De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

Mannenbroeders jarig

vlies_anp-7414293.jpgMannenbroeders…..voor streng gereformeerden is het een geuzennaam.  Ruim een eeuw geleden waren het de anti-revolutionairen die staat maakten op de titel ‘mannenbroeders’. Maar in 1918 kregen ze concurrentie.  De Zeeuwse predikant Gerrit Hendrik Kersten richtte op 24 april, vandaag 90 jaar geleden, de  SGP op.

Actief vrouwenkiesrecht bestond nog niet,  en politieke partijen lieten zich nog niet door vrouwen vertegenwoordigen; de eerste was Suze Groeneweg, die voor de SDAP de Tweede kamer inkwam op 3 juli 1918: kiezen kon niet, gekozen worden wél; maar dan wel voor de SDAP, niet echt een partij van mannenbroeders.

Voor de meeste mannenbroeders in het begin van de vorige eeuw is het een uitgemaakte zaak dat het politieke bedrijf écht niets is voor vrouwen.

Want al konden vrouwen, vanaf 1919 gebruik maken van het actief kiesrecht, het was niet alleen de SGP die moeite had met vrouwen in de actieve politiek.  Ook de andere christelijke partijen waren tegen. De CHU sloot vrouwen uit tot 1937, de ARP tot 1953. En het duurde tot 1963 voor daadwerkelijk eerste vrouw,  Jacqueline Rutgers, namens de ARP in de tweede kamer kwam.

De SGP werd in 1918 opgericht omdat  een deel van de mannenbroeders zich afvroeg  of er wel voldoende geluisterd  werd naar Gods Woord. In de ogen van ds. Kersten verzette de ARP-voorman Abraham Kuyper zich veel te weinig tegen de rooms-katholieken. De behendige  Kuyper zocht zelfs toenadering tot de katholieke voorman H.J.A.M.  Schaepman van de RKSP.  Tijd dus voor een onvervalst gereformeerd geluid tegen het papisme. Daarom werd een partij opgericht, speciaal voor de ‘bevindelijk gereformeerden’, in de volksmond wel de ‘zwarte kousenkerken’ genoemd.

Heel veel aantrekkingskracht op het brede gereformeerde volksdeel heeft de SGP niet. In 1922 kwam de partij voor het eerst in de Tweede Kamer met één zetel.  Een tweede zetel volgde snel. De eerste SGP-volksvertegenwoordigers, kamerlid én predikant, keerden zich in de jaren twintig en dertig van de vorige eeuw fel tegen de verroomsing van de samenleving…. Per slot van rekening waren ze daar voor opgericht! 
Het belangrijkste wapenfeit van de mannenbroeders was misschien wel het ten val brengen van het eerste kabinet Colijn in 1925. De SGP diende een motie in om het gezantschap bij het Vaticaan op te heffen….en met steun van de linkse partijen en de CHU hadden ze succes.

Deze geschiedenis is wat in de vergetelheid geraakt. Bij de SGP denken we anno 2008 vooral aan slepende juridische procedures waarin de partij van de mannenbroeders  verzeild is geraakt, doordat er nog steeds geen plaats is voor ‘gereformeerde zusters’.

Nog steeds is deze partij ervan overtuigd dat het naar Bijbelse principes onjuist is om vrouwen politieke functies te geven.  Alhoewel je de mannenbroeders negentig jaar niet hebt horen klagen als het over de Nederlandse vorstinnen gaat……

En ook in het parlement beginnen de eerste scheurtjes te ontstaan in de muren die zijn opgetrokken rond het vrouwenstandpunt. Want in de eerste kamer spreekt senator Flora Lagerwerf-Vergunst van de Chrstenunie openlijk  namens de mannen van de SGP. Dus….

De afgelopen negentig jaar lijken de SGP-gelederen zich wel te onttrekken aan de ontzuiling. De  partij waar de SGP zich in 1918 tegen afzette, de ARP,  bestaat al ruim 25 jaar niet meer, en is opgegaan in het CDA. Het politiek en maatschappelijk gewoel lijkt de SGP niet te deren….de partij blijft constant 2 van de 150 kamerzetels innemen.

Veel van de opvattingen van de SGP worden door andere kamerleden niet gedeeld. Maar hoe afwijzend ze ook  staan tegenover veel principes van de partij … des te lovender zijn ze over de twee mannenbroeders zelf….hoffelijke heren, harde werkers, kenners van het staatsrecht.
Jan Marijnissen van de SP zegt het zo: hij kan heel goed zonder een parlement met de SGP, maar Bas van der Vlies zou hij wel missen…..

Zet Javascript en Flash aan om deze Flash video te zien.

 Zet Javascript en Flash aan om deze Flash video te zien.

 Zet Javascript en Flash aan om deze Flash video te zien.

 Zet Javascript en Flash aan om deze Flash video te zien.

Margreeth Boer

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


5 reacties op “Mannenbroeders jarig”

  1. Cornet zegt: 24-04-08 om 22:58

    Van harte gefeliciteerd….

  2. God, Oranje, Nederland.

    Dat de evolutie in deze uithoek van de kosmos ooit deze vormen zou aannemen.

    Je zou bijna in god gaan geloven

  3. Bor zegt: 03-05-08 om 18:14

    Van harte gefeliciteerd en Gods onmisbare zegen toegewenst

  4. Gerdine zegt: 14-05-08 om 17:23

    Ik ben trots op de SGP!
    Gods onmisbare zegen!

  5. Corine zegt: 16-05-08 om 15:01

    Beslist geen rede tot feestvreugde. De SGP is een partij die niet meer bij deze tijd hoort. We hebben onze mond zo vol van de discriminatie van vrouwen in de islam, maar ondertussen zit de SGP in ons parlement!!! Iedereen mag geloven wat hij of zij wil, maar geloof hoort naar mijn idee niet in het parlement. Zeker niet als het medemensen discrimineerd.

Geef een reactie