De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

Wij eisen stemcomputers

stemmen_anp-9937323In Maastricht zijn ze maar naar bed gegaan. Dat tellen kon nog wel even duren. Morgen maar weer verder proberen.
In Den Bosch hetzelfde. En in nog 24 andere gemeenten is er nog geen uitslag van de verkiezingen van gisteravond.

In Zeist schijnen ze tot half vier geteld te hebben. Het openvouwen van het biljet blijkt een ware tijdvreter.
 
Het rode potlood is de oorzaak. De stemmachines hebben een slechte naam gekregen en zijn afgeschaft, en dus mocht het ouderwetse gereedschap weer van stal. Een hokje, een potlood en een biljet. Terug naar de vorige eeuw.

 
Met als gevolg: een enorme vertraging bij het vaststellen van de uitslag.
Wat een geluk dat maar 36% van de kiezers kwam opdagen!
 
Gisteravond leek het een verkiezingsavond zoals altijd: partijleiders gaven een reactie op de eerste prognoses. En aan het eind van de avond zouden ze debatteren over de echte uitslag.
 
Maar die kwam maar niet. Het werd 10 uur. Half 11. 11 Uur. Nog geen begin van een landelijk beeld.
 
Rond middernacht was net 20% geteld. Tijdens het slotdebat won Wilders een restzetel, die hij een uur later weer verloor. De Partij voor de Dieren vierde eventjes het feest van een restzetel, en waren ‘m binnen de kortste keren weer kwijt.
 
De website wijvertrouwenstemcomputersniet.nl voerde drie jaar geleden een succesvolle lobby tegen de stemcomputer.
Met overigens valide argumenten: een papieren bewijsje voor een uitgebrachte stem is een logische eis.
 
Maar het moet toch mogelijk zijn een stemcomputer uit te vinden die wel betrouwbaar is?

www.wijeisenstemcomputers.nl is nog vrij. Wie?
 
Jeroen van Dommelen

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


32 reacties op “Wij eisen stemcomputers”

  1. Harold Schoemaker zegt: 05-06-09 om 10:44

    “Wij eisen stemcomputers”, maar tegen welke prijs? Niet alles is – tegen redelijke kosten – met techniek op te lossen. Soms is een low-tech oplossing toch de beste.
    Ik denk dat men niet meer gewend is om met de hand te tellen, vroeger ging dat immers ook sneller.

  2. Rafael de Haan zegt: 05-06-09 om 10:46

    Goed zo, Jeroen! Ik ben het helemaal met je eens! Wat voor derdewereldland is NL aan het worden? Kan er nou geen enkel bedrijf een simpele (en niet af te tappen) stemcomputer bouwen/leveren?

  3. Maarten zegt: 05-06-09 om 10:47

    Laten we vooral niet teruggaan naar die oncontroleerbare stemcomputers puur om (ongeduldige) journalisten tevreden te houden.

    Maargoed, een tussenweg is er natuurlijk wel: de stemcomputer gebruiken, maar bij elke stem print de computer een kaartje uit met daarop de gemaakte keuze. De stemmer gooit dit kaartje vervolgens in de ouderwetse stembus.

    Om 21:01u kan dan met 1 druk op de knop de voorlopige uitslag uitgedraaid worden, en het tellen van de kaartjes wordt dan alleen gedaan om de digitale uitslag te controleren. Dit kan in dit geval best 24 uur (of langer) duren.

    Ideeal lijkt me: je hebt de snelheid van digitaal stemmen met de controleerbaarheid van “analoog” stemmen.

  4. Boldo zegt: 05-06-09 om 10:48

    Rob Gonggrijp had meer dan groot gelijk toen hij het dramatische falen van de stemcomputers aantoonde. Elektronisch stemmen zou mogelijk moeten zijn, maar dan alleen als het ab-so-luut betrouwbaar kan. Tot die tijd zullen we het moeten doen met potlood en papier, al was het alleen maar om de overheid goed duidelijk te maken dat wij, het electoraat, niet accepteren dat een stel onbekwame prutsers van een of ander minsterie automaten accepteert van een stel andere onbekwame prutsers.

    Als wij toestaan dat de basis van onze democratie fraudegevoelig wordt, kunnen we net zo goed eens in de zoveel jaar een regering samenstellen via een mediaspektakel als “Hollands Next Topmodel” ofzoiets.

  5. Ted zegt: 05-06-09 om 10:49

    Wat maakt het uit dat de uitslag een paar uur later binnen is, en zoals Harold al zegt, vroeger kon het wel sneller, ook met hogere opkomst.
    Bovendien is de uitslag hier nog sneller bekend dan in de andere EU landen

  6. Alexander Bouwens zegt: 05-06-09 om 10:52

    Stomme potlood, als of je daar niet mee kan frauderen?
    Zeker met die domme regel dat als je je id vergeten bent je een ander voor je kan laten stemmen.
    Hoe achterlijk is dat?

    Computers AUB ASAP!

  7. Richard zegt: 05-06-09 om 11:12

    Het gaat niet alleen om het aftappen en de privacy, maar ook om de controle mogelijkheden!
    Er is maar 1 partij die de stemcomputers controleert.

    Echter, ik ben het wel met je stelling eens, hoe moeilijk is het om na een knop ingedrukt te hebben er een papiertje uit te laten rollen. Deze worden dan als controle nageteld, maar de uitslag van de computers zou dan (theoretisch gezien) al voor 100% correct moeten zijn.

    Op deze manier is er echter wel ruimte om door een onafhankelijke partij een controle slag uit te voeren.

  8. Gerrit zegt: 05-06-09 om 11:19

    Stemcomputers terug. Wat Maarten zegt lijkt me wel wat. De snelheid van het digitale stemmen en de controleerbaarheid van het analoge stemmen. Zo zie je maar hoe simpel het op te lossen is. Ik heb trouwens niet gestemd. Ik hou niet zo van het politieke Europa en stemmen op Wilders ging me echt te ver.

  9. Jan zegt: 05-06-09 om 11:27

    Je zou er ook voor kunnen kiezen om computers te ontwikkelen die de biljetten tellen. Die machines kunnen dan altijd gecontroleerd worden door het zelf met de hand na te tellen.

    @Maarten

    Nadeel bij je oplossing is dat er mensen zijn die vergeten hun briefje in de bus te doen, en wat is dan de geldige uitslag.

  10. Bas Reijnen zegt: 05-06-09 om 11:32

    Goed dat er weer met potlood gestemd kon worden.het voorstel van een stemcomputer ,die de gemaakte keus uitprint om deze vervolgens in de stembus te deponeren is een goede oplossing.Wat de ID kaart betreft,dit vind ik een goede beslissing. Vreemd dat er nog zoveel geen ID kaart zouden hebben, hoe deden ze dat bij de vorige verkiezingen, men krijgt toch een oproepkaart. dan neem ik toch aan dat men staat ingeschreven bij de desbetreffende gemeente. Volgens mij is het elders in Europa gewoon dat men zich moet identificeren bij het uitbrengen van zijn of haar stem.

  11. Johan zegt: 05-06-09 om 11:32

    We leven blijkbaar in een no-risk maatschappij. Nergens mag een risico aan verbonden zijn!
    Ik moet eerlijk zeggen dat ik gisteren met een onzeker gevoel het stembureau verliet toen ik mijn stembiljet in een omgebouwde Kliko moest werpen.
    In een tijd dat ik veilig mijn bankzaken via internet kan regelen en gemakkelijk geld uit de muur kan trekken (met bonnetje!!!)is een simpele stemcomputer niet eens mogelijk!
    Sowieso maakt een mens sneller telfouten dan welke computer dan ook, ik geloof ook niet dat er van alle miljoenen stembiljetten er niet één foutief verwerkt is!
    Terug naar nieuwe stemcomputers, liefst voor de tweede kamer verkiezingen. Laat ze netjes een bonnetje uitprinten en sluit ze aan op een vaste lijn, zodat de technofoben ook gerust kunnen slapen!

  12. Erik zegt: 05-06-09 om 11:37

    Ik ben vóór een stemcomputer mét een bonnetje die je in een stembus doet. Dus gewoon een print van je stem die gecontroleerd wordt.

  13. Hans zegt: 05-06-09 om 11:38

    Ik kan me echt ontzettend boos maken over mensen die ergens totaal geen verstand van hebben en er blind tegen stemmen. Een stemcomputer is ongeveer het meest straight forward stukje techniek dat er is. Het enige probleem dat we ermee hebben gehad is dat mensen er aan moeten wennen.
    Dit komt uit een hoek die voortdurend bezig is aan elke technologische ontwikkeling en om er maar even iets bij te pakken internationaal samenwerkingsverband, een complottheorie vast te knopen.
    Laten we de volgende keer maar met tarotkaarten gaan stemmen. Ik stem op de partij van de holle aarde.

  14. Tim zegt: 05-06-09 om 12:13

    Gek he, ik vertrouw blaadjes met een rood kruisje erop niet toe aan andere mensen. Die zijn niet objectief, een computer meestal wel. Maar goed, wie ben ik….

  15. bas zegt: 05-06-09 om 12:25

    Hans

    Dat is het probleem met democratie. Dacht je dat de beslissing om tegen, zeg, mazelen in te enten wel uitsluitend door mensen die weten waar ze het over hebben genomen wordt?

    Een representatieve democratie is zeker niet het beste idee om een land te besturen, het is het minst slechte idee. Dat is bijna hetzelfde, alleen, als we erkennen dat het het minst slechte idee is, zijn we meer geneigd tot controle, maar ook wellicht om foutne te aanvaarden.

  16. Eelco zegt: 05-06-09 om 12:30

    Er wordt erg veel geroepen zonder kennis van de feiten. Alle voorstellen in de reacties hierboven zijn reeds uitgebreid besproken in de politieke discussie en in rapporten van door de politiek ingestelde commissies, en om allerlei redenen afgeschoten. Het is niet zo simpel als men denkt. Of misschien ook wel: Het meest simpel en transparant is en blijft het fysieke stemmen met papier en potlood. De transparantie is daarmee ook nog eens begrijpelijk voor iedereen, en niet uitsluitend voor techneuten.

    Het voorstel om stemcomputers iedere stem uit te laten printen op het moment van stemmen, de zogenaamde paper-trail, is al heel oud en is niet iets waartegen Wijvertrouwenstemcomputersniet.nl zich verzet. Integendeel, de paper-trail is de minimale eis in geval men persé met stemcomputers wil stemmen. Echter, wat is de meerwaarde? Welk probleem lost een stemcomputer op? Is het feit dat het tellen wat langer duurt echt een probleem?

    Het kabinet vindt de kosten in ieder geval niet tegen de baten opwegen op dit punt.
    Lees hier het besluit met de motivering:
    http://wijvertrouwenstemcomput.....118412.pdf

  17. A3aan zegt: 05-06-09 om 12:45

    De laatste computers waren waardeloos als je er op leunde viel die op storing en kreeg je uitleg.
    Met het rode potlood kon je op je gemak zoeken zonder storing of uitleg.
    Ergonomiesche Computers daar ben ik wel voor als je maar zelfstandig zonder extra hulp kan stemmen

  18. kees zegt: 05-06-09 om 12:51

    Ik heb gisteren op een stembureau in utrecht gezeten.
    We hadden 520 geldige stemmen, het stembureau ging om 21.00u dicht en om 21.39u heb ik de voorlopige uitslag (aantal stemmen per partij)doorgebeld. Daarna zijn we de partijen uit gaan splitsen per kandidaat en om 22.20 waren we klaar. Ik weet dat het maar 520 stemmen waren en geen 1000 zoals bij de TK verkiezingen, maar ik begrijp niet dat het zo lang moet duren in sommige plaatsen.
    Maar dit neemt niet weg dat ik liever de stemcomputers terug zou krijgen. Het idee om kaartjes uit te laten printen spreekt mij wel aan.
    Maar wat ze dan zouden moeten maken is een computer die inderdaad een kaartje met de naam van de kandidaat uitprint, met daarbij een barcode die alle gegevens bevat, vervolgens plaats je de stapel in een barcode scanner en laat ze tellen.
    Zoiets moet toch wel te maken zijn.
    Dan heb je alle veiligheden ingebouwd, je hebt een snelle verwerking en iets dat je kunt controleren.

  19. Ton zegt: 05-06-09 om 13:07

    Onze democratie mag best wat kosten wat betreft tijd en geld.
    Verkiezingen behoren transparant en controleerbaar te zijn!
    Vooruitgang betekent niet noodzakelijk verbetering. En iets op de ouderwetse manier doen betekend niet dat we terug keren naaar het stenen tijdperk!

    Stem-computers, oke. Maar dan wel met open-source software, geen modems/netwerk en, net als bij de geld-automaat, een bonnetje waarop staat welke stem is geregistreerd en deze gaat vervolgens in een controle bus.

    Zolang dat er niet is, gaat het prima met het potlood…geduld is nog altijd een schone zaak!

  20. Boldo zegt: 05-06-09 om 14:01

    Hans toch. Zonder enige kennis van zaken? En er meteen maar een complottheorie bijslepen? Nergens wordt gezegd dat stemcomputers slecht zijn. Alleen dat slechte stemcomputers slecht zijn.

  21. Annemieke zegt: 05-06-09 om 14:14

    Volgens mij is er geen enkele methode waar niet mee gefraudeerd kan worden. Uitgeprinte bonnetjes hoeven toch niet per se gelijk te zijn aan dat wat er in de computer in ingevoerd? Dan moet degene die heeft gestemd dat bonnetje nog controleren voordat hij deze in een bus doet, en zal dus bij afwijkend resultaat van de bonnetjes en de computers de eerste geldig moeten zijn. Dan kan je toch net zo goed alleen papieren stemmen hebben lijkt mij. En dan kan er bij het tellen weer wat fout gaan…

  22. Ron zegt: 05-06-09 om 14:22

    Als er een technische oplossing zou zijn die aan alle eisen van de Kieswet voldoet, dan zou die allang in gebruik zijn. De ellende is echter dat er niet zo’n oplossing bestaat op dit moment.

    Als je de leverancier van de software en hardware kunt vertrouwen, zoals veel mensen hierboven blijkbaar aannemen, dan is het erg simpel (maar dan nog moet je allerlei militaire veiligheidsstandaarden naleven wil je zeker zijn dat mensen niet op afstand mee kunnen luisteren met wat je precies stemt), maar het punt is dat je dat niet wilt.

    Er zijn wel manieren om te verifieren dat de software werkt volgens zijn specificatie, maar om zeker te weten dat de hardware de software op de juiste manier interpreteert is zo goed als onmogelijk. De enige manier om dit te doen is om met een of andere microscoop (en deze microscoop moet je natuurlijk ook weer vertrouwen) elk onderdeeltje van de computer te vergelijken met die van een model waarvan we weten dat deze het juiste berekent. Dit is op dit moment niet praktisch en zal dat waarschijnlijk niet snel worden. Bovendien moet iedere stemmer dit kunnen controleren (dit maakt het al helemaal onmogelijk).

    Wees maar blij dat er met potlood gestemd wordt. Het geeft in ieder geval aan dat Nederland nog geen complete bananenrepubliek is geworden.

  23. Ruud zegt: 05-06-09 om 14:24

    De stelling van Ton van 13:07 deel ik, echter het volgende punt wil ik wel wat aan toe voegen:

    Dit is wel degelijk een terug gang naar het stenen (fraude) tijdperk. Er wordt slecht (!) geteld. Er waren vroeger diverse stembureauleden met dezelfde politieke voorkeur die daar tijdens het tellen flink misbruik van maakten. Correcte stembiljetten afkeurden etc. etc.
    Ook dat zal nu weer voorkomen.
    Daarnaast worden er veel (onbewuste) telfouten gemaakt, m.a.w. het in te vullen proces-verbaal wordt kloppend gemaakt.

    En ja, democratie mag echt wat kosten, maar de oplossing die nu gekozen is betreur ik en stemmen met potlood vind ik om die reden niet prima.

  24. Boldo zegt: 05-06-09 om 14:49

    Dan vind je dus ook dat de oplossing van een onbetrouwbare stemmachine om die reden niet prima is?

    Ik ben overigens wel met je eens dat met de handmatige tellingen de deur wordt opengezet naar fraude door stembureauleden met een politieke voorkeur.

  25. Jury Roest zegt: 05-06-09 om 17:16

    Het is inderdaad een must dat de stemcomputer weer terug komt. En laten we wel wezen. In deze tijd van al die technologie moet het toch mogelijk zijn een stemcomputer te fabriceren die niet fraudegevoelig is. Zoals het nu ging met uitslagen die maar uitbleven bij de tv-uitzending, daar moet echt een volgende keer iets aan gebeuren.

  26. Ed Harms zegt: 05-06-09 om 17:23

    Als stemcomputers al niet gebruikt kunnen worden (waar ik het niet mee eens ben, het leven is per definitie nooit risicoloos), waarom dan de biljetten niet scannen?

  27. Paul zegt: 05-06-09 om 19:03

    Ik was heel blij weer een potlood te hebben, zodat ik mijn stem ongeldig kon maken (en met mij vele anderen). Gek dat daar geen cijfers van naar buiten komen ?
    Die mogelijkheid was ons afgepakt door de stemcomputer. Dus als ze een knopje erbij maken ongeldig mag de stemcomputer van mij terugkeren.

  28. Michael zegt: 07-06-09 om 15:11

    Schandalig en onacceptabel, het is anno 2009. Daarbij komt nog eens dat ik vind dat het totaal oneerlijk gaat op zo’n trage manier. En waar is m’n biljet? Ik heb niets ontvangen en merk nu dat de verkiezingen voorbij zijn.

  29. Beste Paul, Hoe simpel kun je zijn? Een knopje ONGELDIG? Met welk doel? De mogelijkheid om BLANCO te stemmen bestaat al en als je ongeldig wilt stemmen, loop je gewoon weg nadat je je stempas hebt ingeleverd en men de machine op “vrij voor stemmen” heeft gezet. Dan moet met de sleutel nogmaals omdraaien en is er dus een ongeldige stem uitgebracht. Niet zo moeilijk dus. Ik zou niet weten wat je ermee hoopt te bereiken, maar die mogelijkheid was er dus al. Met de stemcomputer is de uitslag er veel eerder en kunnen er ook geen fouten worden gemaakt. Frauds is altijd mogelijk, maar kom op zeg: we leven in 2009! Iemand suggereerde om een bonnetje te laten uitdraaien met de keuze en dat in een stembus te gooien ter controle: Niet eens zo gekke combi! Goed idee! Geef die man een prijs!
    Overigens schreef ook iemand dat het vroeger toch sneller ging. FOUT! Duurde net zo lang, alleen waren toen de stembureau’s om uiterlijk 7 uur dicht……Scheelt twee uur. Die goede, oude tijd, weet je wel, weet je niet?

  30. Roger zegt: 09-06-09 om 20:07

    Wat erg, dat die uitslagen niet meteen om negen uur bekend waren. Wat triest dat de NOS niet wist wat ze ermee aanmoesten nu ze niet om de minuut de uitslag van Lutjebroek of Sexbierum door konden geven. Dat roept om actie! Dit kan toch niet!!!

    Het was inderdaad even wennen, met potlood en papier in het stemhokje. Maar ik wacht liever tot de volgende ochtend totdat ik de uitslag krijg dan dat ik mijn stem in de handen van een duister bedrijfje als Nedap leg. Wat is er zo erg om op een enkel vlak niet voor een technische oplossing te kiezen? Het gaat tenminste om de toekomst van dit land. Wat mij betreft hoeven we voorlopig niet terug.

  31. Ook onze burgemeester Gerrit Jan Polderman heeft een duidelijke mening over ouderwetse stemtechnieken. Lees zijn weblog op http://www.t-diel.nl/weblog.

  32. De vóórstanders van stemcomputers snappen ‘t nog steeds niet. Uiteraard kan er zowel bij met als zonder computers gefraudeerd worden.

    Echter, bij stembiljetten kunnen verdachte of niet verwachte uitslagen of uitslagen die op ‘t randje liggen of uitslagen die geheel tegen de (al dan niet lokale) trend in liggen, simpelweg opnieuw geteld worden. Oftewel: het stemproces is dan c-o-n-t-r-o-l-e-e-r-b-a-a-r. Het staat niet voor niets in de kieswet dat ‘t controleerbaar MOET zijn! En stemmen via welke PC dan ook zal NIMMER controleerbaar zijn als er closed source wordt gebruikt. En zelfs als er open source wordt gebruikt, zal ‘t niet eenvoudig zijn om ‘t proces controleerbaar te maken.
    Fraude bij potloodstemmen is achteraf dus te achterhalen. Alleen al om die reden zal ‘t niet veel gebeuren. Fraude bij computerstemmen is achteraf simpelwel niet te controleren. (Tenzij je natuurlijk bonnetjes gaat printen en controleren. Maar dan kan je natuurlijk beter direct ‘t potlood pakken en slaat de hele stemcomputer nergens op – anders dan dat ‘t bakken met gemeenschapsgeld kost om maar een paar uur eerder de uitslag te hebben. En intussen natuurlijk maar klagen dat de belastingen te hoog zijn.)

    Wat verder óók in de kieswet staat, is dat ‘t stemmen anoniem moet (kunnen) gebeuren. Ook daar zijn hele goede redenen voor (ik hoop van harte dat ik die niet voor hoef te lepelen en dat je die zelf kunt bedenken).
    Als je via een computer anoniem stemt, dan heb je gelijk ‘t probleem dat ‘t niet meer controleerbaar is. Want je stem is niet fysiek aanwezig – ‘t is slechts een nulletje of een eentje in een PC. Oftewel een electrisch stroompje of gemagnetiseerd gebiedje op een magnetisch opslagmiddel of iets dergelijks. Hoe moet je zoiets in vredesnaam voor ‘t publiek controleerbaar maken?

    En dan Jury Roest die zegt: ‘Zoals het nu ging met uitslagen die maar uitbleven bij de tv-uitzending, daar moet echt een volgende keer iets aan gebeuren.’

    Jaaa joh… Wát een schande!! Een nachtje wachten op de uitslag kan niet, maar vervolgens 2 maanden wachten op de formatie wel? Omdat ú toevallig ‘t geduld heeft van een kleine kleuter moeten we maar allemaal met stemcomputers stemmen? Zodat de uitslag een paar uur eerder bekend is? Wat een lariekoek. Of is uw ongeduld zo belangrijk omdat u misschien de minister president of de koningin bent? Lijkt me niet…
    Het zou erg triest zijn als ‘t ongeduld van enkele computerleken zou prevaleren boven de controleerbaarheid en anonimiteit van ‘t stemmen met potlood.

    Er kan trouwens makkelijk een zwartboek geschreven worden met alle nagatieve feiten die aangedragen worden door wijvertrouwenstemcomputersniet.nl. Mensen die echt denken dat ‘t technisch gezien zo eenvoudig is om digitaal te stemmen raad ik toch eens aan minstens een paar pagina’s te lezen van die website. Als je de materie dan vervolgens niet begrijpt, dan zegt dat al voldoende: nl. dat je dan niet ‘t recht hebt om te roepen dat stemcomputers moeten.

Geef een reactie