De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

Turkije Kiest

Turkije heeft vandaag een nieuw parlement gekozen. Opnieuw heeft de AK-partij een grote meerderheid gehaald. De grondwet kan de regering van premier Erdogan niet eigenhandig herschrijven, want daarvoor moet samengewerkt worden met de oppositie. Dit liveblog is de hele avond bijgehouden rechtstreeks vanaf de speciale verkiezingsavond “Turkey Votes”, georganiseerd door het Turkije-Instituut in de Sugar Factory in Amsterdam.

 

22.40 uur: Verkiezingsavond ten einde. Einde liveblog.
De verkiezingsavond Turkey Votes in de Sugar Factory in Amsterdam is ten einde. 99 procent van de stemmen is geteld. Daarmee sluiten we ook het liveblog af. Voor alle informatie, reacties en analyses verwijzen we graag naar ons dossier Turkije Kiest.

22.19 uur: Premier Erdogan: “We zullen iedereen omarmen”
Recep Tayyip Erdogan heeft zijn aanhangers toegesproken na de overwinning van de AKP. “We zullen iedereen omarmen, of ze op de AKP hebben gestemd of niet. De levenswijze, het geloof en de waarden van 74 miljoen mensen zijn ons toevertrouwd”.

22.00 uur: FT: buitenlandse  investeerders blij met uitslag.
Volgens de Financial Times, gezaghebbend in financiële kringen, zijn investeerders blij dat Erdogan geen tweederde meerderheid heeft gehaald. “Als dat wel was gebeurd en tot drastische grondwetswijzigingen had geleid, had dat zoveel onrust kunnen opleveren dat het investeringsklimaat erdoor aangetast zou worden. Maar dat is nu niet het geval: goed nieuws dus voor de krachtige Turkse economie die mag blijven hopen op nog meer buitenlandse investeringen.”

21.51 uur: Oppositieleider: “De CHP is sterker geworden”.
Oppositieleider Kemal Kılıçdaroğlu heeft een speech gehouden voor zijn achterban. Hij was optimistisch: “De CHP is sterker geworden. We zijn de enige partij die er zetels bij krijgt in het parlement. We gaan met net zoveel enthousiasme door als we deden. We gaan nu werken aan de vernieuwing van de grondwet en gelijke rechten voor vrouwen en de pers.” Hij had ook nog een boodschap voor de AKP: “Ze moeten er rekening mee houden dat ze met een sterkere CHP te maken krijgen.

21.24 uur: Stemming op de verkiezingsavond
Tijdens een stemming op de verkiezingsavond ‘Turkey Votes’  hebben de bezoekers veelal op de Koerdische partij gestemd. Lily Sprangers: “Als het aan de Sugar Factory zou liggen haalde de Koerdische BDP makkelijk de kiesdrempel.

21.24 uur: Vliegvelden
Op de vliegvelden in Turkije (de Turken die vanuit het buitenland hebben gestemd) heeft 65% op de AKP gestemd.

21.02 uur: AK-partij viert feest
Buitenlandredacteur Gulsah Ercetin is bij het kantoor van de AKP in Istanbul: “De mensen hier vieren feest. Ze zeggen dat de overwinning groot genoeg is. Drie keer gewonnen, met steeds meer stemmen. Maar ze beseffen ook dat de inzet van de campagne niet gehaald is.”

20.45 uur: Kutsal Yesilkagit over de uitslag
Kutsal Yesilkagit (hoofddocent bestuurskunde bij de Universiteit in Utrecht, gepromoveerd op de rol van het Turkse leger):

“Deze verkiezingen gingen over partijpolitiek en democratie. En nu eens niet over militairen, politieke islam of de EU. (..) “Het is goed dat de AKP niet een tweederde meerderheid gehaald heeft. Daarmee is er straks steun van andere partijen nodig om een grondwetswijziging door te voeren”.(…) “Er was sprake van ‘Poetinisering’ van Erdogan, misschien is deze uitslag juist wel een zegen voor hem”. (…) Erdogan moet niet vergeten dat de wereldeconomie een rol heeft gespeeld bij de fraaie economische groeicijfers. Hij moet oppassen dat hij het succes niet alleen op zichzelf betrekt”.

20.35 uur: Voorlopig 35 zetels voor Koerdische kandidaten
Bij deze uitslag krijgen de Koerdische kandidaten 35 zetels in het Turkse parlement. Dat is een succes voor de Koerden. Op Twitter manifesteren ze zich via #twitterkurds. Blije reacties zoals:

@RuwaydaMustafah Ruwayda Mustafah

Historical moment for Kurds, once jailed for speaking in Kurdish @ Turkish Parliament for 10 years, now a member – Leyla Zana. #TwitterKurds

In Dyarbakir is het feest:
-@jonathanfryer Jonathan Fryer
-Diyarbakır town centre now gone mad wıth fıreworks and youths driviıng cars honking horns and wavıng flags #twitterkurds

20.31 uur: Overzicht districten
Kijk voor een overzicht van de stemmen per district op de site van de Engelstalige Turkse krant Hurriyet Daily News

20.15 uur: Andre Krouwel over het Kieskompas Turkije.
200.000 kiezers in Turkije hebben het in Nederland ontwikkelde kieskompas ingevuld. 80.000 van hen hebben ook gegevens over zichzelf ingevuld, bijvoorbeeld ook of ze benaderd zijn door partijen om stem uit te brengen in ruil voor geld. Krouwel: “We hebben laten zien dat het kan en we willen graag een goede mediapartner vinden zodat we meer Turken kunnen bereiken, maar we kunnen met dit aantal ook onderzoek doen.”

Ook Turken in Nederland hebben de kieswijzer ingevuld: 3.000 Turks sprekende Nederlanders. Opvallend volgens Krouwel is dat zelfs CHP-stemmers in deze groep Erdogan een goede premier vinden. 5% van hen geeft hem een 8 of een 9 voor zijn premierschap. Alle Turkse Nederlanders die het kiescompas invulden zijn voorstander van het buitenlandbeleid dat Erdogan voert.

20.08 uur: uitslagen 96%
Na 96% getelde stemmen heeft de AK-partij 50% van de stemmen, 25% voor de CHP, en 13% voor de MHP. Die laatste, de nationalistische partij, haalt hiermee de kiesdrempel van 10%. De AK-partij heeft daarmee 326 zetels, dat is niet genoeg om eigenhandig de grondwet aan te passen. De AK-partij zal daarvoor moeten samenwerken met de oppositie.

20.00 uur: Bram Vermeulen:
Correspondent Bram Vermeulen over de uitslag vanuit Istanbul in het acht uur journaal.

19.40 Verkiezingsavond Turkey Votes begonnen
De Sugar Factory-zaal is volgestroomd, rond de 300 bezoekers vanavond. Ook veel Turkse expats zijn aanwezig. Lily Sprangers, directeur van het Turkije-Instituut heeft de avond geopend, gevolgd door een optreden van Karsu Dönmez.

19.00 uur: helft van de stemmen geteld
De helft van de stemmen is geteld en de islamitische AK-partij komt waarschijnlijk uit op ruim 51 procent van de stemmen. Omgerekend komt dat neer op 328 van de 550 zetels in het parlement. Als dat aantal nog iets groeit, heeft Erdogan genoeg stemmen om een referendum uit te schrijven over aanpassing van de grondwet.

18.06 uur: alcoholverbod.
Er geldt een alcoholverbod op straat in Turkije, tot 00.00 uur vannacht Turkse tijd. Veel uitgaansgelegenheden gaan dicht, alleen cafés waar ook gegeten kan worden zijn open.

18.02 Correspondent Bram Vermeulen in het Radio 1 Journaal over de eerste uitslagen.

18.00 uur: Zuidoosten rustig.
In het zuidoosten van Turkije is alles, op een enkel klein incident na, rustig verlopen. In Dyarbakir waren 8300 politiemensen op de been om de rust te bewaren.

17.45 uur: Eerste uitslagen bekend.
30 procent van de stemmen is inmiddels geteld. Daarin krijgt de AKP 54,81 procent van de stemmen. De CPP 20%, de MHP 12,6%. Bij deze uitslag zou de MHP de kiesdrempel halen van 10%. De eerste uitslagen wijzen daarmee op een monsterzege van de AKP.

16.30 uur: Vrouw overlijdt tijdens het stemmen.
Een 64-jarige vrouw overleed vanmiddag in een stemlokaal in de provincie Antalya, door een hartaanval.
Woman dies after voting at the poll in southern Turkey

16.00 uur: Stemlokalen gesloten
Rond deze tijd sluiten de stemlokalen in Turkije. Het is rustig op straat in Istanbul. Iedereen kijkt vol verwachting uit naar de uitslag. Die wordt omstreeks acht uur Nederlandse tijd verwacht.

12.00 uur: ‘Op straat is het om Erdogan te doen’
Correspondent Bram Vermeulen legt uit dat het op straat om Erdogan is te doen.

11.30 uur: Dossier Turkije kiest
Meer over de verkiezingen in Turkije kunt u vinden in het speciale NOS-dossier Turkije kiest.

11.15 uur: De eerste kiezers
De eerste kiezers in Instanbul hebben hun stem uitgebracht.

11.00 uur: Stembureaus open
De stembureaus in heel Turkije zijn vanochtend om zeven uur Turkse tijd opengegaan. De bureau’s gaan weer dicht om vijf uur Turkse tijd, dat is in Nederland om 16.00 uur. De eerste uitslagen worden 19.00 uur Nederlandse tijd verwacht.

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


31 reacties op “Turkije Kiest”

  1. Nihat zegt: 12-06-11 om 16:52

    Als ik in Turkije was, zou ik gestemd hebben op de regerende AK-partij van meneer Erdogan. Zij hebben een grote vooruitgang geboekt zowel op sociaal, economisch als democratisch vlak. Daarnaast heb ik slechte ervaring met de oppositiepartijen. Vooral met de MHP. Zij hadden een slechte prestatie geleverd toen ze in de regering zaten in 1999.

  2. R.Roos zegt: 12-06-11 om 16:57

    Er zijn vooral mega-posters van Erdogan te zien in en rond Instanbul, vooral langs de snelweg. Gisteren waren er nog stands actief van andere partijen. Vandaag is het hier rond Sultanahmet uiterst rustig. Ik heb geen stembureaus’s gezien. Verder valt het me op dat er weinig politie zichtbaar is. Is dat altijd zo? In deze wereldstad voel ik me veilig. Ik hoop dat de zondermeer aardige en toegankelijke Turken weten welk politiek pad ze gaan bewandelen. Dit is mijn zesde bezoek aan Turkije.
    Verder mijn complimenten aan Bram Vermeulen voor zijn documentaire. Komt er nog een vervolg?

  3. Ik ben blij dat de regering AKP voort gezet kan worden. De AKP heeft grote plannen voor 2023. De prestaties tot nu toe spreken voor zich. De oppositie partijen hebben tot nu toe een ‘anti’ houding aangenomen voor ALLE wetsvoorstellen. Door de aanhouden kortzichtige houding zijn ze verdoemd om oppositie te zijn en te blijven.

  4. Nagihan zegt: 12-06-11 om 20:55

    Ik ben zeer tevreden; verwachtte dat AKP de verkiezingen zou winnen tussen 45% en 50%. Het volk heeft gestemd.
    Zeer teleurstellend was de uitspraak van dhr. Kemal Kilicdaroglu (CHP); hij eiste dat Recep Tayyib Erdogan eerst zijn excuus zou moeten bieden over zijn uitspraken c.q kritiek op de CHP, anders gaat dhr. K. Kilicdaroglu niet meewerken aan wetsvoorstellen al is dit in het belang van Turkije en het volk. Wat voor een ‘partijleider” is Kilicdaroglu?

  5. Nagihan zegt: 12-06-11 om 21:09

    AKP heeft veel geïnvesteerd in betere infrastructuur en gezondheidszorg waar vele mensen echt heel veel behoefte aan hebben en dit zonder onderscheid te maken tussen het oosten en westen. Zakenlieden durven niet te investeren in Oost-Turkije, omdat ze worden bedreigd door een groepering die zogenaamd staat voor vrede en democratie.

  6. Menekse zegt: 12-06-11 om 21:09

    en wat gebeurt er nou met al die mensen die tegen Erdogan zijn en die vast zitten zonder enige vorm van proces?

  7. Nagihan zegt: 12-06-11 om 21:17

    Beste Menekse,
    Ik wil je er wel op wijzen dat mensen zoals dhr. Balbay en dhr. Tuncay zich ook kandidaat hebben kunnen en mogen stellen, ondanks hun proces.

  8. AKP is gewoon de beste !! Dus 1 op de 2 mensen hebben op Ak parti gestemd. Dat is gewoon ongelofelijk

  9. Nagihan zegt: 12-06-11 om 21:29

    En ik raad je aan om column van Mehmet Ali Birand (links denkend) te lezen. Hij schrijft daarin dat er in het verleden fouten zijn gemaakt door links denkende mensen door invloed van militairen toen zomaar te accepteren en staatsingrepen werden als normaal beschouwd…. Kan dat in een democratie?

  10. wat hebben jullie met koerden ! waarom praten jullie over koerden ? Het gaat over Turkije en over Turken en niet over koerden !! Dus laat ze maar buiten beschouwing

  11. Nagihan zegt: 12-06-11 om 21:42

    Beste Ali Riza,
    Hahhaha en wie (Kemal Kilicdaroglu of Önder Sav) heeft gestemd op de AKP?

  12. Baris Seven zegt: 12-06-11 om 21:47

    Het feit dat de Koerdische kandidaten een grote overwinning hebben behaald, de regeringspartij van Erdogan en grote klap heeft gekregen in Koerdische regio is een goede uitslag. Hopelijk ziet Erdogan in dat met oorlog ontkenning en eigenzinnige politiek de Koerdische kwestie niet kan worden opgelost. Het is hoogste tijd voor onderhandelen met Koerden..

  13. Nagihan zegt: 12-06-11 om 21:49

    Beste Yusuf,
    Koerdisch volk maakt ook deel uit van Turkije. Zij en vele andere groeperingen worden omhelsd door de AKP en hebben net zoveel rechten als Turken maar ook daarnaast verplichtingen net zoals een ieder. Wij moeten niet vergeten dat President Turgut özal ook Koerdisch was… Hoogste leider in een land. Dus zelfs dat kan in Turkije. Dat is héél erg positief en iets waarop een ieder héél erg trots op zou moeten zijn.

  14. ili34 zegt: 12-06-11 om 21:50

    Ben niet blij met de uitslag we zullen zien wat de toekomst ons zal brengen.
    CHP blijft de partij van het volk, lang leve het Kemalisme! Lang Leve Turkije!

  15. Menekse zegt: 12-06-11 om 22:01

    Reactie Nagihan 1 “Ik wil je er wel op wijzen dat mensen zoals dhr. Balbay en dhr. Tuncay zich ook kandidaat hebben kunnen en mogen stellen, ondanks hun proces.” dat wordt wel lastig als je ‘vast’ zit volgens mij. Ze hebben niet echt toegang tot een ‘verkiezingsmedium’ die hun ideeën onder de aandacht van de postinitiele kiezer kan brengen.
    Reachtie 2 Nagihan. Mijn tegenvraag is kun je mensen ‘zomaar’ zonder aanklacht vastzetten in een democratie???

  16. Menekse zegt: 12-06-11 om 22:13

    Hamid; over 2023? Dan viert Turkije zijn 100 jarige republiek, als je daar naar verwijst, moet je ook ‘houden van’ de republiek door AtatÜrk gesticht in 1923, en ook van ‘zijn’ partij en die partij heet CHP.

  17. Nagihan zegt: 12-06-11 om 22:16

    Ik begrijp niet waarover men het heeft met ontkenning. Erdogan ERKENT dat er Koerden zijn, maar er zijn ook andere groeperingen in Turkije en die worden ook erkend. In het oosten van Turkije worden investeringen van de AKP regering vernietigd. In de afgelopen jaren hebben de kandidaten van de BDP geen enkele investering gedaan in het oosten en voor hun volk. Kijk maar naar watervoorziening in die gemeenten die vallen onder de BDP. Heeft men iets gedaan voor een menswaardig bestaan? De 2 ziekenhuizen in Hakkari (ieder 150 plaatsen voor patiënten) een project van AKP, zijn ondanks alle dreigementen van (aanhangers van) BDP toch van start gegaan en zorgt voor patiënten, velen van Koerdisch afkomst. Eis van BDP van een Koerdische identiteitskaarten helpt de werklozen en andere hulpbehoevenden niet. Welvaart en welzijn zijn belangrijk en daar staat de AKP voor.

  18. ili34 ,Helaas heeft de Akp een grote overwinning behaald .Meneer Erdogan is een goed politicus,(vooral buitenlandse politiek)maar geen democraat.Kritiek op zijn beleid tolereert hij niet,er zitten nu al 60 journalisten gevangen in Turkije.Leve de Koerden en Turken ,leve de democratie !! ik heb op de CHP gestemd.

  19. Nihat zegt: 12-06-11 om 22:44

    Menekse zegt: 12-06-11 om 21:09
    “en wat gebeurt er nou met al die mensen die tegen Erdogan zijn en die vast zitten zonder enige vorm van proces?”
    -Turkije is een rechtstaat. Hoe kom je erbij dat mensen vastzitten zonder een vorm van proces? Deze mensen ondergaan momenteel een voorarrest, zodat ze niet ontsnappen zoals Bedrettin Dalan en Turhan Çömez. Ook in Europa heb je voorarrest.

    Menekse zegt: 12-06-11 om 22:13
    “je moet ook houden van de republiek door AtatÜrk gesticht in 1923, en ook van zijn partij en die partij heet CHP.”
    -De CHP van nu is compleet anders dan de CHP van Ataturk. De CHP van nu is een corrupt en elitair partij die niet opkomt voor vrijheden van alle Turken. Als Ataturk vandaag zou leven, dan had hij op de AK-partij gestemd.

  20. Nagihan zegt: 12-06-11 om 22:53

    Beste Nihat,
    Bedankt, je bent mij voor geweest.

    Beste Menekse,
    Inderdaad, in 2023 bestaat Republiek van Turkije 100 jaar. En AKP wenst het te vieren; Atatürk heeft een belangrijke plaats. Als chp van nu de CHP was van Atatürk, dan had ik nu ook op CHP gestemd. De lijn van Ataturk wordt niet meer gevolgd… Helaas.

  21. Nagihan zegt: 12-06-11 om 22:56

    En sterker nog: CHP is geen partij meer van het volk, maar van de zgn elite.

  22. Murat zegt: 13-06-11 om 00:32

    En nu nog een Turkse president hier in Nederland,voor een betere economie ;P

  23. Engin zegt: 13-06-11 om 01:14

    Als echte turk en ataturk liefhebber, heb ik ook op de AKP gestemd.
    Sinds hun aan de macht zijn telt Turkije weer mee. Als je steeds meer stemmen haalt dan de vorige verkiezingen zegt al genoeg.
    Lang leve Erdogan!! Na ataturk hebben we weer eindelijk een sterke leider!!!

  24. Selat zegt: 13-06-11 om 01:27

    Het is heel ongunstig uitgekomen voor Turkije dat de AK-partij ruim heeft gewonnen. Erdogan is een heel gevaarlijke man die Turkije langzamerhand naar de Arabische wereld trekt. Erdogan treedt als een dictator aan en hij heeft hele gevaarlijke gedachten. We gaan allemaal zien wat er gaan gebeuren.

  25. Adam zegt: 13-06-11 om 09:23

    Klasse AKP!!

    Doel van AKP is om in 2023 Turkije tot een land te creeren met een van de beste economies van heel de wereld…

    RTE

  26. Bas zegt: 13-06-11 om 11:15

    Wat ik eng vind, is dat die partij zo ongeveer de absolute meerderheid heeft. gevolg is namelijk dat ze maar kunnen doen war ze zin in hebben.

    Ik ga niet in op het programma van die partij, dat ik ook niet ken, maar een absolute meerderheid is eigenlijk per definitie verkeerd

  27. Nagihan zegt: 13-06-11 om 11:21

    Reactie op Selat: “… Erdogan is een gevaarlijke man… ”

    Beste Selat,

    Graag wel eerst onderbouwen wat je bedoelt met je uitspraak (helaas zonder inhoud).
    Zelfs aanhangers van CHP hebben met deze verkiezingen gestemd op de AKP. Dit zegt wel genoeg.

    Ja, gevaarlijk omdat:
    - de AKP corruptie tegenwerkt
    - de AKP voorstander is van Europese lidmaatschap, dus meer democratisering en vrijheid van een ieder in Turkije
    - de AKP ziekenhuizen laat bouwen in het oosten van Turkije
    - de AKP een grote voorstander is van een betere infrastructuur in heel Turkije inclusief het oosten van Turkije
    - de AKP zorgt voor meer watervoorziening in het oosten waar veel Koerdische mensen wonen
    - de AKP de macht van de militaire invloed beperkt
    - de AKP voor een moderne Turkije met meer vrijheid staat
    - de AKP heeft gezorgd voor een economische groei, terwijl Europese landen te kampen hebben met economische crisis

  28. Hamid zegt: 13-06-11 om 11:24

    @ Selat Jij bent ook van een onverwoestbare kaliber!!??
    al voordat Erdogan burgemeester van IStanbul werd, scandeerde jouw soort dat hij van Istanbul een kleine Mekka of Medina zou maken; Niet van gemerkt, iedereen gaat nog steeds zijn gang daar.
    Toen hij premier werd in 2002, waren jullie nog geen toon veranderd, en zie, Turkije is nog steeds even vrij en even seculier. Nu, 9 jaar verder, daar waar Turkije meedoet met de top van de wereld, daar de economie tot de beste 16 behoort, daar de inflatie terug is gebracht van 30 naar 5 procent, daar de mensenrechten beter wordt gerespecteerd, heb JIJ en je soort nog steeds over een gevaarlijke man. Maar selat, geloof me (of de resultaten), het over grote deel van Turkije heeft toch gekozen voor de ‘o zo gevaarlijke man’ (oeeeee scaryyy) boven jouw soort, gedoemd om in de oppositie te blijven!

  29. Nagihan zegt: 13-06-11 om 12:45

    Reactie op:
    Selat zegt: 13-06-11 om 01:27
    Het is heel ongunstig uitgekomen voor Turkije dat de AK-partij ruim heeft gewonnen. Erdogan is een heel gevaarlijke man die Turkije langzamerhand naar de Arabische wereld trekt. Erdogan treedt als een dictator aan en hij heeft hele gevaarlijke gedachten. We gaan allemaal zien wat er gaan gebeuren.

    Na ieder verkiezing en overwinning van de AKP zegt men: “We gaan allemaal zien wat de AKP gaat uithalen en wat er met Turkije gaat gebeuren.” Nou, vertel maar wat er is gebeurd. Kom maar met harde bewijzen dat Turkije aan het islamiseren is.

    De AKP is geen islamitische partij, hoewel ook de Nederlandse pers dit graag benadrukt, schrijft en uitspreekt. De AKP is een partij die waarde hecht aan waarden en normen. AKP is een conservatieve partij; behouden van eigen waarden en normen met respect voor andere gedachten en leefstijlen, anders zouden sommige groeperingen niet vertegenwoordigd kunnen worden in het parlement van Turkije.

  30. Nagihan zegt: 13-06-11 om 13:05

    Beste Bas,

    Graag wil ik je wel even verwijzen naar:

    22.19 uur: Premier Erdogan: “We zullen iedereen omarmen”
    Recep Tayyip Erdogan heeft zijn aanhangers toegesproken na de overwinning van de AKP. “We zullen iedereen omarmen, of ze op de AKP hebben gestemd of niet. De levenswijze, het geloof en de waarden van 74 miljoen mensen zijn ons toevertrouwd”.

    Beste Bas,
    Er is niets om het eng te vinden. Het volk heeft gestemd. Het volk weet heus wel wat goed is voor hen, anders had de meerderheid niet gestemd op AKP.

  31. Bas zegt: 13-06-11 om 14:13

    Nagihan

    Rutte zei dat hij premier voor alle Nedelranders wilde zijn. Balkenende heeft dat zelfs geroepen

    Speeches vind ik weinig overtuigend. Ik ben geen Turk, en wat de Turken in Turkije doen moeten ze natuurlijk zelf weten.

    Maar ik vertrouw absolute meerderheden niet – ongeacht wat men daar ook tegen roept

    Net zo vertrouw ik ook geen systeem waar een persoon vele macht heeft – wat hierboven als een presidentieel systeem is omschreven. Maar daar denken, bijvoorbeeld, Amerikanen, Russen en Fransen – inwoners van landen met een dergelijk systeem, anders over denk ik

Geef een reactie