Curiosity vindt aards vulkanisme op Mars

Eindelijk zijn dan de eerste resultaten van Curiosity gepubliceerd in wetenschappelijke tijdschriften, waaronder een aantal in Science in de afgelopen week. Wat ik beschreef in eerdere blogs waren eerste indicaties van de metingen die de instrumenten op Curiosity gedaan hebben.

Nu zijn de metingen van de eerste paar maanden goed geanalyseerd, vervolgens gereviewd door wetenschappers die hier niet direct bij betrokken waren, om zeker te weten dat de gegevens inderdaad goed zijn vergaard en geïnterpreteerd (peer-review, een zeer belangrijk proces binnen de wetenschap) en gepubliceerd.

Allereerst natuurlijk de eerste echte tastbare meting van water op Mars. Alle aanwijzingen hadden we al en metingen van waterstof alleen ook al, maar nu zijn ook daadwerkelijk watermoleculen gevonden.

Maar minstens net zo interessant is de piramide Jake Matijevic.  Deze piramide ‘Jake_M’ blijkt van vulkanisch gesteente te gemaakt te zijn. We wisten al dat er op Mars oude vulkanen staan, die al lang niet meer actief zijn. Waarom is oud vulkanisch gesteente dan zo interessant om er een Mars-rover naar toe te sturen? Vulkanische stenen zijn het resultaat van het smelten van het binnenste van Mars – de Mars mantel.

Het is daarmee het enige directe geologische bewijs dat informatie over het binnenste van een planeet herbergt. De (geo-)chemische samenstelling van vulkanische gesteenten is een belangrijke graadmeter van allerlei eigenschappen van het binnenste van Mars: de temperatuur (hoe koud of warm is Mars ten opzichte van de aarde?), het watergehalte (was er subductie?), de reden van smelten (werd de korst uitgerekt? waren er hete, diepe magmabronnen?).

Chemische analyses van vulkanische stenen van Mars helpen om dit soort vragen te beantwoorden. Curiosity had interessant nieuws over Jake M: nog niet eerder is er op Mars een vulkanisch stollingsgesteente ontdekt (mugeariet) dat qua samenstelling zoveel lijkt op aards stollingsgesteente. Ondanks dat het een op aarde niet veel voorkomend gesteente is, kunnen we door deze steen in combinatie met andere metingen meer te weten komen over hoe de mantel en de korst van Mars gevormd zijn.

We weten al dat er vulkanisme op Mars was en voorlopig lijkt er geen plaattektoniek te zijn geweest. Er zijn echter nog allerlei andere processen die korst uit de mantel kunnen vormen en Jake_M is een klein stukje in die puzzel. De NASA wetenschappers durven nog geen grote conclusies te verbinden uit de analyses van Jake M, maar de chemie van deze stenen lijkt veel op stenen op aarde die te maken hebben met de convectie van de mantel, en de daarmee samenhangende plaattektoniek: zou er dan toch iets wat daarop lijkt op Mars geweest zijn?

In de volgende blog meer over het perchloraatmysterie.

Inge Loes ten Kate is onderzoekster aan de Universiteit van Utrecht en is sinds zes jaar betrokken bij de ontwikkeling van de Marsverkenner Curiosity. Zij houdt een blog bij over de verkenningstocht van de Marswagen.

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


4 reacties op “Curiosity vindt aards vulkanisme op Mars”

  1. Gert Waterink zegt: 08-10-13 om 19:23

    Ik vind dat de wetenschap, en dan vooral de exobiologie, sterrenkunde en astronomie in slaap sukkelt. En dan vooral voor wat betreft PR.

    Wat de mensheid nodig heeft is weer eens een flinke dosis verwondering met ‘Wauwww’-momenten. In 1969 zagen we dat toen de eerste mens op de Maan landde. Afgelopen weekend had ik dat gevoel een klein beetje toen ik de sci-fi-film ‘Gravity’ zag met Sandra Bullock.

    Helaas zijn bovenstaanden ontdekkingen nog geen eens aanzetjes tot een volgende ‘giant leap for mankind’. Het is voor geologen natuurlijk reuzeinteressant om te weten dat Mars ooit werkende vulkanen had. En ook ik vind dat interessant. Maar wat de mensheid nu nodig heeft, is wederom een flinke ‘giant leap’.

    Ja, de Curiosity kan graven (enkele centimeters) en enkele moleculen water traceren. Maar de mens kan meters diep graven en wellicht grotten vinden waar wellicht vloeibare waterbronnen te vinden zijn.

    Voor wat robots op Mars betreft, ligt de nadruk nog té weinig op het zoeken naar leven in het ‘hier en nu’. Mensen liggen niet meer wakker van vulkaanstenen of de notie dat ‘er ooit leven mogelijk was op Mars’. Waar toekomstige rovers naar moeten zoeken is écht leven. Bacteriën. In de diepere Marslagen.

    En om Mars nog meer te laten leven voor de mensheid, zijn bewegende videobeelden met geluid van het oppervlak van Mars zo belangrijk. En afbeeldingen van een Rover die graaft in het witte poolijs van Mars leven mijns inziens ook meer bij de mensheid van vandaag de dag. Waarom? Dit soort video’s en afbeeldingen laten de fantasie van mensen veel meer de vrije loop dan zo’n ‘plastische’ ingezoomde afbeelding van een boorgat.

    En als we nog verder in de toekomst kijken: Het wordt écht tijd dat de eerste mens eens op Mars gaat landen. Met het fanatisme dat ik heb hieromtrent, denk ik niet dat dat een mens uit het ‘klassieke westen’ zal zijn, maar eerder een Russische kosmonaut of Chinese ruimtevaarder.

    Ik ben erg benieuwd hoe Loes ten Kate hier naar kijkt.

  2. John van Dokkumburg zegt: 18-10-13 om 13:01

    @ Gert – Ja, de Curiosity kan graven (enkele centimeters) en enkele moleculen water traceren. Maar de mens kan meters diep graven en wellicht grotten vinden waar wellicht vloeibare waterbronnen te vinden zijn. -

    Zou het misschien handig zijn om een drukgolf lucht ontploffing aldaar te organiseren met de aanwezige lucht aldaar want het schiet niet echt op geloof ik ..

    Verder zal het wel altijd een vraag blijven als het (mogelijke) leven op mars door catastrofes of misschien door gewoon uitsterven van de planeet verdween.

  3. Richard van den Hoff zegt: 08-12-13 om 09:09

    HARK!

    Curiosity is back in bussiness.

  4. Hans zegt: 24-01-14 om 12:34

    Ik was je blog even kwijt geraakt, meteen maar de link even in de favorieten gezet. Het blijft toch indrukwekkend dat zo’n wagentje nu op een andere planeet rijdt en onderzoeken doet.

    @Gert, je geeft je bij deze als vrijwilliger op om bij de volgende rover de opnames te schieten? ;-)

Geef een reactie