De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

‘Fosforgranaat is laatste die je per ongeluk afschiet’

Een lichtgranaat wordt afgeschoten vanaf de post Poentjak in 2007‘Natuurlijk is er gevaar geweest voor de troepen. Een fosforgranaat is heel erg gevaarlijk. Het is de laatste granaat die je per ongeluk afschiet,’ zegt een ervaren officier als ik hem bel over het incident in Uruzgan waarbij er per ongeluk fosforgranaten zijn afgevuurd in plaats van lichtgranaten.

Het incident vlakbij Tarin Kowt is goed afgelopen. Een nachtpatrouille had lichtgranaten nodig, maar kreeg de fosforgranaten die normaal gesproken bijvoorbeeld worden ingezet om een rookgordijn op te trekken. Fosfor is vanzelfsprekend gevaarlijk. In Uruzgan zijn geen gewonden gevallen bij het incident. Het ministerie van Defensie zegt de procedures te willen aanscherpen. ‘Dat is niet nodig. De procedures zijn glashelder,’ zegt de officier, ‘er is een call-for-fire door de waarnemer. Er zijn standaard Navo-procedures. De mannen die de mortier bedienen moeten gewoon hun werk goed doen.’ Op de granaten staat wat er in zit. ‘Illum’ voor licht met het tactisch teken van licht op een verder witte granaat. Op de fosforgranaat, in dit geval rood fosfor,  staat RP en heeft een andere kleurcode.

Het is wel degelijk gevaarlijk geweest voor de Nederlandse troepen, zegt de officier: ‘Je stelt de buis van de mortier af op het soort granaat dat je gaat afvuren. In dit geval ging men uit van een lichtgranaat. Die heeft andere ballistische eigenschappen dan een fosforgranaat. Je kunt niet voorspellen welke baan de granaat vervolgens neemt. De granaat krijgt onvoorspelbaar gedrag. Daar zat het gevaar in voor de Nederlanders. Neem het voorbeeld van een steen: je denkt een zware steen te gooien, maar de steen is veel lichter dan je inschat. Je lichaam is ingesteld op de zware steen. Je krijgt dan een hele rare, onvoorspelbare worp. Dat is met een mortier met de verkeerde lading ook zo.’

‘Licht schiet je normaal gesproken af boven de vijand en dus ver van de eigen troepen vandaan én op grote hoogte om het licht optimaal lang te kunnen gebruiken. Ik ga er van uit dat de fosforgranaat, omdat alles goed is afgelopen, ook op een grote afstand van de Nederlanders uit elkaar klapte. Maar wat bijvoorbeeld als er net wind had gestaan die richting de Nederlanders was gegaan en de granaat niet zo hoog terecht was gekomen? Ook dat was een risico.’

‘Wel een domme fout’,  schrijft een andere officier in een sms. Ja, een hele domme fout, die geen gevolgen heeft gehad voor de manschappen op de grond. Of er gevolgen zullen zijn voor de man(nen) die de fout hebben gemaakt hangt af van hun commandant en van de omstandigheden waarin zij verkeerden. ‘Als ik hem of haar na de patrouille was tegengekomen zou ik hem op z’n bek hebben geslagen,’ zegt een officier, ‘hij of zij hebben de eigen troepen in gevaar gebracht. Ik zou zeggen: repatriëren naar Nederland. Meteen een voorbeeld stellen voor iedereen dat dit soort fouten niet gemaakt mogen worden. Het hangt nog wel af van de omstandigheden. Stel, ze zaten midden in een vuurgevecht, dan is dat een verzachtende omstandigheid. Of als iemand al 72 uur achter elkaar in touw is geweest, dan zou ik ook milder zijn. Maar anders, als het gewoon om iemand gaat die ‘s nachts een beetje slaperig achter de mortier kruipt, zou het ontoelaatbaar zijn en zou ik die persoon meteen terugsturen.’

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


3 reacties op “‘Fosforgranaat is laatste die je per ongeluk afschiet’”

  1. Marcel zegt: 17-06-09 om 18:26

    Dit vorige week plaatsgevonden incident én alle opgeworpen suggesties van wat er nog meer had kúnnen foutgaan (verkeerde windrichting, troepen in TIC e.a.), geven eens te meer aan dat een catastrofale fout – waarbij gewonden en doden te betreuren geweest waren – in de meeste gevallen een opeenvolging van kleine en grote onduidelijkheden en miscommunicatie is.

    Mijns inziens is het dan ook het erg gemakkelijk om nu, in de wetenschap dat het ditmaal wél goed is afgelopen, als een leunstoelstrateeg met een bak koffie bij de centrale verwarming het incident gemakshalve te typeren als [i]“Het is de laatste granaat die je per ongeluk afschiet”[/i], aldus de [b]ervaren officier[/b] aan het begin van deze weblog. Ervarenheid kan fouten terugdringen, nooit voorkomen.

    Zo’n reactie doet me vooral denken aan de titel van het boek waarin de herinneringen aan wijlen generaal Simon H. Spoor zijn opgetekend door zijn weduwe: [b]‘Achteraf kakelen de kippen’[/b]…

  2. @Marcel: ik weet dat je kennis van zaken hebt. De officier die ik hier citeer is geen leunstoelstrateeg, maar iemand die dagelijks in de modder of het stof van Afghanistan staat. Buiten de poort – voor de goede orde -en niet op het kamp. Wat hij bedoelt is dat dit heel erg fout had kunnen gaan. Gelukkig is dat nu niet aan de orde, maar in zijn opinie (en terecht lijkt me) zijn fouten niet te tolereren als het om mensenlevens gaat. Dus ja, een granaat als deze die catastrofale gevolgen kan hebben is de laatste die je ‘per ongeluk’ afschiet. Dat mág gewoon niet gebeuren, is zijn mening.

  3. Ruurd zegt: 18-06-09 om 21:36

    ja, maar toch; de commentator stond niet in de schoenen van de commandant; oordelen maar aan rechters over laten lijkt me

Geef een reactie

 

    • Over dit weblog

      Dit is het weblog Defensie van de NOS. Verslaggever Peter ter Velde schrijft over militaire kwesties. Dat varieert van de Nederlandse missie in Uruzgan tot andere operaties elders in de wereld, van militair beleid tot opvattingen van de soldaat in het veld. Reacties en suggesties zijn meer dan welkom! U kunt dat doen door een reactie te plaatsen op de site of door een mail te sturen aan Peter ter Velde. Het e-mailadres is: defensieweblog@nos.nl
    • Peter ter Velde

      Klik op de foto voor een korte biografie Peter ter Velde
    • Reageren?

      Reacties op dit weblog zijn uiteraard van harte welkom.
      Wel is er een aantal spelregels:

      1) Alle reacties worden gemodereerd. Wij doen dat zelf. Het kan soms even duren voordat een reactie geplaatst wordt.

      2) Let op: Eenmaal geplaatst blijft geplaatst. Bijdragen aan een discussie worden door ons niet achteraf verwijderd, ook niet op verzoek. Schrijf dus geen dingen waar u later spijt van kunt krijgen.

      3) De blogs zijn een platform voor reacties en discussie, geen uitlaatklep voor scheldkanonnades. Houd het aub beschaafd. Reacties die beledigingen of scheldwoorden bevatten worden niet geplaatst.

      4) Houd het ook zakelijk, dat wil zeggen: niet nodeloos op de man spelen.

      5) Alleen inhoudelijke reacties op het onderwerp van een blogpost worden geplaatst. Met andere woorden: blijf on-topic.

      6) Het is de bedoeling dat reacties de discussie bevorderen. Steeds weer hameren op hetzelfde punt heeft geen zin, tenzij met nieuwe argumenten.

      Reacties die niet aan de spelregels voldoen worden niet geplaatst.