De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

Wubbo had een boodschap

Wubbo Ockels op zijn schip in de haven van Curaçao

WILLEMSTAD – Acht minuten na de start, met een vaart van 28 duizend kilometer per uur gaan de motoren van het ruimteveer Challenger uit. Met deze snelheid ligt Willemstad achttien minuten vliegen van Amsterdam. Wubbo Ockels kijkt over zijn schouder naar de plek waar hij net vandaan komt. Daar ligt de aardbol, als een ruimteschip in een onmetelijke zwarte ruimte met een dun blauw vlieslaagje op koers rond de zon.

‘Toen wist ik het’, zegt Ockels. ‘Ik heb een plicht om mijn verhaal te vertellen. Mijn verhaal over duurzaamheid en beter omgaan met dat ruimteschip: er is echt maar één aarde!’

Het is april 2014, precies een maand geleden. De eerste Nederlandse astronaut ligt met zijn energy-autonome schip de ‘Ecolution’ in de haven van het Spaanse Water, ten oosten van Willemstad. Zijn schip, de Ecolution is voor groot onderhoud gekomen vanuit Aruba. Het innovatieve en inmiddels beroemde  zero-emission zeilschip ligt daar nog wel een maandje. Vorige week mochten genodigden en sponsoren op uitnodiging van de lokale jachtclub een voet aan boord zetten en zich laten voorlichten door Joos Ockels, de vrouw van Wubbo. Zelf spaarde hij zijn energie voor een inspirerende lezing later die avond.

Joos Ockels

De geplaagde astronaut is ziek. Ernstig ziek. In 2008 werd bij toeval een vergevorderde niertumor bij hem geconstateerd. De tumor werd succesvol verwijderd, maar vorig jaar maakte Ockels bekend dat er een maand eerder opnieuw niercelkanker bij hem is ontdekt. De kanker blijkt een agressieve vorm te hebben en is uitgezaaid naar zijn longvlies. Ockels laat zich vanaf het najaar 2013 behandelen in het MD Anderson Cancer Center in Houston. Als deze behandeling aanslaat, heeft hij naar eigen zeggen nog één tot twee jaar te leven.

Ruimteschip
Het verhaal dat Ockels deelt met zijn publiek brengt hem terug naar die eerste minuten in de ruimte. 31 oktober 1985. ‘Het beeld dat ik had was waanzinnig, een overweldigend perspectief. Je kent die foto’s natuurlijk wel; foto’s vanuit de ruimte, waarbij de aarde als een halve bol in het donker hangt. Als je dat beeld met eigen ogen ziet en beleefd gaat er een schok door je heen. Wow, waar ben ik? Ik ben los, ik sta buiten, weg van de aarde. Je krijgt snel het besef dat je daar verloren rondcirkelt, als je niets doet.’

De aardbol zweeft daar driehonderd kilometer onder je. Ik besefte dat alles wat waarde heeft in het leven, verzameld ligt op wat ik dan maar noem: het enige ruimteschip dat wij hebben. Er is geen reserve aarde. Hoe anders keek ik op dat moment naar onze aarde dan die miljarden mensen die daar op dat moment op rondliepen en bezig waren met hun eigen dingen?’

‘De kwetsbaarheid van dat dunne vliesje rond de aarde is zo zichtbaar in de ruimte. Twintig kilometer maar, tot aan de ruimte! Een vliesje dat het verschil maakt tussen leven en de dodelijke ruimte waar ik was. Ik heb me dat onvoldoende gerealiseerd toen ik op aarde was. Ik voel het daarom als een plicht, als een opdracht om iedereen deelgenoot te maken van dit besef. Ook hier op Curaçao. Juist hier op Curaçao!’

Joos valt Wubbo bij. ‘Dat besef en de roeping kwam niet zomaar uit de lucht vallen. Na zijn terugkeer uit de ruimte duurde dat wel even. Zo’n idee om de mensen deelgenoot te maken ontwikkelt zich stap voor stap en krijgt het vorm. Je moet niet vergeten dat het toen 1985 was. Het besef van wat er met de aarde gebeurt, wat wij mensen er mee doen was toen heel anders dan nu, in deze eeuw. Pas veel later wisten we en kregen we de bevestiging dat dat wat we met de aarde doen, niet zo okay is.’

Wubbo Ockels vertelt over zijn missie

Curaçao
Wubbo Ockels wil zijn gehoor graag overtuigen dat er geen enkele reden is voor Curaçao om achter te blijven bij Aruba. Op dat eiland heeft de astronaut met zijn team bijna een jaar gewerkt aan een duurzaam Aruba. ‘Green Aruba kan ook op Curaçao’, zegt Ockels, ‘Mike Eman, de Arubaanse premier, is ambitieus. Die wil in 2020 niet meer afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen. Mind you: dat is al over zes jaar! Wat belangrijker is, is dat hij de goede richting opgaat. Dat moet Curaçao bedenken.’

‘Een duurzame toekomst is een toekomst met werkgelegenheid’, zegt Ockels, ‘En ook een leukere toekomst. Curaçao is net als Aruba een fantastisch eiland met een enorme potentie. Jullie hebben een overvloed aan vrije energie. Meer dan menig ander volk op deze aarde. Er is een enorme hoeveelheid zon, gratis. Er is altijd wind, gratis. En er is koud zeewater, nu nog gratis. Als het eiland nu investeert, kan het over twintig jaar een windmolen uitzetten, omdat er te veel energie is.’

‘Je hebt er wel iemand voor nodig die een voortrekkersrol wil vervullen, zoals Eman op Aruba. Ik ken de situatie op curaçao niet goed genoeg, maar duurzaamheid moet gedragen worden door iedereen. De overheid moet dat facilitairen, want niet iedereen kan die keuze zelf maken; die elektrische auto is nog te duur, net als zonnepanelen. En heel belangrijk: er is sprake van een echte transitie. Dingen gaan anders werken. Weg van fossiele brandstof, over op alternatieve bronnen. Dan moet je ook zorgen dat de grote partijen, die nu geld verdienen aan fossiele brandstoffen met je gaan samenwerken. Die hebben ook belangen. Als je daar geen rekening mee houdt, krijg je verzet en gaat het niet lukken.’

Isla raffinaderij
Volgens Ockels heeft Curaçao bovendien nog een ander probleem. ‘Curaçao heeft veel afwisseling, maar dan Aruba. Het is hier ongelofelijk mooi: een prachtig heuvellandschap en mooie huizen. Veel geschiedenis. Maar het eiland heeft ook een reusachtig probleem: het grootste deel van de vooral arme bevolking zit met slechte lucht die ze inademen’.

‘Dat moet toch een keer aangepakt worden, veranderen. Curaçao weet niet waar ze heen wil met die raffinaderij, zijn daar in ieder geval minder strak in. Wellicht goeie plannen, daar niet van. Als je de Annabaai invaart ervaar je hoe geweldig mooi Willemstad is. En hoe zoveel mooier Willemstad kan zijn, als die raffinaderij weg is. Als daar huizen staan, met steigers en restaurantjes aan een mooie baai. Dat kan een ongekende weelde zijn voor alle Curaçaoënaars.’

‘Ik ben ziek. Dus plannen is moeilijk. Maar als Curaçao mij zou benaderen om richting te geven aan fundamentele duurzaamheid op het eiland, dan steek ik m’n handen graag uit de mouwen. Dat noem ik happy energy.’

——

Het werd geen één of twee jaar; het werd een half jaar. Zondag 18 mei 2014 overleed Ockels aan de gevolgen van zijn kanker. Hij werd 68 jaar.

Tags: , , ,

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


15 reacties op “Wubbo had een boodschap”

  1. Bas zegt: 19-05-14 om 07:49

    Ockels had een boodschap. Maar de manier waarop hij ermee bezig was, kwam op mij zeer onaangenaam over.

    Daarnaast heeft de man natuurlijk meer energie verbruikt dan ik – al zou ik mijn best doen het te overtreffen – zal kunnen halen. Domweg omdat dat ruimteprogramma zo veel kost.

    Ik had bij Ockels altijd het gevoel van een rijke man met een hobby. Gebrek aan realiteitszin, dus

  2. Jan Wessels zegt: 19-05-14 om 08:36

    Kritisch zijn over iemand zegt meer over jezelf dan de persoon die je wil bekritiseren.

  3. Bas van Stapelberg zegt: 19-05-14 om 09:02

    Ja klopt absoluut Bas. Ik was toch verbaasd over het feit dat er niet werd gesproken over de invloed van multinationals op de TU’ s . Universiteiten in het algemeen, bij bij de Technische toch wel bijzonder. Om de aarde niet te vernietigen zou je het beestje bij de naam moeten noemen, ik heb nou niet het idee dat Jan met de pet bezig is om de aarde te vernietigen, ja hij heeft ze autootje nodig om op zijn werk te komen, hard werken hypotheek betalen, keer op vakantie en dan houdt het toch wel op. Hij heeft geen contact of invloed op multinationals die de aangewezen organisaties zijn om iets te veranderen. En laten we wel wezen TU’ s zijn in principe de bedrijfsscholen voor deze organisaties.

  4. Sjeng Sjwaam zegt: 19-05-14 om 09:06

    De machtigen dezer aarde hebben een paar duizend jaar geleden al een koers uitgestippeld waar ze niet van af zullen wijken. Al kost het ons de planeet.

  5. Ockels was volkomen over het paard getild; en zijn echtgenote met hem.
    Wellicht zal zij na “gepaste” rouw weer iemand vinden met wie ze haar grootheidswaanzin kan uitleven in beperkte kring. Al dan niet in sterrenkundige of astronomische kring.

  6. Michel Schlösser zegt: 19-05-14 om 21:48

    Natuurlijk heeft iedereen voor een deel gelijk maar het zou geen reden mogen zijn om er niet mee te beginnen.

  7. Frank Petersen zegt: 21-05-14 om 08:33

    Ockels had groot gelijk. Niemand kan ontkennen dat buiten de aarde niets is. Leven op aarde is zó kwetsbaar eigenlijk. Net als ons (en zijn) eigen leven. Of iemand nou machtig is of niet, een multinational leidt of een uitkering heeft; het leven is iedereen dierbaar. Daarom is het soms onbegrijpelijk dat de urgentie die Ockels voelde niet door meer veel meer mensen gedeeld wordt.

  8. Bernard Visser zegt: 21-05-14 om 09:20

    Ik heb veel respect voor deze man. Na de dunne laag over onze aardbol gezien te hebben is er een knop bij hem omgegaan. Dat hebben alle astronauten overigens die daar verder zo hun eigen weg mee gaan.

    Ik zie Wubbo als een pionier, al heeft zijn visie wel veel raketbrandstof gekost. Maar dat moeten wij wel zien als investering. Wat wij als consument doen met onze auto en andere vervuilende zaken is alleen maar consumeren. Dat is toch een ander verhaal. Hulde voor Wubbo, ik wens zijn familie veel sterkte.

  9. Verbeter de wereld, begin bij je zelf.
    Iedereen kan zijn steentje bijdrage door regelmatig kritisch naar eigen handelen te kijken.
    Ik hoop dat dit nieuws weer een beetje actie teweeg brengt bij ieder.

  10. De machtigen dezer aarde gaan aan het feit voorbij dat deze (nog) mooie doch fragiele planeet waarop wij vertoeven een maker (eigenaar) heeft, die er nog steeds grootse plannen mee heeft.

  11. P.S.: “…sterrenkundige of ruimtevaartkundige kring”. Pardon.

  12. Luc zegt: 25-05-14 om 07:21

    Het is, helaas, wachten tot de aarde een serieuze waarschuwing afgeeft aan de mensheid voordat deze de ernst van de situatie echt gaat inzien en dan geschrokken overgaat op duurzame energie. Als het kalf verdronken is dempt men de put. Hopelijk dempt men de put eerder. Jermy Rifkin geeft ons wel hoop met zijn boek The Third Industrial Revolution.

  13. Ricardo zegt: 26-05-14 om 17:15

    Ik heb Wubbo Ockels nooit bij links of rechts ingedeeld. Hij had een eigen onafhankelijke visie vooral gebaseerd op eigen ervaringen en inzichten. Niet verzuurd ook, creatief, dwars en toch niet drammerig. Ik ben veel somberder over mensheid, milieu of klimaatverandering. En blij dat ik nu al 55 plusser ben dus hopelijk echt onleefbare tijden niet meer hoef mee te maken. Ik heb geen kinderen en vond dat lang een gemis. Nu ben ik blij dat ik me over hun toekomst geen zorgen hoef te maken. We gaan in hoog tempo naar 9 miljard soortgenoten in een afstervend milieu met steeds meer (burger) oorlogen en conflicten. Puur voor het eigen overleven in kleine meest kansrijke kring. De idealen en verwachtingen van Wubbo Ockels waren ondanks dit alles veel positiever. Ik breng dat niet meer op.

  14. Derk zegt: 26-05-14 om 18:16

    Sinds kort kunnen we allemaal live de dunne blauwe dampkring vanuit de ruimte aanschouwen. Op het International Space Station zijn enkele HD-camera’s geplaatst wiens beeld van de aarde live worden getoond door USTREAM ! Goole maar : USTREAM ISS HD

  15. Petra zegt: 05-06-14 om 11:17

    Het gaat er niet om wie en wat we zijn, welke titel of opleiding, arm of rijk
    Maar wat onze houding is voor ons zelf, de medemens ,de natuur onze
    mooie aardbol. Of Wubbo over het paard getild werd of rijk of wat dan ook – alleen maar oordeel, mindstaf , wat weten we echt van een medemens of ons zelf – door de ruimtevaart kwam inzicht hoe bijzonder
    deze blauwe planet is- op zijn manier kon hij zich hiervoor inzetten.
    Ook zal macht en rijkdom proberen blijvend deze aarde te beheersen , het is geen reden te zwijgen . Het zijn altijd de moedigen geweest die iets in gang hebben gezet. Het is tijd dat we wakker worden.
    Voor zijn inzet ben ik als medemens dankbaar.

Geef een reactie