Buitenland

  • Beste NOS-buitenlandreportages 2013 bekendgemaakt

    Tijdens de correspondentendagen van de NOS in Hilversum is de Prix de Roef 2013 uitgereikt. De interne NOS-prijs voor de beste buitenlandonderwerpen van het afgelopen jaar.

    2 reacties Lees verder →

  • Majorca?! Het is toch Mallorca?!

    Veel lezers (en kijkers) reageren op de manier waarop de NOS dat Spaanse eiland noemt waar onlangs bosbranden woedden: Majorca. Huh, het is toch Mallorca?, weten de vele Nederlanders die er op vakantie zijn geweest.

    49 reacties Lees verder →

  • “Egyptenaren zijn verdrietig over de situatie in hun land”

    De hele dag heeft men in Egypte met spanning uitgekeken naar het moment dat het ultimatum verliep, dat het Egyptische leger aan president Morsi had gesteld. De politieke spanningen en daaruit vloeiende onrust in het land, drukken een grote stempel op het dagelijkse leven.

    De Nederlandse Renske woont in Nasr City, een district van Caïro. In haar eigen wijk wordt de onrust voornamelijk veroorzaakt door een kleine groep mensen die ’s avonds de straat op gaat. “Ze lopen met vlaggen rond en roepen leuzen. De groep is misschien 30 man groot met daarbij zo’n 20 toeschouwers die het allemaal wel interessant vinden om te bekijken. Om 22.00 uur gaat iedereen weer naar huis om tv te kijken. Verder gebeurt er weinig.”

    De banken in de buurt zijn al twee dagen dicht, net als de wisselkantoren. Wel zijn de winkels gewoon open. Eten, water en andere goederen zijn nog te koop, maar aan benzine is een groot tekort, zegt Renske. “De afgelopen tijd stonden er tot diep in de nacht lange rijden voor het benzinestation, nu is het station gesloten omdat er simpelweg geen benzine meer wordt geleverd.”

    Grimmige sfeer

    Het leven lijkt ondanks alle onrust gewoon door te gaan. “Ik en mijn gezin merken in onze wijk niet heel veel verschil. Alle taxi’s en bussen rijden, mensen gaan naar hun werk. Pas vandaag zag ik voor het eerst dat sommige bedrijven gesloten zijn of eerder dicht gaan. Ook is de sfeer wat grimmiger geworden. De scholen zijn al dicht vanwege de zomervakantie.”

    Iedereen in de wijk heeft een eigen mening over de situatie en de discussies tussen buren lopen soms hoog op. “Mensen zijn gespannen en verdeeld, maar bovenal erg verdrietig dat Egypte in deze situatie is beland. Ze willen gewoon hun leven kunnen leiden, hun brood verdienen en hun kinderen opvoeden in een goede situatie.”

    Partijdigheid

    Renske volgt het nieuws over de situatie in haar land via Arabische en Engelstalige nieuwszenders. “De Arabische zenders lijken betrouwbaarder, maar ook een beetje partijdig. Zo zijn er vooral ‘experts’ die aan de kant van de demonstranten staan op de tv en geen aanhangers of voorstanders van president Morsi.”

    Voorraad eten en drinken

    Hoewel nog niet duidelijk is wat het aflopen van het ultimatum tot gevolg heeft, bereidt Renske zich voor op het ergste. “We hebben voor de zekerheid een voorraad eten en drinkwater voor een paar dagen aangelegd. Al denken we dat het uiteindelijk wel los zal lopen.”

    Ze verwacht dat het leger de mensen op het Tahrirplein zal vragen om naar huis te gaan en het verder aan hen over te laten. “De mensen hier respecteren het leger enorm, omdat het ook in het verleden heeft laten zien dat de bevolking op het leger kan rekenen.”

    Geen goed of fout

    De situatie is ingewikkeld, en dat probeert Renske ook aan haar kinderen mee te geven. “Ik heb ze uitgelegd dat er in zo’n situatie veel verwarring ontstaat en niemand echt goed of fout is: er worden aan alle kanten fouten gemaakt. Mensen moeten vooral zelf nadenken en niet roepen wat anderen roepen.”

    2 reacties Lees verder →

  • ‘Culture clash’: China, Tibet en de media

    Cui Yuying gooit haar handen wanhopig in de lucht.

    “Zie je nou? Zijn ze zijn naar Tibet geweest, en nog hebben ze van dit soort vragen”, roept Vice-Minister Cui over tafel naar haar ondergeschikte, meneer Lu van de Chinese Rijksvoorlichtingsdienst.

    Oh-oh. Ruzie.

    We zijn terug in Peking aan het eind van een rondreis door Tibet. Het had een gezellig afscheidsetentje moeten worden. Maar nu is de sfeer helemaal bedorven. Allemaal omdat de journalisten het nog steeds niet snappen en maar vragen blijven stellen aan hun gastvrouw.

    “U zegt dat Tibet open is voor journalisten en mensenrechtenorganisaties, maar hoeveel delegaties zijn er dit jaar in Tibet toegelaten? En als alle Tibetanen zo tevreden zijn onder Chinees bestuur,  wat hebben jullie dan nog te vrezen van de Dalai Lama? En als de Dalai Lama onafhankelijkheid voor Tibet wil, zoals u zegt, waarom zegt hij dan al 25 jaar lang dat hij juist géén onafhankelijkheid wil?”

    Als er dan ook nog wordt gevraagd wanneer de Dalai Lama dan volgens haar precies voor het laatst riep om onafhankelijkheid, ontploft ze.

    “Hoe kan het nou dat je het nog steeds niet snapt?”, bijt ze mij toe. “Jij luistert gewoon niet. En je gelooft niet wat ik zeg.” Een droog schamper lachje. “Ik vind jou echt een geweldige vent, weet je dat? Echt geweldig!”

    Cui Yuying

    Verbijsterd

    Ik ben licht verbijsterd, en ik ben zeker niet de enige aan de grote ronde tafel vol Peking Eend en andere lekkernijen.

    Cui Yuying is Tibetaanse, al zou je het aan haar naam, uiterlijk en kleding niet meer kunnen aflezen. Maar de Tibetaanse zaak gaat haar niet minder aan het hart. Ze is zó strijdbaar, zó fel tegen de Dalai Lama en kritisch op die westerse naïevelingen die zich door hem laten inpakken, dat de vraag rijst of er misschien meer speelt.

    Het lijkt wel alsof ze overcompenseert voor haar Tibetaanse afkomst. Het kan ook zijn, dat ze nog steeds boos is over de armoede die haar moeder meemaakte onder het oude Tibetaanse bestuur van lama’s en edelen.

    Hoe het ook zij, haar optreden wordt een pr-ramp van formaat.

    Jaren ’90

    We zitten voor mijn gevoel weer in de jaren ’90, toen ik correspondent in Peking was. Chinese bestuurders dachten destijds – net als nu, lijkt het – vaak dat een journalist met een vraag zijn eigen mening verkondigde.

    Anno 2013 is er wat dat betreft wel iets veranderd. Steeds meer ministeries hebben eigen woordvoerders.  Journalisten kunnen (uitzonderingen daargelaten) door vrijwel heel China reizen, zonder vooraf toestemming te hoeven vragen. En er worden nu dus ook groepen uitgenodigd om naar Tibet toe te gaan: volgende maand gaat er nog een, met Duitse journalisten.

    Nou gaat die nieuwe openheid in het geval van Tibet een beetje halfslachtig: ze laten je toe, maar laten je niet vrij. Toch mist de publieksdiplomatie zijn doel niet helemaal. Het toont buitenlandse journalisten op zijn minst dat de Tibetaanse kwestie niet alléén bestaat uit geknechte, vreedzame Tibetanen tegenover een gehelmd Chinees veiligheidsapparaat, maar dat het een zeer complex verhaal is.

    Ontspannen sfeer

    De groep journalisten was juist helemaal opgeruimd teruggekomen uit Tibet. Want na drie dagen Lhasa, waar de politieke repressie tastbaar is, was de reis afgesloten met anderhalve dag op het platteland. Een schitterende tocht door prachtige valleien, een ontspannen sfeer met een ongepland bezoek aan een Tibetaanse kleuterschool – het was zowaar nog gezellig geworden met onze Chinese en Tibetaanse begeleiders.

    Dat is aan tafel snel over. De geharnaste Mevrouw Cui, die weinig tegenspraak gewend lijkt, en de sceptische journalisten – het blijkt een slecht huwelijk.

    Rollenspel

    Mogelijk speelt er nog iets: het rollenspel van gast en gastheer. In de Chinese cultuur is de gastheer verplicht om de genodigden zeer royaal te onthalen. In ruil daarvoor moet de gast beleefd zijn, en zijn gastheer niet beledigen met kritische vragen.

    Dus ik probeer duidelijk te maken, dat ik me daarvan bewust ben. En dat het niet persoonlijk is, maar dat we ook gewoon ons werk moeten doen. Maar ze wuift het weg: “Ik vind dit soort discussies juist erg interessant”, zegt ze mat. Maar het is duidelijk dat ze de vorige groep journalisten uit Nepal en India veel leuker vond dan dit stelletje lastpakken uit Noord-Europa.

    1 reactie Lees verder →

  • Tibet: “Niet álles aan kolonialisme is slecht”

    Tibet is – en was al eeuwenlang – van China. Vrijwel alle Tibetanen leiden een gelukkig en welvarend leven.

    Aldus de Chinese visie op Tibet – het is een boodschap die vaak wordt herhaald tijdens de officiële persreis door Tibet waarvoor ik ben uitgenodigd.

    Nonsens, zegt de Tibetaanse regering-in-ballingschap. China heeft in 1950 de onafhankelijke staat Tibet ingelijfd. Sindsdien is daar een culturele genocide aan de gang.

    Wie heeft er gelijk?

    Goed versus Kwaad

    In het Westen is men geneigd om de politieke situatie in Tibet te bezien in termen van Goed versus Kwaad: onderdrukte Tibetanen versus een dictatoriaal China.

    Maar zo simpel ligt het niet, zegt sinoloog Frank Pieke van de Universiteit Leiden. “Tibet is een kolonie van China. Maar Tibet toont tegelijkertijd aan dat niet álles aan het kolonialisme sowieso slecht is.”

    Hij wijst op de economische ontwikkeling, de verbeterde infrastructuur en de politieke stabiliteit in Tibet: “Het Tibetaanse regime dat er voor de Chinese inval zat was echt niet zo fijn”. Kortom: het kan natuurlijk beter, maar het kan zeker nog veel slechter.

    Dat laatste zal China het roerend mee eens zijn. Anderzijds is het vloeken in de Chinese kerk als je beweert dat China een koloniale macht is.

    Omhelzing

    In het Tibet Museum in Lhasa wordt aangetoond dat de omhelzing van Tibet en China al in de 7de eeuw begon. De verbroedering werd steeds hechter, en Tibet is sinds de 13de eeuw onvervreemdbaar onderdeel van China. Aldus de officiële geschiedschrijving.

    “De macht die Peking in Tibet had, was tot de 20ste eeuw vergelijkbaar met de invloed die Washington in Latijns-Amerika heeft”, nuanceert Tibet-deskundige Andrew Fischer van het Instituut van Sociale Studies in Den Haag.

    Maar dat is uiteindelijk niet relevant, zegt Fischer. “Hoe lang Tibet nou precies deel uitmaakt van China; het strategische belang van Tibet; de grondstoffen; de watervoorraden: het zijn bijzaken. Het gaat bij Chinezen om een diep nationalistisch gevoel: Tibet is van China, zoals Alaska van de Verenigde Staten is. Kom je aan Tibet, dan kom je aan hen.”

    Zelfverbrandingen

    Ook veel Tibetanen accepteren de Chinese heerschappij, zij het soms schoorvoetend. De Dalai Lama, die in 1959 in ballingschap ging, gaf 25 jaar geleden het streven naar onafhankelijkheid op. Hij ziet dat het een kansloze zaak is, maar ook dat Tibet zonder China niet kan overleven.

    Tegelijkertijd laat de recente golf van zelfverbrandingen (meer dan 100 gevallen sinds 2009) zien dat het bepaald niet païs en vree is op het Tibetaanse plateau.

    Wat Tibetanen vooral steekt is dat China’s beleid nauwelijks oog lijkt te hebben voor hun eigenheid. Sterker nog: een beleid dat politieke onderdrukking met snelle economische ontwikkeling combineert, is er juist op gericht om de verschillen kleiner te maken.

    Paviljoen in Norbulinka, het voormalige zomerpaleis van de Dalai Lama

    Boeddhist

    Geneeskunde-student Nima laat zien dat het niet zo eenvoudig is. Hij verliet op 12-jarige leeftijd zijn geboortehuis in Lhasa en gaat sindsdien in Oost-China naar school. Hij spreekt vloeiend Chinees, draagt hippe zwarte kleding en is in alles een jongen van zijn verstedelijkte generatie.

    Maar tegelijkertijd is hij een vrome boeddhist, beschouwt de Dalai Lama als zijn werkelijke leider en zal nooit een Han-Chinese vrouw trouwen. Gevraagd wat de overeenkomsten zijn tussen Tibetanen en Han-Chinezen klinkt er een lange stilte.

    Nima is net afgestudeerd aan de universiteit in Peking. Hij gaat terug naar Tibet om een baan te zoeken, omdat hij daar een betere kans maakt. “Werkgevers hier willen geen Tibetanen, ze denken dat ons Chinees niet goed genoeg is.”

    Dalai Lama

    Binnen China denken sommigen dat Peking uit een ander vaatje moet tappen als ze de heart and minds van de Tibetanen willen winnen, blijkt uit een artikel in de Economist deze week.

    Neem de Dalai Lama. China ziet hem als het grote probleem, en gaat ervan uit dat zijn dood (hij is bijna 78) het einde van alle ellende betekent. Maar dat zou wel eens een misrekening kunnen zijn. Hij geniet nog zoveel gezag, dat juist hij een goede partner in crime is, die een compromis met China aan de Tibetanen kan uitleggen.

    In plaats daarvan overlaadt de Chinese overheid hem dagelijks met kritiek. Het helpt niks en het jaagt de Tibetanen alleen maar in de gordijnen, denkt Gesang Zhuoma, professor van het Tibetologie Onderzoekscentrum in Peking. “Het mag wel wat minder”, zegt ze voorzichtig.

    veiligheidscontrole bij de Jokhang Tempel in Lhasa

    Hoopgevend

    Dat zijn hoopgevende, maar schaarse geluiden. Begin jaren ’80 was er even een korte détente in Tibet, maar daar kwam met de eerste rellen in 1987 een einde aan. “Sindsdien is het beleid alleen maar verhard”, zegt sinologie professor Frank Pieke.

    Daar ging na de rellen in 2008 nog een flinke schep bovenop, zeggen inwoners van Lhasa. De camera’s, politiecontroles en legerkonvooien die het straatbeeld van Lhasa beheersen, lijken dat te bevestigen.

    “Tibet geldt als een moeilijke post, maar je kan er ook flink carrière maken”, legt een Chinese journalist in Lhasa uit. Zo was Hu Jintao, de voormalige president van China van 1988-1992 partijsecretaris van Tibet.

    “Maar dan moet je het wel goed doen. En dan maak je na een paar jaar een flinke promotie, elders in het land. Dus de Chinese ambtenaren die in Tibet zitten, zijn maar in één ding geïnteresseerd: tijdens hun bewind geen heibel in de tent. En lange termijn oplossingen, die zijn niet in hun belang.”

     

     

     

    Geen reacties Lees verder →

  • Tibet moet moderniseren, goedschiks of kwaadschiks

    Dunzhu Tuoma met haar zoon. Een poster aan de muur bezingt "de vreedzame bevrijding van Tibet" in 1951

    Tibet is nog nooit zo rijk en welvarend geweest als nu. De meeste Tibetanen hebben nog nooit zoveel voorspoed gekend als onder het Chinese bestuur.

    Dunzhu Tuoma kan ervan meepraten. 86 jaar oud is ze. Zij kan zich nog herinneren hoe het was, voordat China in 1950 Tibet inlijfde.

    2 reacties Lees verder →

  • China schiet zich in Tibet in zijn eigen voet

    “Ik eet vanavond niet mee, want ik heb een afspraak in de stad.”

    Oei. Mijn begeleiders kijken moeilijk. Ik ben de grens tussen ’wat mag & wat niet mag’ gevaarlijk dicht aan het naderen.

    Een officiële persreis naar Tibet komt niet zonder gebruiksaanwijzing. Letterlijk: twee weken geleden viel  er een “lijst met aandachtspunten” in de bus. Opgestuurd door de Chinese Staatsraad, de organisatie die de NOS uitnodigde. Daarin wat praktische tips: zoals paspoort en zonnebrandcreme niet vergeten.

    1 reactie Lees verder →

  • “Wil je naar Tibet?”

    Foto: ANP“Wil je naar Tibet?”

    Het antwoord op die vraag lijkt eenvoudig. Ja natuurlijk wil ik naar Tibet!

    Maar zo eenvoudig lag het niet toen ik een paar maanden geleden die vraag kreeg. De uitnodiging kwam namelijk van de Chinese ambassade.

    9 reacties Lees verder →

  • Floorpass opent deuren op conventie

    Van Barack Obama had nog niemand gehoord, alles draaide op de Democratische conventie van 2000 om Al Gore.

    Geen reacties Lees verder →

  • De aanhouding van Saif Kadhafi

    De man die Saif Kadhafi eind 2011 gevangen nam in de zuidwestelijke woestijn van Libie heet Ahmed Zentani. Zijn naam verraad dat ie uit uit Zintan komt, een bergdorp dat schuin onder de hoofdstad Tripoli ligt. Een fier volkje, vechtersbazen – Kadhafi kon zijn troepen tijdens de oorlog niet de berg op krijgen. Ahmed is een stevige man met wit haar en een witte baard. Hij is microbioloog, begrijpt vier talen (Engels, Frans, Italiaans, Arabisch) en voegt er trots aan toe dat ie ook alle dorps- en stadsaccenten van Libie spreekt.

    Geen reacties Lees verder →