De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

De Slag in Arnhem

kauwgumkunstanp-7589193Soms krijg je als verslaggever een onderwerp voorgeschoteld waarvan je denkt: “Dat was toch allemaal al beslist? Daar was ik zelf nog bij!” Het overkwam me deze week toen ik in Arnhem wachtte op het kabinetsstandpunt over de vestigingsplaats van een Nationaal Historisch Museum.

Twee jaar geleden stond ik ook in de Gelderse hoofdstad, met dezelfde cameraman, wachtend op hetzelfde standpunt. Den Haag was de enige concurrent, Amsterdam was eigenlijk al afgevallen. Kort voor onze uitzending was er witte rook uit het kabinetsberaad en kon burgemeester Krikke de champagnekurken laten knallen. Arnhem had gewonnen. Ze was “superblij”, zei ze. “Het gaat 30 maart 2011 open en het kost 50 miljoen Euro”, voegde Krikke stellig toe, met in de achtergrond een diaprojectie van een bruin, bakstenen, taps uitlopend gebouw van zeven verdiepingen. De canon van de Nederlandse geschiedenis, met geselecteerde hoogte- en dieptepunten zou de leidraad worden. En het nieuwe museum zou worden gevestigd tegenover het Openluchtmuseum, waar al jarenlang het dagelijks leven door de eeuwen heen wordt getoond. De twee musea zouden met honderd meter tussenruimte letterlijk buren worden en elkaar dus perfect aanvullen. Juist vanwege deze ideale combinatie had Arnhem getriomfeerd, met in het achterhoofd ook nog eens Burgers’ Dierenpark, een halve kilometer verderop. Ideaal voor gezinnen met kinderen, de belangrijkste doelgroep van de initiatiefnemers. Het concept was zo sterk dat de gemeente Den Haag weliswaar teleurgesteld maar niet boos was, de slag was aan Arnhem.

Er werden twee directeuren aangesteld die het project moesten realiseren. Maar in plaats van in het gespreide bedje te stappen begonnen zij de lakens op te schudden. In weerwil van de politieke besluitvorming verwierpen zij de aanpak van de canon. Ze wilden niet zeven verdiepingen met jaartallen op volgorde maar “vijf thematische werelden”. En ze wilden een andere locatie: naast de John Frostbrug, die zo een grote rol speelde in de Slag om Arnhem 1944, toen het de geallieerden niet lukte de Duitse bezetter verder terug te drijven en het noorden van Nederland nog een zware oorlogswinter tegemoet ging. Omdat ze dat een mooie historische plek vinden, omdat daar sneller en goedkoper gebouwd zou kunnen worden en omdat er makkelijker parkeergelegenheid te realiseren zou zijn. Makkelijker dan bij de locatie in het bos waarvoor Kamer en kabinet aanvankelijk getekend hadden? Kennelijk. Sneller gebouwd, hoewel er op de plaats langs de John Frostbrug nu een foeilelijk kantoorpand staat en er nog geen ontwerp is voor een daar te vestigen museumcomplex? Blijkbaar. Politiek Den Haag mag nu de knoop doorhakken die twee jaar geleden al ontward leek te zijn. Maar waar ik me bij het oorspronkelijke voorstel vast had voorgenomen straks beslist een dagje Arnhem te gaan doen, met in de ochtend het ene en in de middag het andere museum en als er dan nog tijd en energie over is aapjes en olifanten kijken, alles binnen loopafstand en op een gecombineerde ticket, zie ik dat er met het nieuwe plan lang zo makkelijk niet van komen. Moet je van de ene kant van de stad naar de andere kant rijden, moet je de tijd in de gaten houden, moet je opnieuw je auto zien kwijt te raken en moet je waarschijnlijk twee keer het volle pond betalen voor de musea en de parkeerplaatsen.

Al met al een vreemde gang van zaken, juist nu Nederland op een punt in de geschiedenis staat waar de kreet “afspraak is afspraak” zoveel weerklank vindt . En juist nu Nederland een tijd van crisis doormaakt waarin je zou denken dat het belastinggeld dat al is uitgegeven aan het eerste ontwerp niet zomaar weggegooid kan worden. Vreemd ook hoe de burgemeester en minister al bij voorbaat hebben laten weten dat ze de veranderde plannen wel willen goedkeuren. Alsof ze in de trein naar Parijs zijn gestapt maar de machinist vervolgens besluit naar Berlijn te rijden en de passagiers dan denken: ach, dat is ook een mooie stad. Of zoals sommige Arnhemmers zeggen: als AZ kampioen wordt sturen je toch ook niet Vitesse naar de Champions League?

Het kabinet is er trouwens nog niet uit en dat is dan weer minder vreemd. De standpuntbepaling en bijbehorend kamerdebat zijn een week uitgesteld. Dat het maar weer een onomstreden historisch besluit mag worden.

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


5 reacties op “De Slag in Arnhem”

  1. Michiel zegt: 12-06-09 om 17:40

    Wat een flauw stukje! En er klopt vrijwel niets van:

    1. Het ontwerp heeft niets gekost en was niet meer dan een schetsje.

    2. Het is zo’n 40 minuten wandelen van het ene naar het andere museum door de mooiste parken van Nederland met halverwege het Watermuseum in Sonsbeek. De combinatie blijft gewoon bestaan.

    3. Het voormalige BASF-hoofdkantoor is geen foeilelijk gebouw

    4. De locatie Prinsenhof is ideaal voor het openbaar vervoer. Elke 3 minuten een (trolley-)bus

    5. Een rijksmuseum wordt gebouwd door het Rijk, niet door de directeur van het Openluchtmuseum en een bevriende architect. Dat mag niet volgens de wet.

    6. In het bos kun je niet zo maar voor 2 à 3 miljoen bezoekers parkeerruimte maken. Dat wordt namelijk eindeloos procederen. Ter plekke is er nu al een verkeersinfarct.

    7. Natuurlijk zijn het twee van elkaar onafankelijke musea maar waarschijnlijk komt er nauwe samenwerking.

    8. Het is volstrekt onmogelijk om die 2 musea en de Burgers Zoo op één dag te doen. Enig besef van de omvang van Burgers?

    Alleen de toon al: ‘een dagje Arnhem’. Dan zomaar iets zwetsen over belastinggeld en eindigen met volstrekte larie over voetjebal. We zakken fijn af naar het niveau van een blondje uit Venlo. Doe dat bij SBS aub niet bij de NOS.

  2. bas zegt: 12-06-09 om 17:53

    Volgens mij was inderdaad besloten om dat museum naast het openluchtmuseum te bouwen, niet om het aan een bestuur over te laten

    Kortom, opkrassen met dat bestuur en een nieuw bestuur aanwijzen

    Het oude bestuur is natuurlijk wel aansprakelijk voor de ontstane schade. Stelletje betweters

  3. ArthurP zegt: 13-06-09 om 10:09

    een mooi idee is weer gekaapt door een paar leden van de paarsbroekige cultuurelite. Hun eigen reactie op de kritiek dat ze het hele bidbook bij het grofvuil gezet hebben is tekenend. Zij zijn museumdirecteuren dùs zij weten het beter en dùs moet iedereen zijn mond houden. Nou , dat HM van hùn mogen zij dan ook vooral zèlf houden. Ik maak dan wel een rondje langs de historische musea in den haag, rotterdam en amsterdam …

  4. Ronald zegt: 13-06-09 om 12:21

    Goed verhaal, het begint immers een hysterische museale toestand te worden…

  5. michiel zegt: 14-06-09 om 03:03

    In Plasterk’s antwoord aan de kamer (juli 2007) staat duidelijk dat de Kwartiermaker concept, ontwerp en realisatie als opdracht heeft.

    Het is bij de wet onmogelijk dat er zonder enige vorm van openbare aanbesteding een Rijksmuseum gebouwd wordt.

    Het zou wat zijn, de architecte krijgt zonder enige vorm van concurrentie de opdracht!

    Die locatie verdraagt niet nog een attractie. Burgers’ Zoo is één van de best bezochte attracties in ons land.

    De locatie Prinsenhof is bijvoorbeeld ook uitstekend per boot bereikbaar, zeer typerend voor ons rivierenland.

    Het wordt voorgesteld alsof alles compleet anders wordt maar dat is gewoon niet het geval.

    Er zijn duidelijke voorwaarden waaraan het museum moet voldoen, daar kan de directie niet onderuit.

    De bezwaren zijn ongegrond en nogal eenvoudig onderuit t halen eigenlijk. De kamerleden hebben gewoon zitten suffen.

    Marijnissen nam het woord post-modern in de mond, alsof het ontwerp van de architecte niet puur post-modernisme is.

    Het museum komt op een betere locatie. Waarom maakt met hier zo’n probleem van?

Geef een reactie