Dodenherdenking aan het Waaigat in Willemstad | Foto: Ruud Mol

WILLEMSTAD – Het is 9000 kilometer verderop. Curaçao is twee minuten stil tijdens de nationale herdenking van de slachtoffers uit de Tweede Wereldoorlog en allen die daarna hun leven gaven voor de vrijheid. Maar vandaag was het akelig stil, en dat gaat niet over die twee minuten: de belangstelling in Willemstad is zo matig, dat je je afvraagt of dit nog wel zin heeft.

Zelfs de regering van Curaçao heeft er niets mee. Die legt weliswaar een krans namens het volk bij het monument aan het Waaigat, maar meer hoogwaardigheidsbekleders dan de vervangende premier komen niet opdagen. Sterker: tijdens de twee minuten stilte loopt een van de ministers aan de overkant van het Waaigat in zijn joggingpak overtollig vet te verbranden.

De toespraken zijn in het Nederlands en de uitgenodigde gasten hebben die taal bijna zonder uitzondering als moedertaal. Naast de vervangende premier bestaat het merendeel van het publiek uit Curaçaose para-militairen en militairen van de Koninklijke Marine en Landmacht. Het weinige publiek dat even stilstaat tijdens de ceremonie is ook nog wit.

Gevraagd naar de reden van de matige belangstelling van de gewone Curaçaoënaar, wordt vrijwel zonder uitzondering gezegd dat de rol van het eiland in de Tweede Wereldoorlog voor velen onbekend is. De meeste mensen zouden niet weten dat Curaçao tussen 1942 en 1945 omsingeld was door Duitse torpedojagers; die hadden het voorzien op de tankers met ruwe olie en kerosine, bestemd voor de geallieerde vliegtuigen in Europa.

De olie-industrie op Aruba en Curaçao zorgde voor directe betrokkenheid van de Antilliaanse eilanden bij de Tweede Wereldoorlog. Vanaf 1942 kwam Curaçao (en die andere eilanden) onder bevel van de Amerikaanse Commander of All Forces Aruba Curaçao (CAFAC).

En hoezeer de onbekendheid met de recente geschiedenis daadwerkelijk reden kan zijn voor de matige belangstelling, moet op Curaçao niet vergeten worden dat het begrip ‘vrijheid’ een hele andere lading heeft. Niet de Tweede Wereldoorlog en de Holocaust zijn hier nationale trauma’s, maar de geschiedenis daarvóór: de Slavernij.

Carlos Sayers van de Stichting Militair Erfgoed Curaçao, zelf afkomstig uit Nederlands-Indië vraagt zich in zijn toespraak tijdens de herdenking af of met het overlijden van zijn 89-jarige vader, oorlogsveteraan, de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog niet ook zal verdwijnen. De geschiedenis van de Slavernij geeft hem het antwoord. En herdenken speelt bij het verwerken ervan een belangrijke rol.

Curaçao zou er goed aan doen om niet alleen de gevallenen tijdens en na de Tweede Wereldoorlog te betrekken bij de Nationale Herdenking op het Waaigat, maar ook de slachtoffers van de periode daarvoor. Dan krijgt ook de nationale herdenking weer zin op Curaçao en wordt het wat drukker bij het monument.

Klik hier om de embedded video te bekijken.

Voor wie meer wil weten over de betrokkenheid van Curaçao, Aruba, Bonaire en Suriname in de Tweede Wereldoorlog kan een goed gedocumenteerd ‘Geschiedenis katern voor het Onderwijs’ met gelijkluidende naam aanschaffen bij diverse boekhandels op Curaçao, of op aanvraag bij mij.

ISBN: 99904-0-584-0

Ontslag of val van een kabinet

En inderdaad, in de vroege ochtend van woensdagmorgen wist niemand in de kringen rondom Hodge – zelfs zijn Secretaris-Generaal niet – dat er zo iets spannends als een ontslag of val van het kabinet zou plaatsvinden. Toch wist iedereen toen al dat  de avond daarvoor onenigheid was geweest over het Nieuwe Ziekenhuis dat Curaçao wil bouwen. En dat dit nieuwe ziekenhuis een groot obstakel is om het takenkabinet voort te zetten. De niet-politiek gebonden zakenministers wilden zelfstandig een zakelijk besluit nemen, maar de politieke leiders stonden niet al te veel autonomie toe; daarvoor is het regeerakkoord immers niet waterdicht genoeg getimmerd.

Voor mensen die de problematiek rond de bouw van het nieuwe ziekenhuis niet kennen: het kabinet Schotte had destijds een mooie locatie op het oog voor de bouw en zette daarop groot in: het voormalige terrein van de Amstelfabriek. Maar de huidige coalitiepartijen willen op die plek geen nieuw ziekenhuis en opteren voor herbouw op het oude ziekenhuisterrein in Otrobanda. Een verandering van keuze, die ongetwijfeld zal leiden tot grote schadeclaims en daar wil Hodge niet aan. Hij is zakelijk minister-president en als er al nauwelijks geld is om het nieuwe ziekenhuis te bouwen, ga je je handen niet branden aan schadeclaims nog voor de eerste steen gelegd is. Hier kwam zakelijkheid tegenover emotie te staan; het zakenkabinet tegenover zijn politieke grondleggers.

Hoe het ook zei, het ontslag kwam als een donderslag bij transparante hemel. Hodge zat pas drie maanden en had nog drie maanden te gaan. De reden als zou het enige tijd duren vooraleer een nieuw politiek kabinet kan worden geïnstalleerd lijkt klinkklare onzin: er ligt een duidelijk regeerakkoord op tafel, getekend door de coalitiepartijen voor vier lange jaren. Inhoudelijk hoeft er niet meer onderhandeld te worden, de politieke kabinetsformatie is louter een kwestie van de juiste poppetjes neerzetten. Die moeten natuurlijk wel gescreend, maar dat had uiteraard ook kunnen gebeuren met een missionair kabinet in Fortí.

Het leugentje om bestwil van Daniel Hodge zal de geschiedenisboeken waarschijnlijk niet halen. Een vertrek in maart of in juni: het zal allemaal wel. Wat zorgelijker is, is dat tijdens de persconferentie – een uur na het ontslag van het kabinet – alle ministers met volle overgave en in geuren en kleuren de natie meedeelde met welke lopende zaken zij zich gaan bezighouden totdat er een nieuw kabinet is. En bij presentatie, weliswaar gedaan in de Staten, was geen enkele parlementariër aanwezig!

Opnieuw besluit een demissionaire regering zonder regie van het parlement wat lopend is en wat niet. De hele crisis rond de val van Gerrit Schotte in augustus vorig jaar, ontstond doordat parlementsvoorzitter Ivar Asjes het parlement buitenspel zette. Hij schorste destijds eigenhandig alle vergaderingen, onder het voorwendsel dat de regering alleen maar lopende zaken afhandelt; daar heb je geen parlement voor nodig. Nu dreigt de oppositie opnieuw verstoken te raken van parlementaire inspraak in de agenda van het landsbestuur.

En nu we het toch over Ivar Asjes hebben, de voormalig voorzitter van de Staten wordt genoemd als mogelijk nieuwe premier van het aanstaande politieke kabinet. We kunnen dus weer wat antidemocratisch vuurwerk verwachten vanuit Curaçao.

Een voorbeeld van het zogeheten upcoden: je voert een eenvoudige handeling uit en stuurt een rekening voor een veel ingewikkeldere die ermee te maken heeft. Dat moet natuurlijk aangepakt worden. De vraag is alleen waarom komt de toezichthouder nu pas met dit signaal aan de zorgverzekeraars?

Jaar in jaar uit

Op 16 juni 2006 publiceerde de NOS – en niet alleen de NOS – het bericht ‘Ziekenhuizen claimen half miljard teveel’. Dat ging over onterechte declaraties. Twee declaraties voor één behandeling, verkeerde codes enzovoorts. Op 9 april 2009 heette het ‘Miljoenenfraude in zorgdeclaraties’. Dat bericht ging over 400 miljoen aan verkeerde declaraties die de zorgverzekeraars hadden aangetroffen in 2008 waarvan 100 miljoen onterecht. Deels fraude, deels verkeerde rekeningen.

Een jaar later was de kop van het bericht ‘Meer onterechte declaraties in de zorg’. In 2009 werd er voor 184 miljoen euro aan onterechte declaraties opgespoord. In 2011 beperkte ons bericht zich tot de gevallen van bewezen fraude: ‘Declaratiefraude in zorg: 6 miljoen euro’.
Weer een jaar later meldde de NOS ‘Zorgverzekeraars vinden meer fraude’. Het fraudebedrag was in 2011 opgelopen tot 7,7 miljoen en er was voor 167 miljoen aan onterechte declaraties opgespoord, 60 miljoen meer dan in 2010. In 2012 werd door de zorgverzekeraars een meldpunt opgericht voor fraude in de zorg.

Topje van de ijsberg

In april of mei van dit jaar komt Zorgverzekeraars Nederland met een bericht over het bedrag aan harde fraude en aan onterechte declaraties dat in 2012 is opgespoord. Het bedrag aan fraude is verwaarloosbaar ten opzichte van de enorme bedragen die in de zorg omgaan. De zorgverzekeraars zeggen al jaren dat de aangetoonde fraude niet meer is dan het topje van de ijsberg.

De conclusie dat ze beter moeten controleren wat er gedeclareerd wordt is dus op zijn plaats. Maar dat was zes jaar geleden ook al zo. En vijf jaar. En vier. En drie. En twee. Een vooral een jaar geleden.
In november 2011 promoveerde Fleur Hasaart op een onderzoek naar upcoden. Hasaart werkt bij zorgverzekeraar CZ. Op grond van haar onderzoek kwam ze tot de berekening dat er in de periode 2006-2008 een miljard euro te veel was uitgegeven door upcoding.

Traag

Kort na haar promotie is een delegatie van de NZA komen praten met haar. In januari 2012 heeft Hasaart een presentatie gegeven over haar onderzoek op het NZA-kantoor in Utrecht. En in februari 2013 komt de NZA eindelijk eens met een briefje aan de zorgverzekeraars dat ze beter hun best moeten doen.

De NZA heeft de zorgverzekeraars eerder mondeling laten weten dat ze de rekeningen beter moeten controleren. ‘Maar nu zetten we meer druk’, aldus een woordvoerder. Beter laat dan nooit, zullen we maar zeggen.

Corallo is een Nederlands staatsburger. Tot 21 september 2011 had hij ook de Italiaanse nationaliteit. Sinds geruime tijd woont Corallo op de Antillen, meestal op Sint Maarten. Corallo is aandeelhouder en bestuurder van een groot conglomeraat van (casino) ondernemingen en gokhuizen in onder meer Italië en op de Antillen. Begin mei vraagt oud-premier Gerrit Schotte per brief aan de toenmalige Italiaanse minister van Binnenlandse zaken Maroni om een bewijs van goed gedrag. Schotte zegt een niet nader genoemde belangrijke institutionele functie voor de zakenman op Curaçao in petto te hebben.

Drugs en witwassen
De zaak wordt door Italië doorgespeeld naar de Nederlandse ambassade in Rome. Buitenlandse zaken zijn immers een aangelegenheid van het koninkrijk. Op 26 mei stuurt de ambassadeur in Italië, Stoelinga, een brief per diplomatieke koerier aan premier Schotte. Een scan van deze brief wordt per e-mail gezonden aan de waarnemend directeur Directie Buitenlandse Betrekkingen in Willemstad. Daarin staat een aantal verontrustende conclusies, die door ambassadeur Stoelinga zijn opgetekend uit de mond van de vice-kabinetschef van minister Moroni, mw. Emilla Mazzuca; Corallo mag dan nooit strafrechtelijk veroordeeld zijn, hij is volgens de geheime dienst van Italië wel betrokken bij de internationale drugshandel. Bovendien heeft hij banden met de Italiaanse maffiaclan Santapaola uit Catania (Sicilië). Zijn casino’s en gokhuizen op Sint Maarten, Curaçao en de Dominicaanse Republiek zouden betrokken zijn bij grootschalige witwasoperaties.

In de maanden die volgen blijkt dat de informatie van de geheime dienst – ondanks hun stellige en verontrustende aard – geen belemmeringen zijn voor een eventuele benoeming van Corallo in Curaçao. Op 30 juni krijgt de vermeende maffiabaas te horen dat het Italiaanse ministerie van Binnenlandse Zaken in gunstige zin adviseert over de door Schotte beoogde benoeming. Op 9 september moet het Italiaanse ministerie zelfs bakzeil halen in een rechtzaak in Italië en belastende informatie over Corallo op de website van het ministerie rectificeren.

Toevallig
Of Schotte Corallo ook daadwerkelijk een institutionele functie aan Corallo heeft aangeboden, zullen we nooit weten. In oktober 2012, vlak voor de verkiezingen op Curaçao, lekt – wellicht niet geheel toevallig – alle correspondentie tussen Schotte, Nederland en Italië naar de media en is de Corallo-rel geboren. Voor veel media is nu aangetoond dat er een directe relatie ligt tussen de regering Schotte en de Italiaanse maffia. Een gedachte die nog eens wordt versterkt nadat de website Curaleaks.org bankstatements publiceert die een financiële relatie suggereren tussen de vriendin van Gerrit Schotte en het bedrijf Betplus van Fransesco Corallo. Het gaat daarbij om forse bedragen.

De conclusie dat Schotte banden onderhoudt met Francesco Corallo is door het lekken van de vertrouwelijke correspondentie aangetoond. De conclusie dat Corallo banden onderhoud met de maffia allerminst. Althans vanuit de correspondentie die bij de rechter ligt. De gevolgtrekking dat A (Schotte)=B (Corallo) en A (Schotte)=C (Maffia), want B (Corallo)=C (Maffia) is vlak voor verkiezingstijd verleidelijk. De media op Curaçao is echter overtuigd. Schotte spreekt van een hetze die tegen hem gevoerd wordt. De schuldigen: Nederland, de media en de politieke tegenstanders.

Doorgeefluik
De benoeming blijft uit en Fransesco Corallo eist rectificatie van de Nederlandse Staat. Zij heeft immers de negatieve mondelinge informatie van het Italiaanse ministerie opgetekend en verstuurd naar Curaçao. De verdediging van Corallo gaat zelfs zo ver dat ze Den Haag verantwoordelijk houdt voor het lekken van informatie, omdat ze had moeten weten dat op Curaçao alle informatie binnen no-time op straat ligt.

De rechter gaat er – zoals verwacht – niet in mee. Nederland heeft immers als doorgeefluik gefunctioneerd: De rol van de Staat was niet meer dan het doorgeleiden van de door Italië verstrekte informatie naar premier Schotte. De Staat was dan ook niet verantwoordelijk voor de inhoud van de informatie, aldus de rechter. Nederland mag er ook van uitgaan dat een per diplomatieke post verzonden brief aan de premier van een land binnen het koninkrijk in vertrouwde handen blijft. Uit niets blijkt, zo betoogt de rechter, dat de Nederlandse regering verantwoordelijk is voor het lekken van de brieven die per diplomatieke post en e-mail verstuurd zijn aan Schotte en de Directie Buitenlandse Betrekkingen.

Grondwet
Interessanter is de beschuldiging van de advocaten van Corallo dat de Nederlandse regering de onjuiste beeldvorming over Corallo in stand heeft gehouden, onder meer door de schriftelijk antwoorden op vragen uit de Tweede Kamer, in oktober 2011. Daarin schreef de toenmalige minister Liesbeth Spies van Binnenlandse Zaken dat de Italiaanse overheid in mei 2011 redenen had om de verklaring van goed gedrag niet af te geven. Rechter Van Der Helm gaat niet mee in de beschuldigingen van Corallo en verwijst naar de parlementaire immuniteit die in de Grondwet is vastgelegd. Hoewel die immuniteit niet voor de Staat geldt, zou aansprakelijkheid toch een ‘uitholling van de parlementaire immuniteit’ tot gevolg hebben, aldus het vonnis.

Dat Corallo nadeel heeft ondervonden van de situatie is volgens de rechtbank te wijten aan de aard van de mededeling, het uitlekken van de brief en de verdraaiing door de media. Geen van deze punten liggen in de handen van de Nederlandse Staat. De enige rectificatie die mogelijk van de Staat verlangd zou kunnen worden is de mededeling dat hij niet verantwoordelijk is voor de inhoud van de gedane mededelingen. Nog daargelaten dat Corallo geen daartoe strekkende vordering heeft ingesteld, zo betoogt de rechtbank, geldt dat niet valt in te zien hoe een dergelijke mededeling zou bijdragen aan het door Corallo nagestreefde doel, namelijk: damage control en het zuiveren van zijn naam.

Lees hier het vonnis

Foto: Gerrit Schotte in wit overhemd (r) en aan het hoofd van de tafel ‘maffiabaas’ Corallo. Foto Telegraaf

Het heeft de Nederlandse kranten niet of nauwelijks gehaald, maar toch was het opvallend nieuws. De Staat der Nederlanden stond terecht in een kort geding aangespannen door de vermeende Siciliaanse maffiabaas Francesco Corallo. Hij is het vriendje van de voormalige premier van Curaçao, Gerrit Schotte en baas van de Atlantis casinogroep op St. Maarten en Curaçao. Reden voor het kort geding: Corallo vindt zichzelf geen maffia en wil ook niet zo genoemd worden in geheime ambtelijke stukken van de Nederlandse Staat.

De hele zaak lijkt op een soap, waar de scriptschrijvers van GTST hun vingers bij af zouden likken. In oktober vorig jaar lekte een brief uit die Schotte in mei 2011 aan de Italiaanse minister van Binnenlandse Zaken had geschreven. De voormalige premier vroeg daarin om een verklaring van goed gedrag voor Corallo; hij wilde de casinohouder benoemen op een belangrijke institutionele functie met groot aanzien; het is een publiek geheim dat dit een positie moest worden binnen de Centrale Bank (!) van Curaçao en Sint Maarten.

De Italiaanse minister laat weten antwoord te zullen geven via de gebruikelijke diplomatieke kanalen in Italië – de Koninkrijksambassade in Rome. Eind mei krijgt Schotte antwoord van ambassadeur Alphonsus ‘Fons’ Stoelinga. Die stelt – ook al in een uitgelekte brief – dat Corallo helemaal niet zo okay is als Schotte beweert. Weliswaar zijn er van Corallo geen strafrechtelijke veroordelingen bekend, maar uit informatie van de Italiaanse politie en de Italiaanse inlichtingendienst wordt duidelijk dat Corallo betrokken is bij internationale drugshandel en witwassen van geld; Corallo is volgens Nederland – op basis van die informatie – een belangrijk persoon binnen de Siciliaanse maffia. Bovendien wordt hij gezocht door Interpol.

Geruchten over connecties met de Italiaanse Maffia en ex-premier Gerrit Schotte zijn niet nieuw. Op 24 maart 2011 popt Francesco Corallo voor het eerst op. Oud-minister van Financiën op Curaçao, George Jamaloodin zegt op een persconferentie dat de regering Rudsolf Baetsen heeft voor gedragen als voorzitter van de Raad van Commissarissen van de gemeenschappelijk Centrale Bank van Curaçao en St. Maarten. Die keuze is merkwaardig, want Baetsen komt uit St. Maarten en dat land heeft al drie vertegenwoordigers in de raad van bestuur van de Bank. Baetsen blijkt bovendien verweven te zijn met een grote casino-onderneming op dat eiland: de Atlantis World Group, van Fransesco Corallo. Ook het casino van Howard Johnson op Curaçao maakt deel uit van het imperium van Corallo. Dit hotel is grotendeels in handen van Carol Capriles, die in het bestuur zit van Schottes partij, de MFK.

Hoe het ook zei, Corallo zegt grote schade te hebben ondervonden door het handelen van de Nederlandse Staat. Twee weken nadat de genoemde correspondentie lekt, schrijven zijn advocaten een brief aan toenmalig minister van Buitenlandse Zaken, Uri Rosenthal, met het verzoek om Corallo’s naam te zuiveren. Een reactie blijft uit. Ook Rosenthals opvolger, Frans Timmermans reageert niet op het rectificatieverzoek. Dan dreigt Corallo met een kort geding en komt er wel reactie van Buitenlandse Zaken. Die wijst alle aansprakelijkheid van de hand en wil alleen maar praten als Corallo afziet van een kort geding. Voor Corallo onacceptabel.

Een van de opvallende punten in deze zaak is dat Corallo de Nederlandse Staat beschuldigt van onzorgvuldigheid bij het vergaren van geheime informatie. Nederland heeft alles wat de Italiaanse politie en Geheime Dienst wist te verzamelen, klakkeloos overgenomen, zo luidt het verwijt. De informatie is niet geverifieerd en Corallo is niet de gelegenheid gegeven de aantijgingen te weerleggen. Let op: het gaat hier om vertrouwelijke en geheime informatie. Maar, en nu komt het: de advocaten van Corallo betogen dat de informatie dan wel geheim mag zijn geweest, “het ministerie had moeten weten dat op Curaçao alles uitlekt.”

En dus eist Corallo dat de Staat der Nederlanden binnen vier dagen na het vonnis een rectificatie plaatst in De Telegraaf. Ook moet er een brief komen naar de regering van Curaçao en de Directie Buitenlandse Betrekkingen in Willemstad met daarin de boodschap dat er niets klopt van de betrokkenheid van Corallo bij de Siciliaanse maffia.

Uitspraak is op 30 januari.

Vanaf 2 januari 2013 krijgen de inwoners van Caribisch Nederland geen post meer. De reguliere postbezorger uit Curaçao, Nieuwe Post NV, wil niet langer opdraaien voor de verliezen die zij lijdt om een ‘Nederlandse verplichting’ uit te voeren. Bijna 1 miljoen euro moest het bedrijf al toeleggen om briefjes en pakketjes tot 2000 gram rond te brengen op Bonaire, Saba en St. Eustatius. De hakken gaan nu in het zand want minister Henk Kamp van Economische Zaken wuift de bezwaren van de postbodes in de West met een penneveeg weg. Een conflict tussen Hollandse arrogantie en Antilliaanse naïviteit.

Postbezorgen op de eilanden van de voormalige Nederlandse Antillen is een vak. Dat kun je volgens de Nieuwe Post niet overlaten aan stagiaires en studenten. Zoals dat in Nederland gebeurt. “Bij jullie fiets of loop je de post rond. Met je ogen dicht, want er zijn postcodes”, zegt Franklin Sluis. Hij is directeur van overheidsbedrijf Nieuwe Post in Willemstad. En juist dat wordt hem nu door de minister en de Tweede Kamer verweten: het ontbreken van postcodes om een efficiënte postbezorging te kunnen garanderen.

“Maar Nederland is de Antillen niet en dat wordt onvoldoende beseft”, aldus Sluis. De topman bij Nieuwe Post stelt dat er afspraken zijn gemaakt met Nederland, waarin ook is opgenomen dat de overheid zorg draagt voor straatnamen en huisnummers. Op de drie eilanden van Caribisch Nederland ontbreken die meestal. “Het duurt dus wel even voordat een postbode aan het werk kan”, zegt Sluis.

Geen pretje
Op het ministerie van Kamp in Den Haag hebben ze al lang bedacht dat het toch niets wordt met die Nieuwe Post. De concessie die dit bedrijf in 2003 verkreeg van de Antilliaanse regering – voor 20 jaar – wordt door Kamp eenzijdig ingekort tot 31 december 2012. Een derde partij – niet gelieerd aan de overheid van Curaçao – moet het maar doen. Een onderzoeksbureau concludeerde al ver voor 2010, dat post bezorgen geen pretje is op de eilanden en dat winstmaken er waarschijnlijk niet inzit; het wordt in Den Haag vergeten.

De enige levensvatbare mogelijkheid volgens diezelfde onderzoekers is om de uitvoering in handen te geven van een postbedrijf dat net als tijdens de Nederlandse Antillen, alle eilanden blijft bedienen en neven-koeriersactiviteiten mag vervullen. De Nieuwe Post met haar al bestaande infrastructuur wordt de concessie gegund. Of eigenlijk: de concessie wordt overgenomen van de Nederlandse Antillen. Maar nog voordat de Antillen uiteenvallen op 10-10-10, loopt Sint Maarten weg uit de deal en zet daarmee een streep onder de levensvatbaarheid van de postbezorging op de voormalige Antilliaanse eilanden.

Powerplay
Met een nieuw onderzoeksbureau wordt gezamenlijk gekeken hoe de zaak gered kan worden. Dat daar geld bij moet is ook duidelijk. Maar daar wil Kamp eigenlijk niet aan; en zo wordt het idee geboren om de concessie opnieuw te vergeven voor de BES-eilanden. De praktijk is echter weerbarstiger. zoveel gegadigden zijn er namelijk niet. Het ministerie komt er achter dat de concessie dan wel ingekort mag zijn, maar dat per 31-12-12 er nog steeds geen partij te vinden is die de straatnaamloze eilanden wil voorzien van post. Kamp besluit de concessie voor één jaar te verlengen, zodat alsnog een nieuwe partij kan worden gezocht. Maar daar trapt de Nieuwe Post niet in.

“Powerplay om hun eigen fouten te maskeren”, zegt Sluis van het Curaçaose staatsbedrijf. De hoogste baas van het postbedrijf wil wel brieven rondbrengen in Caribisch Nederland, maar zegt dat het niet meer uit kan. “Brieven rondbrengen in dit deel van Nederland is nou eenmaal ingewikkelder en daardoor duurder dan in het Europese deel van het koninkrijk.”

Sluis stelt dat er duidelijke afspraken lagen met het ministerie van Economische Zaken in Den Haag. “We zouden ons gezamenlijk zo snel mogelijk buigen over de kwaliteit van de dienstverlening en welke prijs daar tegenover moet staan. “Nederland verwijt ons dat de kwaliteit van de postbezorging niet in orde is, maar die kwaliteit is afhankelijk van de inzet van alle partijen. Wij zetten het logistieke apparaat op om post te bezorgen, de Nederlandse overheid zorgt voor de juiste infrastructuur”, aldus Sluis.

Noodgreep
Minister Kamp heeft inmiddels in antwoord op Kamervragen gezegd dat de verliezen, zoals opgegeven door de Nieuwe Post, niet goed zijn onderbouwd door een onafhankelijke accountant. Dat vindt Sluis merkwaardig. “De jaarrekening 2011 met een accountantsverklaring van KPMG ligt op zijn ministerie. Kamp heeft de beschikking over alle gegevens.”

De eenzijdige verlenging van de postconcessie aan Nieuwe Post NV voor nog eens een jaar komt nu te laat, volgens Sluis. “De minister verlengt de concessie aan ons. Een noodgreep. Hij heeft de einddatum van de huidige concessie die nog doorliep tot 2023 zelf teruggebracht tot 31 december 2012.”

De postdirecteur denkt dat Nederland zich verkeken heeft op de postbezorging in Caribisch Nederland. “Het is ze blijkbaar niet gelukt om andere partijen te vinden. Dat is jammer, maar wij stoppen er op 2 januari echt mee; wij hebben het geld niet om door te gaan. Als er geen geld over de brug komt blijven de postzakken op het postkantoor liggen en worden de rode brievenbussen door ons niet meer geleegd”, aldus Sluis.

Het OM op St. Maarten maakte bekend dat de ex-minister dubbel ingediende declaraties goedgekeurde en dubbel uitbetaalde. En dat ging dan over adviezen en andere diensten die zijn ministerie afnam van een advies- en hrm-bedrijf met vestigingen op Curaçao.

Roorda vertrok in december 2009 tijdelijk naar St. Maarten om het eiland te helpen bij het opzetten van een nieuw ministerie van Financiën. Dat was nodig omdat op 10 oktober 2010 de Nederlandse Antillen zouden ophouden te bestaan en het eiland door zou gaan als zelfstandig land binnen het koninkrijk.

Na die datum werd Roorda hoofd van het ministerie dat hij hielp opbouwen en verlengde zijn contract. In die functie kreeg hij zicht op zaken die het daglicht schemerig maakten. Zo ontdekte Roorda twaalf gevallen van verduistering bij het toerismebureau, waarbij verschillende werknemers en één politicus betrokken waren. Met grote regelmaat gaven zij op dat ze meer dagen voor het land op pad waren dan de reis in werkelijkheid duurde. 300 dollar per ambtenaar, per dag extra inkomen leverde dat op.

Roorda besloot deze zaken te melden bij zijn minister, Hiro Shigemoto. Hij werd vervolgens opgeroepen door de ministerraad om met bewijzen te komen. Hem werd door de huidige minister en schoonvader van Shigemoto, Roland Duncan aangeraden om geen aangifte te doen. Maar dat was voor Roorda geen optie; hij zou daarmee strafbaar zijn.

De man uit Valkenswaard voelde de bui al hangen en bracht in april 2011 een groot aantal dossiers met belastende feiten in veiligheid door ze aan de hoofdofficier van Justitie te geven. Daar deed hij achteraf goed aan, maar op het moment zelf betekende dat zijn Waterloo. Roorda werd direct ontslagen; hij zou zijn geheimhoudingsplicht hebben geschonden. Extra pijnlijk voor Roorda: hij werd bedreigd en moest halsoverkop terug naar Nederland.

Meer dan twee jaar heeft het de landsrecherche gekost om alle dossiers van Roorda door te spitten. Dat heeft overigens niet zoveel met de dikte van de dossiers te maken, maar meer met de structurele onderbezetting van deze dienst.

Met de arrestatie van schoonzoon Shigemoto moet ook de vraag beantwoord worden wat de betrokkenheid is van Justitieminister Roland Duncan. Wellicht is dat geen vraag voor Justitie zelf; aanwijzingen dat hij ook ‘bijverdient’ zijn er niet, nog niet. Maar zijn rol is al wel een dubieuze. De familieband tussen hem en zijn dubbel declarerende schoonzoon mag dan sterk zijn, als vicepremier had hij er beter aan gedaan, de beschuldigingen van Roorda te onderzoeken. In plaats daarvan wenste hij bewijs van Roorda zelf, ontraadde hem om aangifte te doen en voegde hem publiekelijk toe ‘een notoire leugenaar’ te zijn. Met deze opstelling diende Duncan niet zijn land, maar zijn familie. Terwijl een voormalig gemeenteraadslid uit Valkenswaard hem net had laten zien dat de samenleving van politici juist andersom verwacht.

Binnen tien minuten ben ik ter plaatse bij het terrein van een vuurwerkopslag aan de Seru Loraweg. Vuurpijlen zoeken hun weg door de nu zwart geworden rook (foto: Astrid Aberson). In de tien minuten die volgen gaat Enschede honderdmaal door mijn hoofd. Ik heb zojuist een gewonde man aangesproken die door omstanders op een stoel in de porch van een woonhuis is neergezet. Zijn vel en vlees hangen los om zijn armen en benen. Verbrand. Aan de overkant van de straat loopt het terrein naar beneden. Onderaan, 150 meter verder, woedt nu een enorme brand tussen een groot aantal containers. Ik wil er zo snel mogelijk weg, maar de lokale radio heeft mij al telefonisch te pakken en verslag doen is mijn vak. Dus blijf ik staan en zoek woorden tussen rondrennende mensen en toegesnelde ambulances en politieauto’s.

De ramp op Curaçao is een ongeluk gebleven. Drie doden en vijf gewonden. Materiele schade lijkt beperkt; het kruithuis ligt weliswaar dichtbij een woonwijk, maar het staat er niet middenin; het had veel erger gekund.

Want dat het mis is bij het kruithuis, zoals dat hier op Curaçao genoemd wordt, blijkt al snel via Twitter en andere sociale media. In 2007 waarschuwt het hoofd van de preventieafdeling van de brandweer dat er geen sprinklerinstallatie is, of andere brandbestrijdingsmaterialen. Het gebouw krijgt al jaren geen onderhoud meer. Bij controle blijken dakonderdelen gebroken, dakbalken verrot; er is termietenaantasting, betonrot en gebrokkelde metselwanden; opengescheurde vloeren, weggepoederde verflagen, diep geërodeerde stalen deuren, en verouderde, buitengebruik gevallen bliksemafleiders, afgebrande verlichtingvoorzieningen en meer.

Op het terrein bevindt zich zowel show- als consumentenvuurwerk. Meer dan in de huizen past. Daarom staan op het terrein ook nog eens tientallen containers volgestopt met vuurwerk. En dan praat ik niet over rotjes, maar over zeer zwaar vuurwerk, shells. In Nederland ‘vermoedelijk illegaal’, op Curaçao ‘gewoon’. In 2008 schrijft een plaatselijke lokale krant dat er in het hoogseizoen twee keer zoveel vuurwerk ligt opgeslagen als tijdens de vuurwerkramp in Enschede.

Het terrein aan de Seru Loraweg is ‘s avonds en ’s nachts onbewaakt en onverlicht. De Dienst Openbare Werken zegt in een rapport uit datzelfde jaar, dat het een ideale plek voor het plegen van een (terroristische) aanslag is. Ook vandalen of spelende kinderen kunnen een groot gevaar voor zichzelf en de samenleving vormen, want niemand houdt ze tegen. De dienst concludeert -en het is nog steeds 2008 – : ‘Het is nu niet meer te verdragen, dat de overheid zulke middelmatige en verouderde opslagplaatsen voor ontplofbare stoffen in gebruik blijft houden’.

Het zijn wijsheden die ik achteraf pas leer. Ik besluit mij uit de voeten te maken. Die 150 meter tussen kruithuis en verslaggeving is te weinig. Dat vinden ook de hulpdiensten, want iedereen wordt weggegjaagd. Thuis lees ik op Facebook de krant van 2008 en leer dat het kruithuis in 2009 verhuisd gaat worden; naar een veilige en ver uit de stad gelegen opslagplaats. Eentje die wel voldoet aan alle eisen. Er moet alleen nog financiering worden gevonden.

Oeps, was dat niet het grote probleem op dit kleine eiland?

Volgens zorgeconoom Johan Polder van de Tilburgse Universiteit is die groei nauwelijks tegen te gaan. In een college dat hij afgelopen maandag gaf op een bijeenkomst over de Staat van Nederland georganiseerd door het Expertise Centrum Journalistiek in Amsterdam, legde hij dat uit.

Autonome groei

Jaarlijks groeien de zorguitgaven met 1 procent door de demografie, de vergrijzing eigenlijk. Dan zijn er de voortgaande technologische ontwikkelingen. Nieuwe, betere apparatuur en medicijnen. Zorgt jaarlijks voor een groei van de zorguitgaven met 2 procent.

De helft daarvan gebeurt autonoom. Daar is niets tegen te doen, zegt Polder die hoofdauteur is van de Volksgezondheid Toekomstverkenning van het RIVM. Als artsen nieuwe behandelingen bedenken krijgen zij die vergoed door de zorgverzekering zodra die behandelingen behoren tot de zorg “die in de kring van de beroepsbeoefenaren gebruikelijke zorg is”. 

Die andere procent groei door technologische vooruitgang is door beleid te beïnvloeden. Het toelaten van een nieuw geneesmiddel bijvoorbeeld is een beleidsbeslissing. Dat hoeft niet te gebeuren.

Ziekte van Baumol

En dan is er nog de ziekte van Baumol. Zorgt elk jaar ook voor een groei van de uitgaven met 1 procent. Die  ongeneeslijke kwaal is genoemd naar de Amerikaanse econoom William Baumol. Hij ontdekte dat de kosten van dienstverlening zoals bijvoorbeeld het werk in de zorg om een aantal redenen steeds meer oplopen.

In de zorg is het moeilijk om de arbeidsproductiviteit op dezelfde manier op te voeren als in bijvoorbeeld de industriële sector. Zorg is mensenwerk en bestaat voor een belangrijk deel uit aandacht geven aan patiënten of bewoners. De tijd besteed aan een patiënt kan niet oneindig beperkt worden. Er is dus een grens aan de toename van de arbeidsproductiviteit.

Tegelijk moeten de salarissen in de zorg wel min of meer gelijke tred houden met die in andere economische sectoren. Anders willen veel mensen niet meer in de zorg werken. Een effect dat nog eens versterkt wordt door de toenemende krapte op de arbeidsmarkt.

Illusie

En al die afspraken dan om de zorguitgaven te beperken? De afspraak bijvoorbeeld die de ziekenhuizen, de zorgverzekeraars en de medisch specialisten hebben gemaakt om de groei van het ziekenhuisbudget tot 2,5 procent te beperken? Johan Polder gelooft er niet in. Minister Schippers gaat dat volgens hem nooit voor elkaar krijgen. Door die autonome groei van de uitgaven, elk jaar weer.

Polder ziet daar trouwens minder een probleem in dan veel anderen. Hij heeft meer oog voor de andere kant van de zorguitgaven: de baten. Gezondheid en welvaart gaan hand in hand, zegt hij. Gezonde mensen doen het beter op school, zijn produktiever, werken meer en zorgen dus voor meer rijkdom.

Langer werken

Maar om het niveau van de gezondheidszorg op peil te houden zijn wel maatregelen nodig. Behalve het toepassen van slimme technologische middelen en meer eigen betalingen – die zijn in Nederland de laagste van de hele westerse wereld -, moeten we ook gewoon langer gaan werken, zegt Polder. En dat kan makkelijk, want gemiddeld zijn we veel gezonder en hebben we een veel langere (gezonde) levensverwachting. Als de AOW-leeftijd was meegegroeid met de levensverwachting dan zouden we nu pas AOW krijgen als we 73 worden.

Kortom, met die zorguitgaven komt het wel goed. Als we die paar voor de hand liggende ingrepen maar willen doen.

Deelnemers uit meer dan 100 landen breken zich de komende twee weken het hoofd over ingewikkelde sommen en formules.

Een uitstekend moment dus om uw eigen herinneringen eens op te halen aan uw middelbare schooltijd. Voor de een was het vak een horrorachtige verplichting, voor de ander een heerlijk tijdsverdrijf.

Wat zijn uw vrolijke of traumatische herinneringen aan het vak wiskunde?

Laat uw reactie achter onder dit artikel.