Met saus maak je keistenen lekker
De korst was krokant. Het vlees van draadjes kwaliteit. De puree smeuig en toch luchtig. De eigengemaakte appelmoes hoorde er bij. Niet te zoet, ietwat grof, bestrooid met kaneel. De jachtschotel van mijn moeder heb ik al lang niet meer geproefd. Zo verdwijnen smaken. En blijven herinneringen.
Mijn moeder kon goed koken. Lerares koken en voedingsleer. Die volgens de schijf van -toen nog- vijf kookte. Soms met vreugde. Soms met lichte tegenzin. `Zo’n werk’ zei ze dan. `Wat zullen we nu weer eten?’ Want eten moest gevarieerd zijn. `Een chili con carne kan iedereen maken.’ Dat noemde ze een `prutje’. Een goed Hollands maal neerzetten, dat was pas lastig, vond ze. Op tijd alles gaar. Niet te gaar. Want van die moderne school was ze. Anne Scheepmaker vertelt in een interview met collega Sophie Verhoeven hoe aan de voorgeschreven kooktijd van spruitjes de verandering in de Hollandse keuken valt af te zien. Vroeger zeker een minuut of twintig. Nu niet meer dan vijf. Mijn moeder was daar al van. Weinig water gebruiken. Want met het kookvocht dat je afgoot gingen ook vitamines verloren. Niet te ruimhartig met boter. En liefst volkoren. Koken was iets dat je efficient deed, vond ze bovendien. Zo werd dat op huishoudscholen geleerd. Voorbereiden, koken, opruimen. En verder geen flauwekul. Niet de omhaal van televisiekoks die hun leerlingen de keuken uit schelden. Of eindeloos laten knoeien aan een bordje vis met een bedje van het één of ander. Mannen en koken. `Ze maken altijd zo’n rotzooi in de keuken’ vond mijn moeder.
Haar kennis gaf ze door. Op school. Thuis was ze een weinig geduldige docent. `Kom maar hier’ zei ze als ze geklungel niet kon aan zien. `Ik doe het wel.’ En liet nogmaals zien hoe je een soepele roux maakt. Haar sauzen voor bloemkool, macaroni, ovenschotel van wat dan ook, waren de lekkerste. Maar eten moest ook smakelijk zijn zonder saus. De basis moest deugen. `Met saus maak je keistenen nog lekker’ hielp ze je uit de droom. Nog zo iets: snoepen van saus of vla, ze zag het meteen. Een raadsel. Tot ze het geheim onthulde. De geringste hoeveelheid speeksel laat saus of dessert dun worden. `Teruglopen’ zoals dat in vaktermen heet.
Soms liet ze de praktijk van het alledaagse koken varen. En kreeg de blik in de ogen die grote liefde voor het vak verraadt. Haalde de Pelleprat uit de kast. Haar favoriete kookboek. Bij doordeweekse twijfel wilde ze het Haagse Kookboek nog wel eens opslaan. Vijf gangen verschenen er dan in het doorgeefluik. Allemaal even heerlijk.
Gisteren was ik in Brabant. Waar boerendochter Corrie vertelde over haar kookverleden. Gerechten die zij en haar moeder maakten. En haar kleindochter nooit meer zal eten. Toen moest ik denken aan de jachtschotel van mijn moeder. De stamppot andijvie met spekjes, de gelatinepudding, de spinazie met reepjes geroosterd brood -soldaatjes-, de perfect gebakken vis, de ouderwetse macaronischotel, de bloemkool, de witlofschotel, de boterkoek ( en ruziemaken over wie de beslagkom kreeg), de nasi, de gehaktballen, de griesmeelpudding. De rollade, heerlijke jus, perfect gaar. Nooit meer zo gegeten.
Vis. Vlees. Ze zijn geen gerecht. De smaak van een lijk!
Ze zijn dieren. Ze zijn levende schepsels. Ze zijn onze vrienden.
Vegetarisch eten is zo makkelijk, zo gezond!
Vlees en vis zijn gewoon geweld en wreedheid.
Heerlijk al die ouderwetse gerechten, ik kook regelmatig volgens de “oude school” en iedereen vindt het lekker, maar op een of andere manier zijn dit soort gerechten uit de gratie geraakt en hoewel elke kookkunst de moeite waard is (behalve uit pakjes) is het jammer dat de Hollandse smaak nog maar zo weinig bekend is, of zeg ik nou iets wat niet mag?
hey Massimo, van je vrienden moet je het hebben!
ben zelf inmiddels ook bijna een dame op leeftijd(61) maar (uiteraard) jong van hart en dol op gezond, goed en smaakvol eten.
Koken kost tijd zei mijn moeder maar ze was er een kei in. Later heb ik geprobeerd haar kwalitieten te evenaren en vaak met succes: via anderen hoorde ik van mijn zoon, inmiddels uithuizig, mijn moeder kan lekker koken en van de rest van de familie kreeg ik een groot compliment: je gaat je moeder naar de kroon stijgen.
Mijn vader probeer ik, nu mijn moeder in de hemel is, in de oude trant af en toe iets voor te schotelen als witlof met ham en kaas uit de oven of sucadelapjes en zelfs chili con carne kun je heerlijk maken met goed gehakt,veel groenten en lekkere kruiden en…tip…een flinke scheut gembersiroop en lekker lang stoven en regelmatig proeven…
Niks geen kant en klare zakkies, kijk maar in een ouderwets kookboek, vertrouw op je eigen smaakpapillen, als je die hebt en vraag eventueel het recept.
Pauline Broekema van het journaal, ik vind jou een uitstekende verslaggeefster/journaliste met een zeer prettige en sympathieke stem.
Dank en groeten, Elsa
Mijn herinneringen aan eten met kerst? Snijbonen uit het zout! Volgens mij een zeer lokaal gerecht uit Kampen en omgeving. Tijdens mijn jeugd in de jaren zeventig en tachtig altijd aangeleverd door oma aan mijn moeder, al weken van te voren ingevroren en met kerst ontdooid en gekookt. Naast een goed gekruide rollade heerlijk sappig en fris. Helaas al jaren niet meer gegeten…
Massimo, prima dat je vegetarisch eet, misschien zelfs wel een verstandige keuze, maar doe svp niet net of niet-vegatriëres een soort moordenaars zijn. Wij zijn omnivoor, daar is niets onnatuurlijks aan. Leven en laten leven. hoewel dat in deze context weer raar klinkt …
Verbazingwekkend hoe het gemak bij het bereiden van voeding de voorkeur heeft op dit moment. Kokkerellen met kinderen, vooral vers bereiden, zou juist een nieuwe gezinshobby kunnen worden met aandacht en gezelligheid. Kinderen worden dan bewuster van gezonde en vitale voeding, vooruit ze mogen op de pc nog even een gerechtje googlen maar dan aan de slag.
Massimo, vegetarisch eten is prima, als je dat wilt. Ik kook zeer regelmatig vegetarisch, maar dat wil niet zeggen dat ik vlees/vis uitban. De mens is van oorsprong een alleseter, een aaseter zelfs, want we eten de dieren pas als ze dood zijn. Zoals je reactie nu is, lijk je ( in een andere context) op een fundamentalist. Erg zielig voor je.
Massimo,
De mens is van nature een omnivoor – en de laatste 2 miljoen jaar (minus 10.000 jaar) van het bestaan van mensen waren we bijna roofdieren. Toen werd de landbouw uitgevonden
Ik vind het prima dat je geen dode dieren wilt eten, maar denk niet dat je daarom beter bent dan ik. Ik eet graag een stukje dierenlijk. En wil niet als moordenaar aangesproken worden
Ik ben een zeer uitgesproken speciesist: mensen zijn mensen en andere soorten zijn geen mensen. Ik eet overigens geen bedreigde diersoorten, helaas in tegenstelling tot velen.
@ de oudhollandsche pot
getverdemme. Eigenlijk krijg ik de rillingen over mijn lijf van de omschrijving alleen al. Maar ja, hoezeer van Nedelrande afstamming, eet ik al jaren amper aardappels: rijstgerechten, pasta, maar geen piepers
Als klein kind was ik makkelijk met eten – ik at alles. Maar jus over het eten vond, en vind, ik een doodzonde. Dan eet ik het nog liever met rattengif erover
Zoals moeder het maakt kan niemand maar we doen ons best en we genieten van snoepvlees (rollade op een bord)
Begint de kookterreur nu ook al hier bij de nos, En inderdaad minder (lees veel minder!) vlees en vis eten zou een zegen zijn, met name voor de dieren,maar ja wij zijn ook dieren met ontwikkelde hersens, waar we eigenlijk weinig gebruik van maken! Onze dominatie van de aarde zal verdwijnen we kunnen de vrijheid niet aan.
inderdaad met veel saus of dik beleg maak je straatstenen lekker. maar wat voor eten je ook neem …zoder kruiden en of saus is niets lekker
Het is toch grappig hoe kortzichtig de vegetariers zijn. Een mens kan simpel genoeg niet gezond leven zonder dierlijke eiwitten, en daar zijn de eiwitten uit zuivel en eieren niet genoeg voor. Daarom is het ook niet raar dat je bij vegetariers, en zeker bij veganisten allerlij kwaaltjes verschijnen, met name bloedarmoede als gevolg van een gebrek aan heemijzer. Daarnaast bevat vis omega-3 vetzuren die beschermen tegen hart en vaatziekten en kanker.
Lekker zo’n biefstukje. En een kippetje of een pentade uit de tuin, jonge, jonge niet te versmaden. Koppie er af en plukken (we leven op het platte land en doen alles zelf). Eigen water, eigen elctra. We leven in de natuur en daar hoort een gebraden kippetje of hazen(konijnen)peper ook bij. Mijnheer de vegetarier eet u.a.b wat U zelf wil of verkiest (vrijheid van KEUZE). En val mij niet lastig met wat U vind. Kom met feiten en niet met opinies.