De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

Nederland verliest grip op Uruzgan

Daoud Khan (Foto: NOS/Peter ter Velde)Daoud Khan is weinig spraakzaam als kroonprins Willem Alexander op bezoek komt. Hij laat zijn vingers over zijn gebedsketting glijden en luistert naar de hoge Nederlandse bezoeker. Hij spreekt slechts de standaard beleefdheden uit die bij zijn functie als districtschef van Chora horen. Het gesprek kabbelt voort totdat één van Daouds vertrouwelingen het woord tot de prins richt.

“De Nederlanders zijn goed voor ons geweest. Jullie snappen onze cultuur. De militairen vallen niet onze woningen midden in de nacht binnen. Jullie begrijpen ons zo goed dat het lijkt alsof jullie hier geboren zijn.” Het gezelschap, dat op de grond van de voormalige Nederlandse White Compound zit, lacht. De man die het woord voert lacht het hardst, maar gaat dan op serieuze toon verder: “Jullie moeten hier niet weggaan. Als Nederland hier vertrekt zal de situatie veranderen. Ik doe een beroep op u, op de Nederlandse regering en het parlement om hier te blijven.” Generaal Kees van den Heuvel, commandant van Task Force Uruzgan, vraagt of hij mag reageren. De prins knikt. De generaal legt uit dat Nederland heeft besloten deze zomer te vertrekken en dat het vertrek vaststaat. Met deze woorden wordt de bijeenkomst afgesloten.

De jonge Daoud Khan en zijn mensen blijven na deze zomer in Chora achter en zullen als één van de eersten slachtoffer worden van de veranderde omstandigheden. Onlangs al werden zijn mannen ontwapend door de agenten van politiecommandant Juma Gul. Er ontstaan nieuwe krachtsverhoudingen in Uruzgan en Nederland kijkt als aangeschoten wild toe. De afgelopen vier jaar heeft Nederland heel voorzichtig een  balans proberen te brengen tussen de verschillende rivaliserende stammen in Uruzgan. De banen die er toe deden werden evenredig verdeeld. De machtige gouverneur Jan Mohammed Khan werd op last van Nederland ontslagen. JMK zoals hij genoemd wordt is Popolzai; net als president Karzai. De neef van JMK, Mattiullah Khan, raakte aanvankelijk ook op een zijspoor, maar Mattiulah is met zijn sterke militie zo machtig dat de Nederlanders niet om hem heen konden. Hij beveiligt bijvoorbeeld de weg tussen Tarin Kowt en Kandahar. JMK en zijn neef, die veel bloed aan hun handen hebben, zijn zich nu weer heftig aan het roeren in Uruzgan. Ze ruiken bloed nu Nederland de koffers aan het pakken is. Daoud Khan behoort tot de Barakzai stam en is een sta-in-de-weg voor JMK en zijn achterban.

In dit hele plaatje past ook het aanstaande vertrek van de huidige gouverneur Hamdam. Officieel is hij nog niet ontslagen, maar dit is een kwestie van dagen. De laatste weken – sinds het aangekondigde vertrek van de Nederlanders - staat zijn positie onder druk. Hij wordt beticht van corruptie, maar onderzoek heeft vooralsnog tot niets geleid.  Afgelopen weekend schitterde hij door afwezigheid toen president Karzai zijn provincie Uruzgan bezocht. Voor Hamdam stond al voor het bezoek van Karzai vast dat als hij geen onderdeel zou zijn van de delegatie van de president, hij blijkbaar definitief zou hebben afgedaan. Nederland heeft geen weet meer van wat er zich achter de schermen allemaal afspeelt, want ons land verliest de grip op de provincie.

Het vertrek van Nederland geeft Karzai de ruimte om in Uruzgan te benoemen wie hij wil. Zeker als de Amerikanen de leidende rol in de provincie krijgen, want zij sluiten zich al snel aan bij de sterkste partij zonder oog te hebben voor de gevoelige stamverhoudingen: JMK en zijn neef zijn de sterken. Zal de nieuwe gouverneur een Popolzai worden? Wat wordt de rol van JMK? De provincie lijkt snel op weg te zijn naar af. Zullen de Popolzai het weer op alle plekken voor het zeggen krijgen? Zullen alle baantjes en het buitenlandse geld naar deze stam gaan? En misschien belangrijker nog: zullen de tegenstellingen tussen de stammen helemaal terugkeren waarbij de Popolzai opnieuw de onderdrukker worden van de Barakzai, de Ghilzai en al die andere stammen? De ontwikkelingen van de afgelopen weken zijn weinig rooskleurig. Het lijkt er op dat veel van het werk van Nederland, dat in een monnikenklus probeerde ‘de boel bij elkaar te houden’,  nog voor het vertrek van de laatste Nederlandse militair is afgebroken.

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


11 reacties op “Nederland verliest grip op Uruzgan”

  1. Ricardo zegt: 23-03-10 om 19:34

    Met alle respect voor de goede manier waarop Nederland zich inzette, dit soort problemen zouden ook ontstaan als ‘we’ er 10 jaar waren gebleven. Met dit verschil dat dan nog meer dan nu veel werk vergeefs lijkt. Niemand is onmisbaar, zelfs niet in Afghanistan. Het is zelfs een beeetje arrogant dat anderen dit werk niet gewoon zouden kunnen voortzetten. Zeker nu de ‘dutch approach’ zelfs een beetje door de ‘patserige’ VS toegepast wordt. Waren er eerder veel Nederlandse slachtoffers gevallen dan was het al of niet blijven waarschijnlijk geen issue geweest. En van een ‘diplomatieke ramp’ nu ‘we’ vertrekken is ook al geen sprake. Het is als met het moeten gaan regeren met 4 partijen: ook daarover schreeuwt het CDA moord en brand terwijl dit niet moelijker hoeft te zijn dan een coalitie van 3. Dit heet zelfoverschatting en bangmakerij. Heel populistisch ook..

  2. Brian zegt: 23-03-10 om 22:00

    Met dank aan Wouter, maar ja, partij belang gaat nu eenmaal voor…

  3. Tim zegt: 24-03-10 om 09:21

    Klinkt alsof het een burgeroorlog situatie is dan. Wij zijn er niet om burgeroorlogen op te lossen (zie mandaat VN bij dat soort situaties).
    Volgens mij is het ook nog steeds geen VN missie dus zie ik uberhaupt niet in wat we er nog doen.

    Afghanistan wordt nooit een natie, ant dat is het nooit geweest. Behalve misschien een beetje onder de Taliban.

    @Brian: Inhoudelijk ben je niet echt, wel een beetje stemmingmakend. Heb je er nu de beslissing is genomen ook nog iets zinnigs over te zeggen of zit je alleen maar vol verwijten?

  4. henk k zegt: 24-03-10 om 09:55

    Is dat al niet eens vaker gebeurd, dat ‘we’ vertrokken voordat de zaak af was? Is de hele moderne geschiedenis niet overladen met hazenpaden?
    Van Vietnam tot Uruzgan

  5. Romeo zegt: 24-03-10 om 10:46

    Dit verhaal toont dus overduidelijk aan dat wij er niets te zoeken hebben. Laat rijke Arabische landen zich in het gebied inzetten. Zij kennen de cultuur, de godsdienst etc. Ricardo heeft helemaal gelijk als hij stelt dat over 10 jaar hetzelfde probleem zich nog steeds zal voordoen. Wouter Bos bedrijft geen partijpolitiek Brian, hij voert slechts beleid uit wat reeds 3 jaar geleden is afgesproken. Jammer dat het CDA draait omwille van de eigen machtspolitiek met Verhagen voorop en Balkenende als slap schoothondje en dito “leider” er achteraan. De missie die NL meer dan €1.000.000.000 per jaar kost is gelukkig snel voorbij en dat geld kunnen we beter in NL besteden aan zaken waar iedereen hier wat aan heeft!

  6. Kor zegt: 25-03-10 om 23:27

    Niets menselijks is politici vreemd: een selectief geheugen; er vanuit gaand, dat de bevolking helemaal geen geheugen heeft en zodoende gemaakte afspraken aan hun laars lappend; kabinet op kabinet op kabinet ……….

  7. robin zegt: 02-04-10 om 13:13

    Zolang de meester toekijkt is het rustig, maar zodra hij zich omdraait is het gedaan met de rust in de klas…

    Is het probleem van dit soort internationale interventies niet dat er onder de bevolking geen intrinsieke motivatie en vechtlust is om de rust in het land te herstellen? Zodra de interventiemacht zijn hielen licht, gaan andere krachten het politiek veld weer bepalen.

    Tenzij er een krachtig politiek systeem gebouwd is, zal alle goed bedoelde hulp tevergeefs zijn. Met Karzai aan de macht komt er voorlopig geen stabiliteit.

    Moet een land niet zijn eigen kracht en identiteit vinden door zelf zijn conflicten op te lossen? Heeft het echt zin als het ‘westen’ hier politieagentje komt spelen?

  8. Peter K zegt: 21-04-10 om 15:13

    Logisch als je vertrekt. Een onzinnige redenering.

  9. bas zegt: 22-04-10 om 09:58

    Ik denk dat ik het eens ben met Robin.

    Een bezettingsmacht lijdt automatisch tot afkeer, maar ook afhankelijkheid. Het eigne kader is opzijgezet, nieuw kader wordt dan ook niet opgeleid

    Na het vertrek van de bezetter moeten de mensen het opeens zelf doen – en dat leidt tot groeipijn

    Maar wat ik mij afvraag: wat is het Nederlandse belang bij Afhanistan? Waarom geven wij er zoveel geld aan uit? Ik zie dat niet

  10. Erik zegt: 29-04-10 om 12:32

    @Bas

    Heb jij er belang bij als je buurman je vraagt of je hem even kunt helpen bij het naar boven sjouwen van een kast, de auto aanduwen, kopje suiker, boom uit de tuin halen……

    Nog meer?

    Of hij even de heggenschaar mag lenen, de huissleutel omdat hij de zijne binnen heeft laten liggen, huisdier een dagje verzorgen, advies vraagt of gewoon zin heeft in een praatje…..

    Als je dan bij jezelf denkt, daar heb ik toch geen belang bij, dat doe ik niet, dan krijg je een hele aparte verhouding denk ik zo.

    Zie dit in het grotere geheel.

  11. Hans zegt: 08-05-10 om 21:17

    Dank je Wouter B,fijn als je zo standvastig bent hoor! ouders die hun kind hebben verloren tijdens de missie onze helden daar die hun werk niet af mogen maken,ze zullen wel blij geweest zijn toen ze dat hoorde
    persoonlijk denk ik van niet, maar ja politiek he ! zieltjes winnerij

Geef een reactie

 

    • Over dit weblog

      Dit is het weblog Defensie van de NOS. Verslaggever Peter ter Velde schrijft over militaire kwesties. Dat varieert van de Nederlandse missie in Uruzgan tot andere operaties elders in de wereld, van militair beleid tot opvattingen van de soldaat in het veld. Reacties en suggesties zijn meer dan welkom! U kunt dat doen door een reactie te plaatsen op de site of door een mail te sturen aan Peter ter Velde. Het e-mailadres is: defensieweblog@nos.nl
    • Peter ter Velde

      Klik op de foto voor een korte biografie Peter ter Velde
    • Reageren?

      Reacties op dit weblog zijn uiteraard van harte welkom.
      Wel is er een aantal spelregels:

      1) Alle reacties worden gemodereerd. Wij doen dat zelf. Het kan soms even duren voordat een reactie geplaatst wordt.

      2) Let op: Eenmaal geplaatst blijft geplaatst. Bijdragen aan een discussie worden door ons niet achteraf verwijderd, ook niet op verzoek. Schrijf dus geen dingen waar u later spijt van kunt krijgen.

      3) De blogs zijn een platform voor reacties en discussie, geen uitlaatklep voor scheldkanonnades. Houd het aub beschaafd. Reacties die beledigingen of scheldwoorden bevatten worden niet geplaatst.

      4) Houd het ook zakelijk, dat wil zeggen: niet nodeloos op de man spelen.

      5) Alleen inhoudelijke reacties op het onderwerp van een blogpost worden geplaatst. Met andere woorden: blijf on-topic.

      6) Het is de bedoeling dat reacties de discussie bevorderen. Steeds weer hameren op hetzelfde punt heeft geen zin, tenzij met nieuwe argumenten.

      Reacties die niet aan de spelregels voldoen worden niet geplaatst.