De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

Premier-van-dienst

Balkenende, Bos en Rouvoet“U moet (of mag) het vandaag met mij doen.” Zo begon vice-premier Wouter Bos de vrijdagse persconferentie op het ministerie van Algemene Zaken. Een enkele keer heeft één van de vice-premiers de eer om op vrijdag de wekelijkse ministerraad voor te zitten. Als Balkenende in het buitenland is, zoals vandaag bij de EU-top in Brussel, hanteert Wouter Bos de voorzittershamer.

Mocht ook hij afwezig zijn, dan is het de beurt aan de tweede vice-premier, André Rouvoet. Helaas voor Rouvoet komt dat laatste weinig voor, maar Bos is met enige regelmaat in charge op vrijdag.

Bij zo’n vrijdagse vervanging komt meer kijken dan alleen het voorzitten van de kabinetsvergadering. De premier-van-dienst beantwoordt ook de vragen van journalisten tijdens de aansluitende persconferentie, een wekelijks ritueel na de ministerraad. Ook neemt hij vervolgens plaats voor de NOS-camera en –microfoon voor het wekelijkse gesprek met de minister-president voor radio en tv.

De meeste vice-premiers lijken erg naar deze gelegenheid uit te kijken. Ik zie het voor me: weken van te voren wrijven ze zich al in de handen, als ze weer eens zo’n vrijdag aan zien komen waarop de ministerraad het zonder de “echte” premier moet stellen. In 2004 was Balkenende wekenlang uitgeschakeld door een gecompliceerde ontsteking aan zijn voet. Gerrit Zalm was toen vice-premier namens de VVD. Hij speelde wekenlang de rol van premier en begon zich daar steeds comfortabeler in te voelen.

De eerste paar keer verliep het televisie-gesprek met Zalm als minister-president nog wat stoef en onwennig, maar in de loop van al die weken begon hij te ontspannen, grapjes te maken met de interviewer en – vanuit zijn oogpunt belangrijker – actief zijn eigen boodschap over het voetlicht te brengen.

Gezien de blakende gezondheid van de premier zal een dergelijke periode voor Wouter Bos, waarin hij wekenlang de baas van het land is, er niet zo snel inzitten. Maar vandaag was Bos dus weer eens aan de beurt en dat trof. Want uitgerekend vandaag besloot het kabinet tot een aantal belastingmaatregelen om excessieve beloningen van topbestuurders aan te pakken.

Een uitgelezen kans voor de PvdA-vice-premier om de verzamelde Haagse journalisten voor te houden dat dit het eerste kabinet is dat concrete maatregelen neemt tegen de graaicultuur aan de top. Toeval of niet, het kwam Bos wel erg goed uit. Als lijsttrekker sloeg hij eind 2006 zijn CDA-concurrent Balkenende om de oren met het verwijt dat het vorige kabinet de hoogste inkomens ongemoeid had gelaten.

Balkenende zal er vermoedelijk niet wakker van liggen dat Bos vandaag goede sier kon maken met dit kabinetsbesluit. Binnen de coalitie slagen ze er steeds beter in om elkaar succes-momenten te gunnen. Bovendien was Balkenende met zwaarwegende staatszaken bezig; het verwerven van steun en begrip in Europa, voor het geval de aangekondigde film van Geert Wilders tot onrust gaat leiden.

Ik kan mij wel voorstellen dat Balkenende wakker ligt van iets anders. Binnenkort is hij weer een keer afwezig op een vrijdag. Hij moet er vast niet aan denken dat dat uitgerekend de dag wordt dat Wilders zijn film uitbrengt, zodat hij het eventuele crisismanagement moet overlaten aan de premier-van-dienst.

Bram Schilham

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


Geef een reactie