Er moest een gemeenteraadslid uit Valkenswaard aan te pas komen om de deksel van een beerput van fraude en corruptie op St. Maarten te kunnen openen: de VVD-er Bas Roorda. Deze week werd zijn ex-baas, voormalig minister van Financiën, Hiro Shigemoto aangehouden op verdenking van fraude en witwassen van geld. En waarschijnlijk gaan er nog meer koppen rollen; misschien wel van de huidige minister van Justitie, Roland Duncan.

Het OM op St. Maarten maakte bekend dat de ex-minister dubbel ingediende declaraties goedgekeurde en dubbel uitbetaalde. En dat ging dan over adviezen en andere diensten die zijn ministerie afnam van een advies- en hrm-bedrijf met vestigingen op Curaçao.

Roorda vertrok in december 2009 tijdelijk naar St. Maarten om het eiland te helpen bij het opzetten van een nieuw ministerie van Financiën. Dat was nodig omdat op 10 oktober 2010 de Nederlandse Antillen zouden ophouden te bestaan en het eiland door zou gaan als zelfstandig land binnen het koninkrijk.

Na die datum werd Roorda hoofd van het ministerie dat hij hielp opbouwen en verlengde zijn contract. In die functie kreeg hij zicht op zaken die het daglicht schemerig maakten. Zo ontdekte Roorda twaalf gevallen van verduistering bij het toerismebureau, waarbij verschillende werknemers en één politicus betrokken waren. Met grote regelmaat gaven zij op dat ze meer dagen voor het land op pad waren dan de reis in werkelijkheid duurde. 300 dollar per ambtenaar, per dag extra inkomen leverde dat op.

Roorda besloot deze zaken te melden bij zijn minister, Hiro Shigemoto. Hij werd vervolgens opgeroepen door de ministerraad om met bewijzen te komen. Hem werd door de huidige minister en schoonvader van Shigemoto, Roland Duncan aangeraden om geen aangifte te doen. Maar dat was voor Roorda geen optie; hij zou daarmee strafbaar zijn.

De man uit Valkenswaard voelde de bui al hangen en bracht in april 2011 een groot aantal dossiers met belastende feiten in veiligheid door ze aan de hoofdofficier van Justitie te geven. Daar deed hij achteraf goed aan, maar op het moment zelf betekende dat zijn Waterloo. Roorda werd direct ontslagen; hij zou zijn geheimhoudingsplicht hebben geschonden. Extra pijnlijk voor Roorda: hij werd bedreigd en moest halsoverkop terug naar Nederland.

Meer dan twee jaar heeft het de landsrecherche gekost om alle dossiers van Roorda door te spitten. Dat heeft overigens niet zoveel met de dikte van de dossiers te maken, maar meer met de structurele onderbezetting van deze dienst.

Met de arrestatie van schoonzoon Shigemoto moet ook de vraag beantwoord worden wat de betrokkenheid is van Justitieminister Roland Duncan. Wellicht is dat geen vraag voor Justitie zelf; aanwijzingen dat hij ook ‘bijverdient’ zijn er niet, nog niet. Maar zijn rol is al wel een dubieuze. De familieband tussen hem en zijn dubbel declarerende schoonzoon mag dan sterk zijn, als vicepremier had hij er beter aan gedaan, de beschuldigingen van Roorda te onderzoeken. In plaats daarvan wenste hij bewijs van Roorda zelf, ontraadde hem om aangifte te doen en voegde hem publiekelijk toe ‘een notoire leugenaar’ te zijn. Met deze opstelling diende Duncan niet zijn land, maar zijn familie. Terwijl een voormalig gemeenteraadslid uit Valkenswaard hem net had laten zien dat de samenleving van politici juist andersom verwacht.