De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

Op zoek naar beste ruimteschild voor ISS

Wanneer ik met mijn Sojoez terugvlieg door de dampkring, ben ik 193 dagen in de ruimte geweest. Daarmee is mijn missie de langste Europese ruimtevlucht in de geschiedenis.

Alles is goed verlopen, mede dankzij de duizenden mensen op de grond die voortdurend een oogje in het zeil houden. Veiligheid is prioriteit nummer één in de bemande ruimtevaart. Want aan missies als de mijne kleven nu eenmaal risico’s. Over een van die risico’s ging een experiment dat ik de afgelopen weken heb opgestart: Altea Shield.

In het kort: wetenschappers zoeken naar een schild dat astronauten zo goed mogelijk beschermt tijdens een lang verblijf in de ruimte. De zon en andere objecten sturen voortdurend allerlei straling het heelel in. Sommige straling, zoals radiogolven, is ongevaarlijk voor mensen. Maar deeltjes of ioniserende straling met een hogere energie, kan wel gevaarlijk zijn. Zeker als je er langere tijd aan blootgesteld wordt. Er is zelfs een grens van opgebouwde straling waar je volgens NASA onder moet blijven. Dreig je boven die grens te komen, dan mag je niet nog een ruimtemissie vliegen.

Kogelwerend vest
De oplossing is niet om mensen op de grond te houden. Uiteindelijk willen we langer in de ruimte wonen en verder reizen, naar de maan en naar Mars. Dus kunnen we beter een effectief schild ontwikkelen dat de straling zo goed mogelijk tegenhoudt. Op aarde is dat schild de dampkring. Waterdamp in de atmosfeer absorbeert bijna alle gevaarlijke straling, waardoor wij er geen last van hebben in ons dagelijksleven. Hier aan boord hebben we geen dampkring die ons beschermt. Met het experiment Altea Shield gaan we verschillende schilden testen.

Het waren complexe procedures. Ik moest grote stralingsmeters ophangen in het ruimtestation en aansluiten met allerlei kabels. Die kabels zweefden alle kanten op, het leek wel een anaconda die om me heen zwom. In Altea Shield zitten zes detectoren die de straling meten. Veertig tot zestig dagen achter elkaar meten ze telkens de ruimtestraling die door de wanden van het ISS dringt en dus ook onze lichamen bereikt. Bovenop die detectoren zitten wanden van polyethyleen en kevlar, het materiaal waar ook kogelwerende vesten van worden gemaakt. Na de testperiode moet duidelijk worden welk van de materialen de straling het beste heeft tegengehouden.

Bescherming
De komende jaren gaat de zoektocht naar het beste ruimteschild door. Het liefst zou je natuurlijk een grote wand vol waterzakken ophangen. Want water beschermt, zo blijkt uit de dampkring van de aarde, heel erg goed. Maar water is zwaar en dus kostbaar om te lanceren en eenmaal in de ruimte moet je al die massa – samen met het ISS – af en toe omhoog duwen, zodat het ruimtestation in de juiste baan blijft. Waar we naar zoeken is een lichter materiaal dat dezelfde klus kan klaren: mensen beschermen tegen straling uit de ruimte. Wordt vervolgd…

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


14 reacties op “Op zoek naar beste ruimteschild voor ISS”

  1. Sven de bruijn zegt: 24-06-12 om 09:01

    Zou je niet een holle ruimte kunnen maken, geheel langs de wanden van het ruimtestation, de wand iets opwarmen en dan blootstellen aan de koude ruimte van het heelal.
    Daardoor onstaat er waterdamp. laat de holle ruimte vollopen, naar mijn idee heb je dan een schild gevuld met water(damp)

    Dit onder controle houden qua waterdruk. Dit kan niet zo,n kostbare oplossing zijn.

  2. Harry zegt: 25-06-12 om 05:40

    André,

    Het antwoord is eenvoudig. Lood.

    Lood is de beste bescherming tegen straling. Lood houdt alles tegen van alfa straling tot gamma roentgen en ook radio frequent.
    Lood, simpeweg de ISS met lood bekleden.

    Goede en gezonde terugkeer toegewenst op aarde :-)

  3. Jan zegt: 25-06-12 om 08:43

    @Harry,

    André geeft aan dat water te zwaar is. Lood is 11 x zwaarder dan water, dus……

  4. BartG95 zegt: 25-06-12 om 12:01

    Harry, lood is een tikje zwaar. Als ze water al te zwaar vinden, zal lood het wel helemaal nooit worden. Trouwens, lood is zelf erg giftig.

  5. Toine Havelaar zegt: 25-06-12 om 12:31

    Maar lood is erg zwaar. Net als water.

  6. Klaas zegt: 25-06-12 om 12:37

    Een enorme “Brillo” pannenspons paraplu van aluminiumwol (zoals glaswol). Is compact en licht mee naar boven te nemen. Expanderen in de ruimte.

  7. Klaas zegt: 25-06-12 om 12:57

    Ik bedacht er nog één.

    Een scherm met kwikdruppeltjes gemixed met een andere stof maken d.m.v. suikerspin techniek zoals je op de kermis kunt kopen.

    Klein volume om mee naar boven te nemen. Makkelijk in de ruimte te produceren (groot volume).

    En euh, niet op eten natuurlijk, beetje giftig!

  8. Dan zal het waterdamp moeten zijn in een tussenwand, damp van het altijd aanwezige vocht aan boord, maar dat heeft ook andere doeleinden , geen idee of er dan genoeg is voor het gebruik als isolatie tegen de stralingen.

  9. D Harkema zegt: 25-06-12 om 14:06

    Is een magneet niet DE oplossing? Net als het aardmagnetisme kan een (flinke) magneet allerlei strailing afbuigen, zodat het inwoners van een ruimteschip beschermd.

  10. Bas zegt: 25-06-12 om 14:34

    Het grote voordeel van water tov lood is – water moet je toch meenemen, met lood kan je niets.

    Alleen, tijdens een ruimtereis maak je het water op, en dan is de bescherming dus ook verdwenen. Waarschijnlijk is het beter om een materiaal te vinden dat sterkte verleent aan de romp en tevens als scherm dient.

    Daarnaast is het dan nog altijd mogelijk de watertanks langs de randen aan te brengen. Alle beetjes helpen, immers

  11. @Bas, aan boord van de ISS raakt het water niet op, voor zover ik weet is dat een onderdeel van het experiment, al het vocht circuleert en wordt hergebruikt voor verschillende doeleinden. Natuurlijk het water of de waterdamp die als bescherming gebruikt zou kunnen worden kan je niet meer gebruiken om te drinken of om je mee te wassen, denk ik zo, want dat is dan besmet met stralingen. Misschien kan het vocht op een gegeven moment zelfs niet meer fungeren als isolatie omdat het maximum bereikt is wat het kan absorberen aan schadelijke stralingen. Of ketst het de stralingen af? Andre, waarom reageer je niet eens op deze weblog.

  12. Harry zegt: 25-06-12 om 16:08

    @Toine en anderen:

    1 kilo lood is net zo zwaar als 1 kilo veren. En in de ISS is neem ik aan alles op gewicht begroot, immers kun je maar zoveel kilo meenemen in he t ruimtestation.
    Dus vergelijk de effectiviteit om straling tegen te houden per gewichtseenheid. Als je schild maar max 1 kilo mag zijn, hoe effectief houdt lood of water of veren straling tegen per gewichtseenheid. Mss wordt het dan toch ………… lood ;-)

  13. Harry zegt: 25-06-12 om 16:19

    @Anouk en anderen:
    Water is een goed absorberend middel maar geeft veel scatter, secundaire straling. Stop je er bv 100 keV Roentgenstraling in dan zal het water op zijn beurt een beetje straling omzetten in alfa of beta straling. Kijk maar in een ziekenhuis op de Roentgenkamer, de dokter heeft een loodjas aan om de secundaire emissie veroorzaakt door Roentgenstrailing in de patient te absorberen. Water lijkt ee dus niet zo verstandig in een kleine ISS capsule …. :-)

  14. Bas zegt: 25-06-12 om 16:42

    @ Anouk

    Regeneratie van water is een mooi iets, maar 100 % wordt gewoon niet gehaald. Dat is theoretisch onmogelijk.

    Elke keer dat de luchtsluis opengaat, gaat lucht verloren, met daarin een beetje waterdamp.

    Zit je op een recycling van 99 %, dus het water gaat gemiddeld 100 keer rond voordat het verloren gaat, dan verlies je nog steeds water.

    En ik weet niet hoe ver men nu is, maar 99 % lijkt mij toch erg mooi. Ik vrees dat het minder is

Geef een reactie