Een doodgewoon appartement ergens in het Thaise Chiang Mai, zo lijkt het althans. Maar binnen zijn de muren geluiddicht gemaakt, staan er een paar bureaus waar je een bankstel verwacht en doet de badkamer dienst als bergruimte voor studiolampen. Dit is de televisieredactie van de Birmese nieuwsorganisatie in ballingschap Mizzima.

De tv-redactie van Mizzima telt drie leden, een vrouw en twee mannen, niet ouder dan dertig. Ze zijn allemaal bezig met een ander verhaal, maar het probleem is vandaag voor iedereen hetzelfde. Ze wachten met spanning op beelden die door burgerjournalisten in het diepste geheim in Birma zijn gedraaid.

Een redacteur merkt op dat de mensen in het gesloten land voorzichtiger zijn dan ooit. Onder normale omstandigheden is er al geen sprake van persvrijheid. Maar nu de militaire dictators voor dit jaar verkiezingen hebben aangekondigd, zijn de straffen voor kritische geluiden ongenadig hard. Onlangs kreeg iemand twintig jaar omdat hij foto’s had doorgestuurd naar een buitenlandse website en een vrouw kreeg zelfs levenslang voor hetzelfde vergrijp. Ook zijn er berichten van martelingen en executies.

Risico
Ik word nog eens met de neus op de feiten gedrukt. Journalistiek en Birma; een uiterst gevaarlijke combinatie. En die spanning is hier ook echt voelbaar. De draconische straffen leidden bij Mizzima tot grote zorg. Soms hebben ze dagen, zelfs weken geen contact met hun mensen in Birma. Niemand weet precies hoeveel mensen er in Birma voor Mizzima werken, ze kennen elkaars contacten niet en misschien willen ze het ook helemaal niet weten.

Waarom nemen ze zulke risico’s is dan de onvermijdelijke vraag. “We willen de waarheid vertellen en zorgen dat de wereld Birma niet vergeet”, antwoordt iemand resoluut.

Mizzima is opgericht in 1998 door Birmese journalisten in ballingschap. Nu brengen ze nieuws via tv, internet, podcast en een magazine. Doordat de Birmese vluchtelingen in veel verschillende landen zijn terechtgekomen is de organisatie verspreid over vijf landen. Het hoofdkantoor zit in India en de tv-afdeling waar ik op bezoek ben zit in Thailand.

Boegbeeld
Terwijl ik de indringende verhalen op me laat inwerken, betrap ik mezelf erop dat ik op zoek ga naar een portret van het democratische boegbeeld Aung San Suu Kyi. Dat had ik hier eigenlijk wel verwacht, maar ik kom haar nergens tegen. Als ik vraag waarom er geen foto van haar hangt, krijg ik een helder antwoord. Mizzima is geen spreekbuis van de oppositiebeweging Nationale Liga voor Democratie (NLD), maar een onafhankelijke volwaardige nieuwsorganisatie. Sterker nog Mizzima betekent zoveel als ‘neutraal.’

Aan de muur van de internetredactie hangen wel indrukwekkende posters van de Saffraanrevolutie, de opstand onder leiding van monniken in 2007 die hard werd neergeslagen. En van de verwoesting door de orkaan Nargis, die in 2008 hard toesloeg. De humanitaire ramp was groot, evenals de verbijstering over het falende en harteloze optreden van het militaire bewind. Uiteraard duldde het regime ook hier geen pottenkijkers. Toch legden ongehoorzame burgerjournalisten de gebeurtenissen stiekem vast en smokkelden de foto’s en videobeelden het land uit. Met dank aan Mizzima, de Democratic Voice of Burma (DVB) en andere media in ballingschap kreeg de wereld toch iets te zien van wat er zich afspeelde in het land van geheimen.

Saboteren
Na die pr-nachtmerries voor het regime nemen ze in Birma geen risico’s meer. Oppositieleden worden bedreigd, talloze blokkades verhinderen het internetverkeer en de geheime dienst draait op volle toeren. De generaals zijn vastbesloten hun ‘democratische stembusgang’ niet te laten saboteren door zoiets krankzinnigs als eerlijke en transparante berichtgeving. Des te moeilijker wordt het voor organisaties als Mizzima om hun werk te doen.

De beelden uit Birma komen vandaag niet meer binnen.

NOS-buitenlandredacteur Ryan Hermelijn is in het kader van een project van Freevoice twee weken in Thailand. Hij geeft training aan journalisten van de Birmese nieuwsorganisatie Mizzima.