in de nek gevoeld. Ook de oorlog mee gemaakt. Ook doden gezien. Lichaamsdelen zelfs. Honger gekend als kind.Ook ik en mijn vrouw zijn het slachtoffer geweest van criminaliteit. Bureaucratie heb ik ook ervaren. Maar ik leg daar niet de oorzaak direct bij de overheid, laat staan ons vorstenhuis. Ik leg de schuld bij de samenleving. Daar zit het soms fout. Soms heel erg fout.Dat pleit overigens de overheid niet vrij. De overheid heeft tot taak haar onderdanen te beschermen. Dat probeerd zij ook. Maar ook dat zijn mensen met tekortkomingen.
    Beste heer Vanhommerig. Blijft staan mijn visie over het leven hierna. Christus komt echt nog een keer terug.Dan zullen onze ogen weer lachen. In die nieuwe wereld. Dat is zeker. Dat kan ook voor u.
    Met vriendelijk groet. Egbert van de Haar. http://home.tiscali.nl/eavandehaar

Geef een reactie