De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

Baumol en de kosten van de zorg

De groei blijft er lekker in zitten bij de Nederlandse uitgaven aan gezondheidszorg. Aan geen enkel ander onderwerp wordt zo veel geld besteed als aan zorg. Dat zal veel burgers tevreden stemmen, want uit elke opiniepeiling blijkt dat gezondheid voor vrijwel iedereen het belangrijkste is.Volgens de nieuwe begroting geeft het ministerie van VWS in 2012 een slordige 64 miljard euro uit aan zorg, een toename van 1,75 procent volgens de Macro Economische Verkenning 2012. Dat zou minder zijn dan te verwachten inflatie van 2 procent. En het zou een enorme trendbreuk zijn. Want de zorguitgaven stijgen al veertig jaar. De afgelopen tien jaar elk jaar met 4 tot 5 procent.

Volgens zorgeconoom Johan Polder van de Tilburgse Universiteit is die groei nauwelijks tegen te gaan. In een college dat hij afgelopen maandag gaf op een bijeenkomst over de Staat van Nederland georganiseerd door het Expertise Centrum Journalistiek in Amsterdam, legde hij dat uit.

Autonome groei

Jaarlijks groeien de zorguitgaven met 1 procent door de demografie, de vergrijzing eigenlijk. Dan zijn er de voortgaande technologische ontwikkelingen. Nieuwe, betere apparatuur en medicijnen. Zorgt jaarlijks voor een groei van de zorguitgaven met 2 procent.

De helft daarvan gebeurt autonoom. Daar is niets tegen te doen, zegt Polder die hoofdauteur is van de Volksgezondheid Toekomstverkenning van het RIVM. Als artsen nieuwe behandelingen bedenken krijgen zij die vergoed door de zorgverzekering zodra die behandelingen behoren tot de zorg “die in de kring van de beroepsbeoefenaren gebruikelijke zorg is”. 

Die andere procent groei door technologische vooruitgang is door beleid te beïnvloeden. Het toelaten van een nieuw geneesmiddel bijvoorbeeld is een beleidsbeslissing. Dat hoeft niet te gebeuren.

Ziekte van Baumol

En dan is er nog de ziekte van Baumol. Zorgt elk jaar ook voor een groei van de uitgaven met 1 procent. Die  ongeneeslijke kwaal is genoemd naar de Amerikaanse econoom William Baumol. Hij ontdekte dat de kosten van dienstverlening zoals bijvoorbeeld het werk in de zorg om een aantal redenen steeds meer oplopen.

In de zorg is het moeilijk om de arbeidsproductiviteit op dezelfde manier op te voeren als in bijvoorbeeld de industriële sector. Zorg is mensenwerk en bestaat voor een belangrijk deel uit aandacht geven aan patiënten of bewoners. De tijd besteed aan een patiënt kan niet oneindig beperkt worden. Er is dus een grens aan de toename van de arbeidsproductiviteit.

Tegelijk moeten de salarissen in de zorg wel min of meer gelijke tred houden met die in andere economische sectoren. Anders willen veel mensen niet meer in de zorg werken. Een effect dat nog eens versterkt wordt door de toenemende krapte op de arbeidsmarkt.

Illusie

En al die afspraken dan om de zorguitgaven te beperken? De afspraak bijvoorbeeld die de ziekenhuizen, de zorgverzekeraars en de medisch specialisten hebben gemaakt om de groei van het ziekenhuisbudget tot 2,5 procent te beperken? Johan Polder gelooft er niet in. Minister Schippers gaat dat volgens hem nooit voor elkaar krijgen. Door die autonome groei van de uitgaven, elk jaar weer.

Polder ziet daar trouwens minder een probleem in dan veel anderen. Hij heeft meer oog voor de andere kant van de zorguitgaven: de baten. Gezondheid en welvaart gaan hand in hand, zegt hij. Gezonde mensen doen het beter op school, zijn produktiever, werken meer en zorgen dus voor meer rijkdom.

Langer werken

Maar om het niveau van de gezondheidszorg op peil te houden zijn wel maatregelen nodig. Behalve het toepassen van slimme technologische middelen en meer eigen betalingen – die zijn in Nederland de laagste van de hele westerse wereld -, moeten we ook gewoon langer gaan werken, zegt Polder. En dat kan makkelijk, want gemiddeld zijn we veel gezonder en hebben we een veel langere (gezonde) levensverwachting. Als de AOW-leeftijd was meegegroeid met de levensverwachting dan zouden we nu pas AOW krijgen als we 73 worden.

Kortom, met die zorguitgaven komt het wel goed. Als we die paar voor de hand liggende ingrepen maar willen doen.

 

Tags: , , , , ,

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


9 reacties op “Baumol en de kosten van de zorg”

  1. Ricardo zegt: 16-09-11 om 17:59

    Het lijkt erop dat de groei van zorgkosten tenminste vertraagd wordt. Ondanks de vergrijzingsgolf die nu gaande is. Niet slecht. Volgens mij zijn ziekenhuizen sinds er meer geconcurreerd en minder afgerekend wordt per handeling meer handelingen gaan verrichten. Meer controle op noodzaak, verdere specialisatie en concentratie lijken dus een logische vervolgstap. Daar wordt al aan gewerkt, het moet mi. niet door verzekeraars voorgeschreven worden want dan heb je kans op nieuwe dubieuze monopolies waarin de kwaliteit ook niet zomaar gegarandeerd wordt. Dit wil hun voorzitter Wiegel.

    Goed dat Polder ook wijst op de economische baten van de zorg, je zou het bijna vergeten. M maar ook dit is natuurlijk lastig meten. Zijn opmerking over het optrekken van de AOW naar 73 leeftijd lijkt me weer dezelfde lariekoek die hoger opgeleiden met leuke banen vaker verkondigen. Veel lager opgeleiden zijn er hoofdzakelijk op aangewezen, moeten qua gezondheid en baanzekerheid nog steeds veel vaker afwachten of en hoe lang zij van die AOW kunnen genieten. Vaak veel korter dan de beroepsgroep van Polder, dat is al regelmatig aangetoond. Bovendien lijken vrouwen steeds vaker ook minder oud te worden. Moet er van de AOW toch meer naar de zorg dan lijkt het logischer ook hier een draagkrachbeginsel in te voeren. Inderdaad, zoals Bos enkele jaren terug al bepleitte. Zie ook de pijnpunten in de actuele discussie over de leeftijdsverhoging van de AOW. Je kunt natuurlijk ook wachten op een ander kabinet dat het ontslagrecht, de woningmarkt en de adviesclubcultuur wel serieus gaat aanpakken. Daarmee zijn vast nog enkele miljarden aan vaak puur consumptieve subsidies te verdienen.

  2. Biels Dwarsligger zegt: 16-09-11 om 22:01

    Het bevreemdt mij heel erg dat er zoveel geld naar de zorg en naar Sociale Zaken gaat.
    Immers, de mensen op de werkvloer in de zorg zullen niet verantwoordelijk zijn voor de hoge kosten. Zij verdienen vaak iets meer dan het wettelijk minimum loon en moeten meer adressen in minder tijd afhandelen.

    Het zou mij niet verbazen als de grootste kosten zitten in de salarissen van de mensen die allerlei plannen bedenken om de kosten beheersbaar te houden: het management en alles wat daar mee samen hangt.

    Ik zou de ministers en kamerleden willen adviseren zelf eens een poosje op de werkvloer mee te draaien. Dan weten ze waar het werkelijk om gaat: het verlenen van zorg.

    Langer door werken (tot na 65 jaar) kan zeker ook een bijdrage leveren.
    Het aardige hiervan is echter dat lokale overheden hun eigen ambtenaren vaak niet meer toe staan om langer door te werken omdat, jawel, dit KOSTEN met zich mee brengt die niet meer opgebracht kunnen worden door diezelfde lokale overheden. Dit als gevolg van maatregelen vanuit Den Haag.

    Dus voordat we weer de mensen aan de onderkant van de arbeidsmarkt aan gaan pakken, is het beter om eens goed te gaan kijken of er geen winst te behalen valt uit het schrappen van banen van plannenbedenkers. Want die plannen, zo heeft de praktijk al uitgewezen, zijn niet uitvoerbaar of niet juist gebleken. Was dit wel het geval geweest, dan was dit artikel hier niet gepubliceerd, danwel had het een geheel andere strekking gehad.

  3. kees zegt: 17-09-11 om 00:30

    \xorg nou eens

  4. b.kleinveld zegt: 17-09-11 om 07:03

    Sinds 40 jaar niet meer in NL/EU woonachtig en verantwoordelijk voor eigen zorg, pensioen, medische voorzieningen enz, vebaast mij het niet dat er door de Nederlander met zorg naar de zorg wordt gekeken.
    In de afgelopen decennia heeft Nederland een zorgstelsel aan de bevolking “gegeven” wat paal en perk ten buiten gaat. De Nederlander is nu slachtoffer van vorige kabinetten die een volledige sociaal staat hebben gecreerd. Verwend zijn de burgers in Nederland in vergelijking met de meeste andere naties.
    Nu er door iedereen wat bijgedragen moet worden, en de mouwen opgestroopt is de generatie die van alle voordelen heeft geprofiteerd plotseling verontwaardigd…hyprokrieten zou je ze bijna kunnen noemen.
    Dit kabinet zit nu met de politiek van wat door vorige kabinetten hopeloos is geinstalleerd, juist die overvloedige zorgvoorzieningen, het is toch logisch dat wanneer het wat minder gaat hier iedereen zijn steentje aan bij zal moeten dragen om er weer boven op te komen, regering, maar zeker ook de burger, overal en op alle gebied.
    De afhankelijkheid van de overheid wordt bijna door iedere Nederlander als vanzelfsprekeng gezien, echter zelf een keer een bijdrage leveren dan staat de gemeenschap gelijk op de achterste benen.
    Onthutsend is een understatement..

  5. Bas zegt: 17-09-11 om 09:20

    Grappig om te lezen dat de demografische AOW leeftijd 73 zou moeten zijn. Omdat ik al jaren van plan ben om tot mijn 73de verjaardag door te werken.

    Ik ben namelijk 2 weken voor mijn 33de verjaardag begonnen…

    @ kosten in de zorg: hou eens op met waanzinnig dure behandelingen. Een niertransplantatie kost incl voor en nazorg – tonnen

    Dit geeft slechts 7 jaar (gemiddeld) respijt. Ik vind dit niet kunnen en heb dus laten weten dat men na mijn dood van mijn organen af moet blijven

    en zou ik een lever nodig hebben? Mijn vrienden weten hoe ik hier over denk, en zullen mij dan fijntjes aan dit standpunt helpen herinneren.

  6. jelle zegt: 17-09-11 om 09:44

    Zorg is simpelweg al geen zorg meer als je ervoor betalen moet, PUNT! Ten tweede: als zij, de hoogleraren en bestuurders zeggen dat er een tekort is en dat het meeste volk het maar voor werkelijkheid en lief neemt, wat is dan het probleem??
    Zolang men zich niet behoorlijk gaat inzetten tegen zwarte gaten als defensie, land- invasie, overbodige luxes, projecten-X, 2-3 dubbele lonen, subsidies voor kunst in zorginstellingen, sloop en overbodige nieuwbouw onder het mom van het elk jaar veranderende bouwbesluit, subsidies voor cosmetische schoonheidsingrepen, cursussen en therapieën voor mensen die eigenlijk het liefst dood gaan.

    Vooral aan alle alleenverdieners van Nederland die elke maand (inclusief alle verdekte uitgaven die verdeeld worden over het hele jaar) misschien 100 euro over houden…..pik dit niet. Laat je stem ook de rest van het jaar horen, of verpruts het voor de toekomstige Nederlanders.

  7. Panta Rhei zegt: 18-09-11 om 14:53

    Er wordt goud verdiend in de zorg. Niet alleen de dure ziekenhuismanagers en directeuren verdienen kapitalen, maar ook de toeleveringsbedrijven. Waarom horen we daar nooit iets over? Degene die met pampers voor ouderen begon is er schatrijk mee geworden.
    Wat terug moet komen is de Ethiek in de zorg. Daarom ben ik er een voorstander van dat alle zorgmedewerkers, de directeuren en managers incluis, rijksambtenaren worden. Helaas….dat zullen ze nooit doen, want dan verdienen ze geen kapitalen meer…..ehhhhhh…verdienen zei ik???

  8. Jannenman zegt: 21-09-11 om 05:31

    Pim Fortuyn heeft hier een boekje over geschreven (deels). Tja, das 10 jaar geleden, vermoord dus monddood, dus waarom zou iemand er zich nog iets van aantrekken.

    Het kapitaal heeft de macht en dingen veranderen pas als de gewone burgers (waarvan de meerderheid nog goed te vreten heeft) zich heel duidelijk verzetten. Dat zal niet gebeuren, want onze voorouders die letterlijk hebben gevochten om ons de rechten te verschaffen die we hadden en deels nog hebben, leefden in een andere tijd. Met techniek zoals die is en goed doordachte tactieken a la Machiavelli, denk ik met enige zekerheid te kunnen stellen dat er geen grote veranderingen zullen komen. Men laat het simpelweg afglijden naar een 1984, soylent green, american dream (wat men doet als men slaapt…) achtige wereld van uiterste verdeeldheid (onder het mom van unificatie/gelijkheid), zoals men een levende kikker kan koken als men het water maar langzaam steeds warmer maakt.

    “Die hippie”, zei Cartman en het wordt wel ge-quote om neerbuigend te doen over die -totaal mislukte- periode, die nog -zonder het te weten- meehielp deze mislukte maatschappijen te creeren ook, maar

    In elk geval preekten ze liefde en geweldloosheid. Slappe hap, zou je nu snel zeggen, maar ja, het gaat een stuk beter zonder geweldloosheid en liefde… Toch?
    (ironisch ook dat de grootste predikers van toen nu op het pluche zitten veelal)
    Het was dus vooral zelfliefde en dat komt dan weer volledig overeen met Sociaal Darwinisme, je-weet-wel, die stroming waar Hitler ook fan van was, om maar even de link te maken naar ander nieuws op weblogs. Ja, ja, links is recht en rechts is links als je van de andere kant kijkt.

    Bedrieglijke apen zijn we, niets meer (met een voorbehoud voor de ‘uitzonderingen’, maar daar geldt dan weer dat de goeie mensen eerst doodgaan. Ze vallen bij bosjes…)
    Hoewel ‘goed’ natuurlijk subjectief is. Lees ‘Eervol’, dat begrip is wat minder gekleurd door de tijd nog, hoewel strikt genomen ook dat subjectief is. Over niet te lang ook vervaagd, of vervangen door ‘eer’, waarbij het een sociaal darwinistische lading dekt. Aantal zelfdodingen zal in elk geval verder toenemen. Maar dat is hun eigen schuld. Toch?

  9. De kosten in de GGZ worden kunstmatig hoog gehouden, door mensen een mogelijke diagnose te geven, waardoor ze kansloos zijn en waardoor hen de macht over hun eigen leven uit handen wordt genomen.
    We leven in een land waarin we Staatsburger zijn, dus bezit van de Staat. De Staat kan doen met ons wat ze willen, je eenzaam opsluiten in de isoleercel, van de wereld spuiten en nadien ziek te maken met ziekmakende medicatie.
    De GGZ is een grote zwendel van hulpverleners die geen zorg hebben voor hun patiënt, maar die werken in dienst van de pharmaceutische industrie die ervoor zorgt dat mensen verslaafd raken, of wel zo ziek worden van de medicatie dat zelfmoord de beste optie is. Dan kost het ook geen geld meer, en een nieuw slachtoffer wordt gezocht, waar de psychiater en zijn verplegend personeel hun geld aan kunnen verdienen.

Geef een reactie