Sobibor

De reis van Westerbork naar Sobibor duurde drie dagen, vertelt Jules Schelvis. Een dag langer dan naar Auschwitz. Hij zelf werd op 1 juni 1943 gedeporteerd. Met zijn vrouw, die meteen na aankomst naar de gaskamer ging. Hij overleefde door een toeval.

In Sobibor werd hij als een van de eersten uit de trein gehaald. Tachtig mannen waren nodig voor een werkkamp. Schelvis behoorde bij de geselecteerden, werd één van de zeldzame getuigen van dat `vergeten’ kamp Sobibor. Staande bij de maquette die hij bij zijn lezingen in binnen- en buitenland altijd meeneemt, vertelt hij. Er waren geen barakken voor gevangenen. Vrijwel iedereen werd direct vermoord. Op een enkeling na die het gruwelijke werk bij de gaskamers moest doen. Hij heeft het kamp met grote precisie gereconstrueerd. En vertelt zakelijk. Daar kwamen de treinen aan. De capaciteit was beperkt dus werden wagons afgekoppeld en moesten de passagiers in de veewagens blijven wachten. Urenlang. Tot zij aan de beurt waren. Het moet zijn voorgekomen dat mensen zo een nacht doorbrachten in het voorportaal naar de dood.

Dat hebben ze gehoord, vraag je je af. De meeste transporten kwamen uit Nederland. Waarom is nooit opgehelderd. Dat moet nog wel gebeuren, vindt Schelvis. Rond Sobibor mogen geen vragen zijn. Waarom reden die treinen een dag langer terwijl in Auschwitz , hoe gruwelijk het ook klinkt, voldoende capaciteit was. Onder de slachtoffers waren mensen van alle leeftijden. Veel kinderen. Die herdacht worden in het onlangs verschenen `In Memoriam’ het indrukwekkende boek samengesteld door Guus Luijters. Jules Schelvis is 91 jaar en nog altijd een gedreven onderzoeker, bezig met documenteren van herinneringen. Zoals hij ooit met een van eerste videocamera’s de overlevenden van de Sobibor opstand interviewde. Omdat hij de noodzaak en het historische belang er van zag. `Daarvan leeft nu niemand meer ‘ zegt hij. De interviews lagen gewoon bij hem in een kast. Op oude videobanden. Ze zijn gedigitaliseerd. `De banden bleken nog prima in orde’ zegt hij met lichte triomf. Zijn project is nu voor iedereen toegankelijk via de website.  Zijn archief heeft Schelvis inmiddels ondergebracht bij het NIOD.

`Hoe gruwelijk ook, het verhaal van Sobibor moeten we blijven vertellen.’ zegt hij.

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


7 reacties op “Sobibor”

  1. els hardewijn zegt: 18-03-12 om 09:33

    Ik ben dankbaar kennis te maken met meneer Schelvis via deze weblog, ik zal zijn nalatenschap zeker gaan beluisteren en bekijken. Indrukwekkend als altijd.
    Ik hoop dat er wetenschappers zijn die zijn vraag over het waarom onderzoeken en hem kunnen beantwoorden.

  2. esther Stoop zegt: 18-03-12 om 11:34

    War een sterke Juul Schelvis. fantastisch dat hij dit kan opbrengen.
    deze geschiedenis is hard nodig.
    Het waarom zal nooit beantwoord worden vrees ik.Ik hoop -wens- dat hij ook nog wat jaren plezierig en ontspannen kan leven

  3. esther Stoop zegt: 18-03-12 om 11:36

    Sobibor
    Binnenland
    Pauline Broekema
    17-3-2012 21:08

    De reis van Westerbork naar Sobibor duurde drie dagen, vertelt Jules Schelvis. Een dag langer dan naar Auschwitz. Hij zelf werd op 1 juni 1943 gedeporteerd. Met zijn vrouw, die meteen na aankomst naar de gaskamer ging. Hij overleefde door een toeval.

    In Sobibor werd hij als een van de eersten uit de trein gehaald. Tachtig mannen waren nodig voor een werkkamp. Schelvis behoorde bij de geselecteerden, werd één van de zeldzame getuigen van dat `vergeten’ kamp Sobibor. Staande bij de maquette die hij bij zijn lezingen in binnen- en buitenland altijd meeneemt, vertelt hij. Er waren geen barakken voor gevangenen. Vrijwel iedereen werd direct vermoord. Op een enkeling na die het gruwelijke werk bij de gaskamers moest doen. Hij heeft het kamp met grote precisie gereconstrueerd. En vertelt zakelijk. Daar kwamen de treinen aan. De capaciteit was beperkt dus werden wagons afgekoppeld en moesten de passagiers in de veewagens blijven wachten. Urenlang. Tot zij aan de beurt waren. Het moet zijn voorgekomen dat mensen zo een nacht doorbrachten in het voorportaal naar de dood.

    Dat hebben ze gehoord, vraag je je af. De meeste transporten kwamen uit Nederland. Waarom is nooit opgehelderd. Dat moet nog wel gebeuren, vindt Schelvis. Rond Sobibor mogen geen vragen zijn. Waarom reden die treinen een dag langer terwijl in Auschwitz , hoe gruwelijk het ook klinkt, voldoende capaciteit was. Onder de slachtoffers waren mensen van alle leeftijden. Veel kinderen. Die herdacht worden in het onlangs verschenen `In Memoriam’ het indrukwekkende boek samengesteld door Guus Luijters. Jules Schelvis is 91 jaar en nog altijd een gedreven onderzoeker, bezig met documenteren van herinneringen. Zoals hij ooit met een van eerste videocamera’s de overlevenden van de Sobibor opstand interviewde. Omdat hij de noodzaak en het historische belang er van zag. `Daarvan leeft nu niemand meer ‘ zegt hij. De interviews lagen gewoon bij hem in een kast. Op oude videobanden. Ze zijn gedigitaliseerd. `De banden bleken nog prima in orde’ zegt hij met lichte triomf. Zijn project is nu voor iedereen toegankelijk via de website. Zijn archief heeft Schelvis inmiddels ondergebracht bij het NIOD.

    `Hoe gruwelijk ook, het verhaal van Sobibor moeten we blijven vertellen.’ zegt hij.

    Deel deze pagina

    « Terug naar het overzicht
    1 reactie op “Sobibor”

    els hardewijn zegt: 18-03-12 om 09:33

    Ik ben dankbaar kennis te maken met meneer Schelvis via deze weblog, ik zal zijn nalatenschap zeker gaan beluisteren en bekijken. Indrukwekkend als altijd.
    Ik hoop dat er wetenschappers zijn die zijn vraag over het waarom onderzoeken en hem kunnen beantwoorden.
    esther Stoop zegt: Uw reactie moet eerst worden goedgekeurd. 18-03-12 om 11:34

    War een sterke Juul Schelvis. fantastisch dat hij dit kan opbrengen.
    deze geschiedenis is hard nodig.
    Het waarom zal nooit beantwoord worden vrees ik.Ik hoop -wens- dat hij ook nog wat jaren plezierig en ontspannen kan leven

  4. Ankie de Jong zegt: 18-03-12 om 13:01

    Diep onder de indruk van deze oude, wijze en volhardende man.

  5. Bart zegt: 18-03-12 om 16:54

    Hier zijn eigenlijk geen woorden voor voor dit soort verschrikkelijke levenservaringen, ik ben een voorstander voor een ” interactief monument / gedenkplaats ” waar in de lengte der dagen deze verhalen kunnen worden aanschouwd. op projectie op een grote muur,

    Dapper en groots de overlevings energie voor deze Juul Schelvis , een diep eerbied.

    Het is te goedkoop en te simpel om z.g. ” gelijksoortige politieke ” gedachtengoed en handelingen te blijven negeren.

  6. HARM zegt: 24-03-12 om 20:55

    Ik ben er stil van………………
    dhr Schelvis gebruikt woorden om dit stuk geschiedenis te vertellen.
    woorden zijn niet in staat om de diepte van deze menselijke ellende te beschrijven.
    laten we acht geven op de tekenen van deze tijd waar ook weer zondebokken worden gevonden.
    Mensen worden weer weggezet met zgn one-liners. Als we deze maar vaak genoeg horen, dan raken we er aan gewend, met alle risico’s van dien.
    Dit nooit weer zeggen we op 4 mei.
    Ik bid dat dit verhoord zal worden, maar soms vrees ik als ik om heen kijk…
    Ik bedank de heer Schelvis voor de uitleg in dit stukje film.

  7. Harry zegt: 25-03-12 om 12:06

    Ik heb de video met aandacht bekeken. Na ca 5 minuten heb ik het uigezet. De tranen kwamen en ik kon het niet meer stoppen. Het is voor mij in deze tijd gewoon niet te bevatten hoe weerzinwekkend het optreden van de bezetter is geweest.

Geef een reactie