De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

Het kind dat in Indonesië achtergelaten werd

jan-dennis-moederAl die mannen, hoogbejaard nu, die amper bevrijd, in Indie in een nieuwe oorlog geraakten. `Hij is er geweest, maar wil er niet over praten.’ De familie moet het met wat losse verhalen doen.

Over de bootreis, het eten, de kameraadschap. De eerste kennismaking met de mandi-bak en de fles naast de wc. Vaak bestonden wel tastbare sporen. Een kris aan de muur, een wajongpop op het dressoir, het schilderij van de dessa, het rijstveld, het parelwitte strand.

En die enkele keer, na een glas teveel, wat woorden pasar Maleis en de onverwachte tranen om een omgekomen metgezel Soms waren er onverklaarbare stemmingen. Of vielen bittere woorden over die periode tussen 1945 en1949.
Dat het allemaal zo anders was gelopen als ‘Indië’ er niet was geweest. Eerst die rotoorlog in Nederland. Toen Indië. En eenmaal terug in Nederland alle goede banen vergeven.

`Hij praat er nooit over. Maar hij heeft veel meegemaakt’. Hoe veel kinderen, kleinkinderen van militairen heb ik het niet horen zeggen? In de vriendenkring, tijdens het werk. Bij het maken van reportages over een reünie, een herdenking, of bij toeval, bij een gebeurtenis die verder niets met de Oost had uit te staan.

Dat zwijgen verbond ik meestal aan een traumatische ervaring. Hevige gevechten, dode mannen, vrouwen, kinderen, een platgebrand dorp, een hinderlaag, wachtlopen in een nacht vol geluiden. De huiveringwekkende ontdekking dat een oorlog van sommige mensen moordenaars maakt.

Sinds dit weekend weet ik dat het zwijgen een heel andere reden kan hebben. Omdat daar een vrouw is geweest. Een liefje voor een enkel uur. Of de grote liefde. Altijd in gedachten gebleven. In zelfverwijt of in verlangen. Of nog ingrijpender: omdat er ook een kind was. Dat is achtergelaten. Een kind waaraan is gedacht toen in Nederland uit een huwelijk de andere kinderen werden geboren.

`Ik heb me altijd zo verloren, zo alleen gevoeld’, zei een van die soldaten-kinderen die dit weekend in Den Haag hun verhaal deden.

Hij groeide op in een weeshuis in Semarang, waar hij werd ondergebracht door zijn moeder. Een licht getint kind, dat gevaar liep omdat zijn verschijning herinnerde aan die bijna verdwenen en op dat moment zo gehate Hollanders. Er zaten veel meer kinderen zo als hij. Maar over hun achtergrond spraken ze nooit.

De site www.oorlogsliefdekind.nl voelt voor hem als een opluchting. Er blijken veel meer vaders te zijn zoals de zijne. Mannen, vaak jongens nog, die kinderen achterlieten in Indië. De eerste verhalen van vaders en kinderen zijn al te vinden op de site.

Een erkenning noemt hij het. En een bevrijding.

Hoe zal het de mannen vergaan die over die jaren in Indie nooit hebben willen praten? En die zich nu in de verhalen van die kinderen en veteranen herkennen. Misschien dat ze, aangespoord door de site, over de drempel stappen. En na zestig jaar vertellen. Van de vrouw, van het kind dat daar achtergelaten werd.

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


4 reacties op “Het kind dat in Indonesië achtergelaten werd”

  1. Roy,Stomp zegt: 01-06-09 om 02:20

    Gaarne info met betrekking oorlogskind in Suriname van 1944.
    Mijn vader is op 11-01-44 gesneuveld in Engeland.
    Zijn naam is Marius Telema.
    Hij moest voor mijn geboorte naar het front,in Engeland en daar is hij gesneuveld.

  2. louis velleman zegt: 01-06-09 om 07:19

    hello. uw report was voor my erg emotioneel. ook ik had een kind in indonesie. hij is gtrouwd en heeft 2 kinderen en ik ben een overgrootvader. ikwil wel kontakt opnemen met het ministerie van vws zo dat zij alsnog erkend kunnen worden.op het website heb ik geen subject gevonden kunt u mij daarmee helpen aub groeten louis velleman

  3. Geachte heer Velleman,
    Het erkennen van kinderen valt onder verantwoordelijkheid van het Ministerie van Justitie. Oorlogsliefdekind is erg geintereseerd in uw persoonlijke verhaal en zou graag contact met u willen. (www.oorlogsliefdekind.nl) Misschien kunnen wij samen met u bekijken wat de juiste stappen zijn om tot erkenning van uw zoon te komen.
    Wij hopen van u te horen.
    Namens het team van Oorlogsliefdekind,
    vriendelijke groet, Jean Hellwig – info@oorlogsliefdekind.nl

  4. Pauline Broekema zegt: 01-06-09 om 22:33

    Geachte heer Stomp

    Dank voor uw reactie.
    Mogelijk dat er lezers zijn die u kunnen helpen.
    Maar dan kunt u misschien iets specifieker zijn?
    Waar was uw vader gelegerd in Suriname?
    En bij welk onderdeel?

    met vriendelijke groet
    Pauline Broekema

Geef een reactie