De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

De belofte van de VVD

Gemeenteraadsleden en wethouders van de VVD maken zich zorgen over hun kansen bij de komende gemeenteraadsverkiezingen. Na de 1000 euro belastingteruggave en het in stand houden van de hypotheekrenteaftrek sneuvelde gisteren weer een VVD-verkiezingsbelofte: een begrotingstekort van maximaal 3%. Lokale VVD’ers  vinden dat ze geen goed verhaal meer hebben voor de kiezer. “We moeten een campagne in met gebroken beloften”, aldus een lokale VVD’er.

In november zijn er al de eerste gemeenteraadsverkiezingen in herindelingsgemeenten maar een duidelijke strategie voor die verkiezingen valt nog niet te ontdekken. De partijtop heeft nog geen knopen kunnen doorhakken. “Waarschuwen voor het ‘Rode Gevaar’ kan niet meer als je ermee regeert”, zegt een ingewijde. En het CDA is niet stevig genoeg om je tegen af te zetten, is de voorlopige analyse.

Kloof

Wie goed naar de partij kijkt, ziet een kloof tussen de bestuurlijke insteek van de partijtop, en de behoefte van lokale en regionale politici om met een herkenbaar politiek VVD-profiel de verkiezingen in te gaan.

Die kloof wordt op sommige momenten wel heel zichtbaar: bijvoorbeeld tijdens het laatste partijcongres in mei, toen Rutte trots aankondigde dat de uitwerking van het sociaal akkoord en het zorgakkoord in november naar de Kamer gaat. Zie hoe daadkrachtig het kabinet is, was de boodschap van de partijleider. Maar veel lokale VVD’ers zitten daar helemaal niet op te wachten, zo vlak voor de gemeenteraadsverkiezingen. “Kunnen we op markten gaan uitleggen waarom we die linkse plannetjes steunen”.

De kloof werd ook pijnlijk duidelijk tijdens de ophef over de zorgpremie, afgelopen najaar. De Tweede-Kamerfractie was in paniekstemming bijeen, in een poging te redden wat er te redden viel, met urenlang wachtende journalisten voor de deur, terwijl de kersverse nieuwe premier een eindje verderop op het Binnenhof vrolijk poseerde met nieuwe ministers.

“Yesterdays news”

Rutte lijkt de goodwill die hij enkele maanden eerder nog had, als best presterende lijsttrekker aller tijden, te hebben verspeeld. Hij is ‘yesterdays news’, valt in de partij te beluisteren.  Hij krijgt het verwijt dat hij  vooral bezig is met het vasthouden van de macht, en niet met de politieke strategie van de partij als geheel. Maar zo bloeddorstig als tijdens het congres in november van de VVD Bestuurdersvereniging zijn ze niet meer. Toen wilden sommige lokale en provinciale bestuurders  zelfs van hem af als partijleider in verband met het debacle van de inkomensafhankelijke zorgpremie.

Ook partijvoorzitter Korthals schiet volgens een deel van de achterban te kort. Het invoeren van een integriteitsverklaring was een solistische actie van Korthals en werd door lang niet iedereen gezien als een goede oplossing voor de negatieve publiciteit rond bestuurders als Van Rey en Hooijmaijers. De integriteitsverklaring, of zoals de VVD het nu wenst te noemen, de “vuistregels” wordt gezien als een tamelijk willekeurig en symbolisch plan. Bijna niemand is enthousiast over de handtekening die onder die vuistregels moet worden gezet. “We moesten wel iets doen, dus deden we dit maar”. Wie de verklaring niet ondertekent  hoort  volgens van het landelijk bestuur niet op een kieslijst. Maar in de praktijk bepalen de lokale afdelingen wie er op hun lijst komt. Het landelijk bestuur kan geen machtsmiddelen toepassen  en moet maar zien wie die integriteitsverklaring in de praktijk  Ondertekent.

De VVD als machtspartij

De behoefte om de macht vast te houden leidt tot een acute allergie bij de partijtop voor “gedoe” en “gedonder” in de partij. Eenheid en rust hebben immers twee keer tot verkiezingszeges geleid. Maar in de praktijk betekent rust doodse stilte. Inhoudelijke discussie, nieuwe ideeënvorming,  is er nauwelijks. Natuurlijk zijn er partijcommissies die debatten organiseren over allerlei zaken. En die zouden moeten leiden tot standpunten die terechtkomen in verkiezingsprogramma’s. Maar het program van 2012 was bijna een kopie van het program van 2010.

En, hoezo discussie: Op het congres voorafgaand aan de Tweede Kamerverkiezingen in 2012 hebben de leden zelfs ingestemd met een verkiezingsprogramma dat niemand in zijn geheel kende. Amendementen werden behandeld in deelsessies:  aangenomen wijzigingen zijn niet verspreid voor de stemming. “Mensen staken hun hand op, maar wisten niet precies waarvoor”, geven VVD-leden inmiddels toe. De leden hadden bijvoorbeeld in een deelsessie gekozen voor een afzwakking van de tekst over Ontwikkelingssamenwerking. Maar die wijziging is nooit doorgevoerd.

Op 13 november worden er in Alphen aan de Rijn, Leeuwarden en Heerenveen herindelingsverkiezingen gehouden. Als de uitslag van de Tweede Kamerverkiezingen zou worden door vertaald, dan zouden veel lokale VVD-fracties  op winst uitkomen. Maar weinig VVD’ers durven daarop te hopen. Tien dagen later moet Rutte zich op het najaarscongres voor zijn achterban verantwoorden.

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


2 reacties op “De belofte van de VVD”

  1. Tom.vernooij zegt: 15-08-13 om 14:26

    Ben 70 jaar stem sinds 50 jaar onafgebroken VVD .Dat is nu voor altijd afgelopen . Rutte zit als een verwaande kwast zijn eigen echo op te poetsen onder het mom van landsbelang en daarbij verloochend hij de basis belangen van zijn eigen partij . Met pijn in mijn hart hoop ik dat de VVD nog maar 1/4 van de stemmen overhoud

  2. martin zegt: 02-09-13 om 12:50

    beloftes waar heb je het over rutte
    je hebt ze toch allemaal verbroken

Geef een reactie