De prijs van antibiotica

e. coli-bacterie

Uppsala – Antibiotica zijn veel te goedkoop. Dat zeggen veel artsen, wetenschappers en mensen uit de farmaceutische industrie. De prijs staat in geen verhouding tot de waarde van antibiotica. Een geneesmiddel dat levens redt, dat ziekte geneest en daarvoor hoef je het maar heel kort te slikken.

Omdat ze zo goedkoop zijn kan de industrie de enorme investeringen die nodig zijn om nieuwe antibiotica te ontwikkelen maar moeilijk terugverdienen. Ook al omdat zodra er een nieuw type antibiotica op de markt komt, de hele medische wereld oproept om het zo min mogelijk te gebruiken. Om het ontstaan van resistentie ertegen zo lang mogelijk uit te stellen. Want dat bacteriën resistentie opbouwen tegen antibiotica staat vast. Dat is Darwin. Bacteriën verdedigen zich tegen bedreigingen.
Die lage prijs zorgt er ook voor dat zeker in de Westerse wereld - maar bijvoorbeeld ook in India – gemakkelijk naar antibiotica wordt gegrepen. Er is geen financiële rem. Door dat onnodige gebruik van antibiotica ontstaat er weer eerder resistentie.

06092010448

Eva Ombaka foto: Rinke van den Brink/NOS

Eva Ombaka heeft heel andere problemen met antibiotica. Zij is apotheker van beroep en drijvende kracht achter campagnes voor verstandig gebruik van antibiotica in Tanzania. Die zijn hard nodig. Niet omdat er zo kwistig wordt omgesprongen met antibiotica in haar land. Integendeel. In Tanzania en veel andere Afrikaanse landen zijn antibiotica voor grote delen van de bevolking niet eens beschikbaar. Omdat ze te duur zijn. Die te lage prijs is dus een heel relatief begrip.

In principe kan in Tanzania alleen een dokter antibiotica voorschrijven die de patiënt dan bij een apotheek moet gaan halen. Dokter en apotheker zouden de tijd moeten nemen om de  patiënt uit te leggen hoe antibiotica werkt. Dat een kuur afgemaakt moet worden, omdat anders door onderdosering bacteriën hulp krijgen bij het ontwikkelen van resistentie.

De praktijk is anders. Als er al een dokter is om antibiotica voor te schrijven – en dat is lang niet overal in Afrika het geval – dan schiet die uitleg aan de patiënt er vaak bij in. Met als gevolg dat patiënten die zich na een paar pillen beter beginnen te voelen, de rest van de antibioticakuur vaak bewaren voor als ze zich weer eens ziek voelen. Want voor de meeste patiënten in Tanzania en de rest van Afrika zijn antibiotica duur. Maar heel weinig mensen kunnen zich permitteren om een kuur te kopen.

De meeste antibiotica in Tanzania worden zonder recept verstrekt. Op die manier zijn antibiotica veel te makkelijk beschikbaar. In drogisterij-achtige winkeltjes, gewoon op straat of op de markt. Arme mensen kopen dan één pil. Doe maar zo’n roze. Of twee als ze zich dat kunnen permitteren. Een te lage dosering antibiotica helpt niet tegen een infectie. Maar stimuleert wel het ontstaan van resistentie. Antibiotica helpen ook niet tegen griep of andere virusziekten. Als iemand dan toch antibiotica neemt, zorgt dat alleen maar voor het ontstaan van resistentie.

Maar vertel dat allemaal eens aan een Tanzaniaanse moeder met een ziek kind, zegt Eva Ombaka. Leg die eens uit dat het niet goed is om een halve antibioticakuur te slikken. Antibiotica moeten dus betaalbaar zijn, concludeert ze. Zodat arme mensen ook toegang krijgen tot die levensreddende geneesmiddelen. En ja, lacht ze, als antibiotica goedkoper worden dan dreigen mensen ook in Afrika weer te gemakkelijk antibiotica te gaan gebruiken. Met alle gevolgen van dien.

Voor Ombaka draait alles om kennis. Die moet overgedragen worden. Mensen moeten leren hoe het zit met antibiotica. En dat gaat tijd kosten, veel tijd. Maar intussen moeten arme mensen in Afrika en de rest van de wereld wel toegang krijgen tot antibiotica. Dat is ook in het belang van de rijke landen, zegt Ombaka. Anders hebben die straks geen werkzame antibiotica meer.  Want antibioticaresistentie  reist.  

Voor deze gedachten probeert Ombaka in Uppsala aandacht te krijgen van alle experts uit wetenschap, industrie, internationale organisaties en overheden die hier bijeen zijn om te zoeken naar manieren om de groeiende resistentie voor antibiotica het hoofd bij te bieden. Bij deze.

Tags: , , , ,

« Terug naar het overzicht


4 reacties op “De prijs van antibiotica”

  1. Peter zegt: 07-09-10 om 14:37

    Het probleem is dat dit soort shit, die in principe de hele mensheid voor uitsterven kan behoeden, aan de markt wordt overgelaten terwijl dat dus tot dit leidt.

    En het schijnt iets van 1 miljard te kosten om een nieuwe antibioticasoort te ontwikkelen… kan iemand me dan uitleggen waarom er vele miljarden in totaal nutteloze bullshit zoals de CERN deeltjesversneller wordt gepompt, maar niet ff 4-5 nieuwe antibioticasoorten op kosten van ‘s werelds overheden kan worden ontwikkeld?

    Hier blijkt maar des te meer dat de combi van kapitalisme en globalisering niks anders is dan moord.

  2. bas zegt: 07-09-10 om 15:08

    Inderdaad, duur en goedkoop zijn rekbare begrippen. Gelukkig wordt in het bovenstaande stukje benadrukt dat voor het gebruik van antibiotica nodig is: A een spaarzaam voorschrijven en B als voorgeschreven, niet zuinig zijn

    Alleen op die manier kunnen antibiotica werkzaam blijven, en dus zal ook de prijsstelling dit moeten bevorderen.

    Zoals vaker, is hiervoor een wijs gebruik van het patentsysteem noodzakelijk. Door geen octrooi in Tanzania (en alle vergelijkbare landen) te verlenen (gewoon in de wet opnemen: medicijnen kunnen geen octrooi krijgen) zal daar een goedkope producent het medicijn maken, en in landen waar antibiotica te goedkoop zijn moeten ze – door middel vna het octrooi – duurder worden

    Ministers van gezondheid moeten dus over hun schaduw heenspringen, en niet naar de kosten van vandaag kijken, maar naar de noodzaak van 10, 50 jaar in de toekomst.

    Het beleid van de Nederlandse regeringen in de afgelopen 25 jaar vormt een goed voorbeeld van hoe het NIET moet

  3. juul zegt: 07-09-10 om 23:42

    Hoera, weer een killer stelling ingenomen door een NOS weblog! Deze keer is het antibiotica veel te duur. Yeah right. Nederland is een trouwe aanhanger van het model van internationaal monetarisme en vrije marktwerking, ook in de zorg. Zij heeft dit onbegrensd gestimuleerd en gedereguleerd in het afgelopen decennium, warmee de winst van de zorg geprivatiseerd is en het risico gesocialiseerd. Met andere worden, de financiële grootmogendheden (de grote commerciële banken en verzekeraars) mogen vruchten van het systeem plukken terwijl de rest daarvoor opdraait. En je bent door de staat verplicht aan deze kartel handhaving mee te werken, en wel onder financiële dwang! (Lijkt wel op Mussolini model van fascisme?) En nu wordt gepleit voor een financiële rem om antibiotica consumptie terug te dringen, zodat er in het westen en in emerging economies geen grootschalige resistentie problemen zich voor doen. Sociaal Darwinisme? Antibiotica duurder maken is belachelijk en bovendien gelijk aan symptoom bestrijding. Ik heb een veel eenvoudiger model van resistentie problemen voorkomen en tegelijkertijd de oorzaak van infectie bestrijden: verhoog het levens standaard van de wereld bevolking. Bouw aan duurzame infrastructuur door de opgeklopte schulden van emerging economies kwijt te schelden bij het internationaal monetaire fonds. Dan zijn de landen financieel veel beter in staat beslissingen zelf te nemen en op maat gemaakte, echt duurzame en onafhankelijke oplossingen te implementeren. Continu artsen, eten, medicijnen en bouwmaterialen de grens over sturen kan nooit een structurele oplossing zijn, en het huidige beleid
    (internationaal monetarisme — energie monopoly — gestolen grondstoffen — derde wereld zonder grenzen—de farse van antropogene climaat verandering) is een falend en buitengewoon crimineel beleid wat nog erger is in aard en omvang dan de voorgaande en tevens minder bedekte periode van kolonisatie.

  4. Ronald zegt: 16-09-10 om 00:28

    Goed verhaal Rinke. Schrijnend die voorbeelden uit Afrika.

Geef een reactie