De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

Curiosity: en er is geboord!

Voor het eerst is er geboord op Mars! Nog nooit hebben we op Mars een monster genomen dat niet direct aan het oppervlak zit. Natuurlijk hebben we op aarde door meteorietenonderzoek wel wat informatie over gesteenten van dieper onder het oppervlak, maar daarvan is de precieze afkomst niet duidelijk. Nu kunnen we voor het eerst onder het oppervlak kijken en driedimensionaal onderzoek doen.

Uiteraard gaat NASA ook bij het boren niet over één nacht ijs en worden er goede voorbereidingen getroffen. Eerst zijn er een aantal potentiële locaties uitgezocht, die vervolgens goed onderzocht zijn met een aantal van de andere instrumenten op de arm van Curiosity. Op basis van deze gegevens is er eerst een proefboring van een paar centimeter gedaan, het ondiepe bovenste gat op de foto, en daarna een echte  boring van 6,4 centimeter diep, het onderste gat.

De boor is een soort klopboor en wordt door een voorzichtig hamerende beweging de grond ingedreven. Het poeder dat daarbij vrijkomt wordt via de groeven in de boor naar boven geleid waar een kleine opslagplaats zit. Als het boren klaar is, wordt het poeder via het paarse buisje het zeef- en verdeelstation ingeleid. Door een paar keer kort te schudden zakken de deeltjes die kleiner zijn dan 150 micrometer (een hoofdhaar is ongeveer 50 micrometer dik) door de zeef. Dit zijn de deeltjes die later gemeten zullen worden door de analytische instrumenten in de buik van Curiosity, CheMin en SAM. Dit eerste monster wordt echter nog niet gemeten, maar alleen gebruikt om het hele zeef- en verdeelstation als het ware schoon te schrobben, voor het geval er toch per ongeluk aardse vervuiling is achtergebleven.

Waarom is boren op Mars zo belangrijk?

Het oppervlak van Mars wordt blootgesteld aan verschillende factoren. Deze kunnen het oppervlak van Mars aantasten waardoor de oorspronkelijke samenstelling kan veranderen. Een van de belangrijkste factoren die hierbij een rol spelen is straling, en dan twee soorten straling in het bijzonder: de ultraviolette (UV-)straling van de zon en de zonnewind en kosmische straling. Op aarde zijn we hiertegen goed beschermd, ons magnetisch veld houdt de zonnewind en de kosmische straling tegen en onze ozonlaag houdt de UV straling tegen. Naar de effecten van vooral deze straling wordt veel onderzoek gedaan. Over UV-straling op Mars is op dit moment al veel meer bekend dan over de zonnewind en kosmische straling. We weten van onderzoek op de aarde al dat UV-straling schadelijk is voor de mens en huidkanker kan veroorzaken. Maar UV-straling is niet alleen voor levende organismen schadelijk, maar ook voor de moleculen die zich daarin bevinden.

Op Mars, waar geen ozonlaag is, bereikt veel van de schadelijk UV-straling het oppervlak. Bijvoorbeeld dna wordt afgebroken door UV-straling, net als allerlei andere organische verbindingen die belangrijk zijn als bouwstenen van het leven. Hoe dergelijke organische moleculen op UV reageren is een van de dingen waar ik op dit moment onderzoek naar doe aan de Universiteit van Utrecht. In elk geval dringt UV nauwelijks door in de ondergrond, en enkele centimeters onder het oppervlak speelt dergelijke straling geen rol. En aangezien het vinden van organische verbindingen nou precies een van de belangrijkste doelen van de hele missie is, moest er een boor mee.

De Nederlandse wetenschapper Inge Loes ten Kate werkt mee aan het onderzoek en houdt op NOS.nl een weblog bij over de vorderingen.

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


2 reacties op “Curiosity: en er is geboord!”

  1. Duidelijk artikel.
    Ik weet dat het veel geld kost maar waarom hebben geen rovers tegelijk rondrijden?

  2. John van Dokkumburg zegt: 17-02-13 om 18:03

    Het is een gokje waard maar ik verwacht niet direct dat er met deze boringen een antwoord zal worden gevonden naar het organische verleden van Mars want, indien er water geweest zou zijn ,. zouden er in het (recente) verleden ook rottings processen vrij zijn gekomen die, na opgelost te zijn , in de vorm van mist dmv warmte – verdampen – en zo er geen sporen meer van terug te vinden zijn.. Maar goed , laten we eerst eens kijken wat de resultaten zijn pas dan kunnen we er weer dieper over discusseren … er zijn meer diagnostische methoden die tot levende of gestorven bewijzen kunnen leiden , denk verder eens aan de kern van deze (en meerdere) planeet, deze is mogelijk veel meer levens vatbaar, vatbaarder dan iedereen op eerste gezicht denkt .. ..

Geef een reactie