De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

Een ‘government shutdown’ in Nederland?

Het Amerikaanse Congres is er niet in geslaagd een akkoord te bereiken over de financiën en dat betekent dat veel Amerikaanse overheidsdiensten niet open gaan. Zou zoiets ook in Nederland kunnen gebeuren?

Juist dezer dagen praat minister Dijsselbloem van Financiën met de oppositie over aanpassing van de begrotingsplannen van het kabinet. Zoals bekend heeft de coalitie geen meerderheid in de Eerste Kamer en om ook die achter de voorstellen te krijgen, moet een deel van de plannen mogelijk worden bijgesteld.

Stel dat de Eerste Kamer begrotingshoofdstukken verwerpt, betekent dat dan ook in Nederland het licht uitgaat?

Oud-minister van Financiën Bos betoogde onlangs in de Volkskrant dat verwerping van de begroting betekent dat er vanaf 1 januari geen geld meer mag worden uitgegeven en dat er geen uitkeringen meer kunnen worden betaald. In een latere column nuanceerde hij dat en erkende hij dat verwerping niet hoeft te betekenen dat burgers hun rechten verspelen. Maar hij bleef wel waarschuwen voor “chaos en stilstand”.

Dijsselbloem ziet in Nederland geen problemen zoals in Amerika, maar ook hij vindt dat de zaken er niet simpeler op worden als de (eventueel aangepaste)  voorstellen het niet halen.

Toch uitgaven doen

Navraag bij deskundigen leert dat de kwestie ingewikkeld ligt, maar dat niet alle uitgaven van de overheid hoeven te stoppen bij verwerping. In een eerder weblog werden de Leidse staatsrechtspecialisten Van Emmerik en Diamant al aangehaald. Ze wezen op een wettelijke bepaling die zegt dat als de begroting niet is aanvaard, het kabinet in bepaalde omstandigheden een derde van het bedrag van de begroting van het jaar ervoor mag uitgeven. Dat zou volgens hen ook kunnen betekenen dat er geld wordt besteed aan nieuw beleid. Kortom: in principe is deze mogelijkheid beperkt tot maximaal een derde van het bedrag en het kan ook gaan om uitgaven voor nieuwe verplichtingen.

Desgevraagd voegen de staatsrechtdeskundigen er nog aan toe dat het kabinet ook uitgaven mag doen uit de verworpen begroting, als die “het gevolg zijn van eerder aangegane verplichtingen”. Als uitgaven voortvloeien uit de al goedgekeurde begroting van een jaar eerder, kunnen die in hun geheel worden gedaan, aldus Van Emmerik en Diamant. Het idee daarachter is dat het parlement eerder al toestemming heeft gegeven voor deze uitgaven. Samengevat: dan geldt niet de beperking van een derde, maar wel die van “eerder aangegane verplichtingen”.

De wettelijke bepalingen hierover zijn in de eerste plaats bedoeld voor het geval dat de Eerste Kamer een begroting niet op tijd afkrijgt, maar de Leidse staatsrechtexperts wijzen erop dat bij de behandeling van de wet ook is gedacht aan de situatie van verwerping.

Kortom: geen government shutdown in Nederland, maar het zou het voor het kabinet een stuk makkelijker maken als de begroting “gewoon” wordt aangenomen. Ook deze discussie gaat ongetwijfeld verder.

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


9 reacties op “Een ‘government shutdown’ in Nederland?”

  1. Bas zegt: 02-10-13 om 21:06

    Een ambtenaar heeft recht op werk en salaris, een gemeente recht op stortingen uit het gemeentefonds en een uitkeringsgerechtigde recht op uitbetaling van de uitkering.

    Kortom, alles blijft zoals het was, maar bij gebrek aan een begroting kunnen geen nieuwe uitkeringen toegekend worden, en zeker geen nieuw beleid.

    De crisis vereist veel nieuw beleid, zoals een andere omgang met ontslagrecht en een scherper toezicht op de banken. Goed, de regering was toch niet van plan om dit op te pakken, maar helemaal niets doen is nog erger dan het kabinetsbeleid – dat uitmunt in uitstelgedrag

  2. tikus zegt: 02-10-13 om 23:02

    Dijsselbloem is een strateeg die zijn cijfers bewaakt. Zijn voorspelling is gebaseerd op prognose maar hij vergeet dat wij leven in een onvoorspelbare wereld die ogenschijnlijk waarde hecht aan harde poen maar niets wetende dat de situatie omtrent de olie te grillig is om een nuchtere voorspelling te maken die nergens op gebaseerd is. Bovendien zal de EU bepalen wat de marjonette pop Dijsselbloem zal moeten gaan doen. Die betweter zal op een onvoorspelbare en voor hem onhoudbare moment ook zijn ambt neerleggen.
    waar ik dit op baseer? Op de geschiedenis, ik kijk naar het heden en luister naar mijn hart in de toekomst! Onzin? Let maar op mijn woorden en kom maar over een paar jaar terug om te evalueren.

  3. tikus zegt: 02-10-13 om 23:13

    Al in de 70er jaren wilde het parlement meedoen aan het veramerikaniseren van Europa waarover zij dachten dat het voortvarend zal gaan met NL. Het gekke is dat de samenleving achteloos de regering bleef volgen zonder enige motie van de plannen van 30-40 jaar terug. Die plannen worden nu nog steeds uitgewerkt. Kijk maar terug naaar de plannen van Lubbers die zijn gestalte kreeg bij kwartje Kok, ‘ so on’. Wat hebben u en ik nog te vertellen over ons leventje dan het zo comfortabel mogelijk te maken binnen de muren van ons stulpje?? Want Dijsselbloem doet precies wat de parlementariër van weleer al wilde. Het zijn mensen die de burger een worstje voorhouden met hun Utopie Europa…

  4. tikus zegt: 02-10-13 om 23:26

    Ik heb jaren terug tegen collega’s gezegd dat het slecht zal gaan met Nederland als wij in meegaan met het idee om Europese eenheid na te streven. Ik zei toen dat de financiële potten van de landen in deze continent onderling te veel verschillen, en dat wij qua mentaliteit te veel verschillen. Verankerd aan culturele en mentale grondslag. De landelijke behoeften zijn te verschillend en afhankelijk van de voorgaande opsommingen.
    laar die Dijsselbloem maar 1 pet dragen graag. Pet van Europese belang? Oprotten. De,pet,van NL belang past niemand meer want de EU gaat voor alles!!!! Laat u niet gek maken Nederlanders…. Laat staan dat Nederland de komende jaren extra wordt bevolkt door Oost Europeanen, 31000 man komt hier starten als goedkope tomatenplukkers en eindigen als goedkope timmerluit die ook ongediplomeerd zijn bij wijze van spreken. Waar gaat dit verhaal heen. Dweile met de kraan Open en water naar de zee dragen… Tis te triest,om naar Dijsselbloem te luisteren als je voelsprieten gaat gebruiken… Poppenkast met desastreuse gevolgen voor Nederland…

  5. tikus zegt: 02-10-13 om 23:43

    Dan nog die Rutte met zijn valse lach en geen enkele feeling heeft met de leven van een gezin. Daarnaast is Samsom ook nog eens gescheiden omdat ie kennelijk zijn hartstocht om zijn gezin overboord heeft gegooid en achter zijn vrijgezellige maatje Rutte beter te kunnen ondersteunen in diens ideeën. Deze mensen hebben geen gevoel voor de samenleving maar alleen kijk op die kouwe poen. Zien niet dat Amerika in elkaar stort in de wereld economie en dat de EU erachter aan gaat piiiwww zo de afgrond in waarin de tereurondersteunende staten gretig misbruik van zullen maken!
    Nee, het westen dreigt haar macht te verliezen door oeverloos te blijven zoeken met onverzadigbare drang naar wereldse rijkdom! Stelletje hebberige machten…

  6. Alex Nix zegt: 03-10-13 om 14:48

    Ik zou erg voor een governmental shutdown in Nederland willen pleiten. Maar dan niet zodanig [zoals in de VS] dat bij een akkoord alsnog het achterstallige salaris wordt uitbetaald. Ik realiseer mij dat ook het bedrijfsleven lijdt door een tijdelijke shutdown, maar het is kennelijk de enige manier om een overheid die er niet in slaagt bij zichzelf te bezuinigen, minder te laten uitgeven. Er zijn in Nederland circa 1 miljoen ambtenaren. Er wordt per dag meer dan 50 miljoen te veel door de overheid of via de overheid uitgegeven. Een dagelijkse of wekelijkse onbetaalde shutdown is rigoreus en kent ongetwijfeld vele nadelen, maar levert wel concreet geld op, en mits slim uitgevoerd zonder al te veel pijn.

  7. Zolang minister Schippers van de VVD nog een ton subsidie kan uitgeven aan praatclubjes van de farmaceutische industrie en we heerlijk binnenkort weer een paar miljard aan de Grieken geven voor de derde ronde, gaat het helemaal niet slecht in Nederland. En we vergeten de woorden van KJ van het CDA dat we alles terug krijgen met rente van Griekenland. Dus Wouter moet de mensen niet zo bang maken, Wouter had ht addergebroed van bankiers moeten aanpakken, dat had Wouter moeten doen.

  8. Mia zegt: 04-10-13 om 09:04

    Het is voor het Kabinet moeilijk om zaken te doen met de oppositie, de een wil lastenverlichting , de ander wil meer voor gezinnen , de ander wil het sociaal akkoord opengebroken. Ik snap dat die partijen zoveel mogelijk er uit willen halen maar: wij Nederlanders hebben met een opgestoken vingertje andere landen gekapitteld vanwege hun te kort op de balans en nu we er zelf voor staan is Leiden in last .
    Dus gewoon allemaal denken in het land belang en samenwerken.

  9. Arno zegt: 09-10-13 om 11:53

    Er staat 8 reacties, maar vier ervan zijn van dezelfde persoon (tikus), wat als één reactie geteld kan worden.

Geef een reactie