Bram Schilham geeft antwoord:
 
U heeft gelijk, de politiek is op dit moment bepaald niet saai! Het politieke landschap zou de komende twee jaar ingrijpend kunnen veranderen. Verschillende partijen moeten zich beraden op de manier waarop ze hun positie op z’n minst kunnen handhaven.

Ondertussen staat de coalitie nog steeds onder druk door de gevolgen van de economische crisis; in augustus staan er taaie onderhandelingen over de begroting op het programma en in het najaar moet de definitieve beslissing vallen over de AOW-leeftijd.
 
Toch heb ik besloten na ruim 14 jaar Haagse journalistiek mijn blik te verleggen naar de wereld buiten het Binnenhof. Letterlijk “de wereld”, want ik ga voor de NOS veel in het buitenland werken als speciale correspondent voor alles wat te maken heeft met klimaatverandering en energiepolitiek. Belangrijke onderwerpen, die de komende jaren alleen maar aan belang zullen winnen. 

Afscheid nemen van politiek Den Haag valt niet mee na zo’n lange periode, maar het vooruitzicht om in december in mijn nieuwe baan te beginnen is ook verfrissend. De nationale politiek is boeiend, maar er is zo veel meer dat journalistieke aandacht en uitleg verdient. Ik vind het vernieuwend dat de NOS nadrukkelijk kiest voor een journalistieke investering in een onderwerp dat een steeds belangrijker rol gaat spelen in de wereldpolitiek.
 
Natuurlijk kun je met het maken van zo’n stap wachten tot de Haagse politiek in rustiger vaarwater is. De vraag is of dat ooit nog gebeurt. Kiezers zijn al jaren op drift en laten zich niet meer “uit gewoonte” kluisteren aan een traditionele partij.

Politieke nieuwkomers zullen zich blijven aandienen, na het succes van nieuwe, onconventionele partijen en bewegingen in de afgelopen jaren. Dus een logisch moment om Den Haag te verlaten zal zich niet zo snel aandienen.

Dan maar de sprong in het diepe en ik krijg zonder twijfel een goede en deskundige opvolger die het politieke nieuws voor de NOS van context en achtergrond voorziet. Ik zal dat op mijn beurt doen in mijn nieuwe portefeuille, vanuit binnen- en buitenland.  

Bram Schilham

Bram SchilhamWilt u Bram Schilham ook een vraag stellen over politiek of de werkwijze van de Haagse redactie van de NOS? Dat kan via reactieformulier hieronder of per e-mail (vraaghetdenhaag@nos.nl).

Bram beantwoordt vragen van het publiek, die door de Haagse redactie worden geselecteerd.

Bram Schilham werkt sinds 1995 in Den Haag. Hij was eerst politiek verslaggever voor het Radio 1 Journaal. Sinds 2001 is hij politiek presentator van het NOS-Journaal en geeft hij de analyses en achtergronden bij het politieke nieuws.
 
Stel uw vraag per mail (vraaghetdenhaag@nos.nl) of via het reactieformulier hieronder.

VVD-Kamerlid De Krom vroeg een hoofdelijke stemming aan over zijn motie, waarin hij de regering verzocht de aanstelling van imam Ali Eddaoudi als geestelijk verzorger bij Defensie onmiddellijk ongedaan te maken. Niet dat staatssecretaris De Vries daar gehoor aan zou hebben gegeven, maar De Krom wilde wel proberen zichtbaar te maken dat een kamermeerderheid het met De Vries oneens was.

Hij hoopte op een groot aantal afwezigen in het tegen-kamp of dat sommige Kamerleden anders zouden stemmen dan hun fractie. Want duidelijk was al dat een krappe minderheid (CDA, VVD, PVV, de fractie Verdonk en de SGP) vóór de motie was, en een krappe meerderheid (ChristenUnie, PvdA, SP, GroenLinks, D66 en Partij voor de Dieren) tegen.

De regel in de Kamer is dat een hoofdelijke stemming direct wordt gehouden nadat die is aangevraagd. Er wordt dus gestemd door de Kamerleden die op dat moment aanwezig zijn. Er waren op dat moment 139 van de 150 Kamerleden in de plenaire zaal: 70 stemden tegen en 69 voor de motie waarin het vertrek van de imam werd geëist. De Vries kreeg dus steun voor zijn voornemen om de imam binnenboord te houden bij Defensie.
Maar ook als àlle Kamerleden aanwezig waren geweest, had de motie van De Krom het niet gehaald. Want ieder Kamerlid stemde in lijn met het eigen fractiestandpunt.

Uit het voor-kamp waren vijf leden er niet: drie van De Kroms eigen partij (Aptroot, Van Baalen en Van Miltenburg) en twee van het CDA (Sterk en Van Bochove). Uit het tegen-kamp brachten zes leden hun stem niet uit: drie van de PvdA (Bouchibti, Boelhouwer en Smeets), twee van de SP (Gesthuizen en Jansen) en één van GroenLinks (Vendrik).
De motie zou dan dus met 76 tegen 74 stemmen – nog steeds nipt – zijn verworpen.
Winst voor De Krom is dat hij er met zijn bliksemactie nog één tegenstemmer af heeft weten te knabbelen.

Wilt u ook iets weten over de Haagse politiek of over de werkwijze van de Haagse redactie van de NOS? Vraag het politiek verslaggever Bram Schilham van de NOS. Stel uw vraag hieronder, via het reactieformulier.

Sinds de jaren ’50 bezoekt een kabinetsdelegatie de uitvoering van de Matthäus Passion in de Grote Kerk in Naarden. Ook dit jaar gebeurt het. Premier Balkenende vertelde er over in het wekelijkse gesprek met de minister-president, dat deze week vanwege de Goede Vrijdag op donderdag plaatsvond. 
 

Klik hier om de embedded video te bekijken.

Wilt u ook iets weten over de Haagse politiek of over de werkwijze van de Haagse redactie van de NOS? Vraag het politiek verslaggever Bram Schilham van de NOS.Stel uw vraag hieronder, via het reactieformulier

Het politieke voorjaar blijft enerverend. Deze week leek de binnenlandse politiek misschien een beetje stil te vallen, maar dat komt vooral doordat veel hoofdrolspelers bezig waren met internationale zaken: de Afghanistantop in Den Haag, de G20 in Londen en de verjaardag van de NAVO in Straatsburg.
 
Ondertussen werkt minister Bos van Financiën achter de schermen aan de Voorjaarsnota, waarin de stand van zaken rond de lopende begroting wordt beschreven. Dit is een politiek gevoelig stuk, omdat ministers die dit jaar te veel geld dreigen uit te geven, moeten aangeven hoe ze dat gaan oplossen. Bezuinigen dus, in eerste instantie op het eigen budget. Ministers met financiële problemen beginnen meestal met de stelling dat ze het geld nergerns anders kunnen vinden en dat anderen moeten bijspringen. Uiteindelijk mondt de discussie over de Voorjaarsnota uit in onderhandelingen binnen het hele kabinet. Dat gebeurt over een week of twee, dus dan is er weer volop werk aan de winkel in Den Haag: bronnen raadplegen over hoe de onderhandelingen lopen, er achter komen in welke uitgaven gesneden gaat worden, posten bij het ministerie van Algemene Zaken waar de onderhandelingen worden afgerond.
 
Verder moet de Tweede Kamer een besluit nemen over de aanschaf van twee JSF-testtoestellen. Politiek vuurwerk, want het CDA hecht er zeer aan dat voor dit vliegtuig wordt gekozen, maar de PvdA twijfelt. De ChristenUnie heeft geopperd om niet twee maar één JSF te kopen. Kan spannend worden als de discussie binnen de coalitie hoog oploopt.
 
En dan komen de Europese verkiezingen op 4 juni er aan. Die worden ook interessant voor de binnenlandse politieke verhoudingen. Alle partijkopstukken roepen om het hardst dat die verkiezingen vooral over Europa (moeten) gaan, maar ze zullen allemaal komen opdraven op de campagneavonden in de laatste weken voor de verkiezingsdag. De vraag die velen bezighoudt: lukt het Geert Wilders om zijn virtuele koppositie in sommige peilingen om te zetten in een materiële overwinning op 4 juni? 
 
Haagse rust is altijd stilte voor een nieuwe storm, al dan niet in een glas water.

Bram Schilham

Wilt u ook iets weten over de Haagse politiek of over de werkwijze van de Haagse redactie van de NOS? Vraag het politiek verslaggever Bram Schilham van de NOS.Stel uw vraag hieronder, via het reactieformulier

Van de zeven mensen die in het Torentje onderhandelen, zitten er zes als vertegenwoordiger van hun partij. Donner en Van Geel doen mee namens het CDA, Bos en Hamer vertegenwoordigen de PvdA en Rouvoet en Slob vormen het team van de ChristenUnie.

Balkenende leidt de zaak als voorzitter die boven de partijen staat. Dit alles betekent dat Donner niet aan tafel zit als minister van Sociale Zaken en Bos niet als minister van Financiën. Er zitten dus formeel gezien geen vakministers in het Torentje en dus is het logisch dat ook de vakminister van Economische Zaken in dit stadium ontbreekt.

Als de partijonderhandelaars volgende week hun resultaat presenteren aan het kabinet, komen de meest betrokken ministers en staatssecretarissen weer aan bod. Het is dus afwachten voor Maria van der Hoeven, maar ook voor andere bewindslieden zoals staatssecretaris De Jager die verantwoordelijk is voor de belastingen.
 
Tot zo ver het formele antwoord. Er is ook een andere verklaring. De minister van Economische Zaken heeft niet automatisch een toonaangevende positie. Het ministerie is klein, het budget beperkt. Het hangt sterk af van de persoonlijkheid van de zittende minister in hoeverre hij of zij weet door te dringen tot het hart van de sociaal-economische besluitvorming binnen het kabinet. Daarbij moet de minister opboksen tegen collega’s die zich ook met de economie bezighouden en van nature meer invloed hebben: de premier en de ministers van Financiën en Sociale Zaken.    
 
Het valt dus niet mee voor Maria van der Hoeven om haar partijtje mee te blazen nu het over de economie gaat. Zo lang er wordt onderhandeld heeft ze alle tijd om zich bezig te houden met typische EZ-onderwerpen zoals de energiemarkt en het innovatiebeleid. Al had ze ongetwijfeld liever aan tafel gezeten in het Torentje…
 
 Bram Schilham

Wilt u ook iets weten over de Haagse politiek of over de werkwijze van de Haagse redactie van de NOS? Vraag het politiek verslaggever Bram Schilham van de NOS.

Stel uw vraag hieronder, via het reactieformulier.
 

Het doet nog het meeste denken aan zo’n wielrenwedstrijd, waarbij twee fietsers bijna stilstaan en naar elkaar loeren. Degene die het eerste beweegt, rijdt wellicht op de overwinning af, maar loopt ook het risico de wedstrijd te verliezen doordat de tegenstander hem kan overtroeven. Zo’n sur place is op dit moment ook de situatie in het Torentje. Het CDA en de PvdA staan nog lijnrecht tegenover elkaar. Het CDA wil stevig en snel bezuinigen, de PvdA wil minder bezuinigen en daar nog even mee wachten tot de economische storm is uitgewoed. De ChristenUnie zit in het midden. CDA en PvdA weten dat ze concessies zullen moeten doen, maar ja: wie beweegt het eerst?
 
Ondertussen spelen de spindoctors van de regeringspartijen hun rol met verve. “Er is ruzie binnen het CDA”, roepen ze bij de Partij van de Arbeid. “Bos is vergeten dat hij minister van Financiën is”, spint het CDA. Het is allemaal niet waar of slechts ten dele, het zijn gekleurde weergaven van een zakelijk onderhandelingsproces. Niemand hoeft er aan te twijfelen dat er uiteindelijk een doorbraak komt. Een breuk in de coalitie met nieuwe verkiezingen als gevolg is voor geen van de partijen een optie. Ga maar eens uitleggen in een campagne dat je elkaar de tent hebt uitgevochten op het moment dat Nederland zat te wachten op een antwoord op de economische malaise. Met een schuin oog wordt gekeken naar de peilingen, waarin Geert Wilders goede zaken doet.
 
Vandaag of morgen zal de sur place dus worden opgeheven en sprinten de partijen naar hun doel: een pakket maatregelen waarmee de gevolgen van de crisis enigszins kunnen worden verzacht. En, zoals dat altijd gaat: iedere partij zal op basis van de fotofinish de overwinning claimen. 

Bram Schilham

De  volledige vraag van Marieke Jorritsma luidt: Beste Bram, Waarom komen ze er niet uit in het Torentje? Waar zit het op vast? Heb jij ening idee wat er achter gesloten deuren gaande is?

Wilt u ook iets weten over de Haagse politiek of over de werkwijze van de Haagse redactie van de NOS? Vraag het politiek verslaggever Bram Schilham van de NOS.

Bram Schilham beantwoordt meerdere keren per week vragen van het publiek, door de redactie geselecteerd.Bram werkt sinds 1995 in Den Haag, eerst als politiek verslaggever voor het Radio 1 Journaal. Sinds 2001 is hij politiek presentator van het NOS-Journaal en geeft hij de analyses en achtergronden bij het politieke nieuws.
 
Stel uw vraag hieronder, via het reactieformulier. 

 
Misschien zou het voor de voortgang van de onderhandelingen goed zijn als CDA, PvdA en ChristenUnie een onafhankelijke voorzitter van buiten zouden uitnodigen om de gesprekken te leiden. Of dat nu Herman Wijffels is of iemand anders met veel gezag en grote afstand tot de partijpolitiek. Toch is het begrijpelijk dat de coalitiepartijen daar niet voor kiezen. Ze zouden het signaal geven dat ze het zelf niet aankunnen, dat ze hulp moeten inroepen als het écht lastig wordt. Dus is er voor gekozen om premier Balkenende de rol te laten spelen van voorzitter-boven-de-partijen.
 
Wat zich deze en volgende week in Den Haag afspeelt, heeft inderdaad veel weg van een kabinetsformatie. Al doen de regeringspartijen er alles aan om dat beeld af te zwakken om de druk niet onnodig op te voeren. Maar hoe je het ook wendt of keert: een deel van het regeerakkoord wordt opnieuw uitgevonden en niet het onbelangrijkste deel: de financiële fundamenten. De onderhandelingen daarover hebben dezelfde status als formatiebesprekingen en zijn net zo ingewikkeld en politiek gevoelig. Niet voor niets wordt er gewerkt met onderhandelingsteams van de drie partijen die bijna dagelijks bijelkaar komen. De fractievoorzitters van de drie partijen spelen een beslissende rol en ook dat is logisch: een regeerakkoord is een afspraak tussen fracties, dus de aanpassing van het akkoord ook.
 
Premier Balkenende moet het proces in goede banen leiden. Als een soort vader des vaderlands, zo wordt door bronnen uit zijn omgeving geschetst. De andere partijen aan tafel, de PvdA en de ChristenUnie, vertrouwen het toch niet helemaal. Zal Balkenende als het er op aankomt niet toch gewoon als CDA-leider handelen? Ze bekijken de onafhankelijke voorzitter met argusogen. De eerste irritaties over de manier waarop hij invulling geeft aan zijn rol worden al gemeld vanuit de andere partijen, maar ook dat kan onderdeel zijn van de psychologische oorlogsvoering. Inderdaad, net een formatie.    

Is de miljardensteun van de overheid aan de banken wel in het belang van de belastingbetaler, vraagt Paul Schoenmakers zich af. Komt het geld ooit nog terug? Bram Schilham geeft antwoord.

De vragensteller is niet de enige die twijfelt. Sterker nog: zelfs de verantwoordelijke politici en beleidsmakers tasten deels in het duister. Hoe ver verdiept de crisis zich nog? Komen er nog lijken uit de kast bij de banken? Niemand weet het precies en dus valt nu nog geen afgewogen oordeel te geven over de miljardensteun.

Bos spreekt in termen van kansen: de kans dat de belatingbetalers er aan het eind van de rit beter van worden is groter dan dat het hen uiteindelijk geld gaat kosten. Ook hij weet het dus niet zeker.

Maar er komt een moment waarop de balans wordt opgemaakt. Als het hoogtepunt van de crisis voorbij is, zal het parlement een onderzoek doen naar deze episode in de politiek-bestuurlijke geschiedenis van Nederland. Ik ga er van uit dat het een parlementaire enquête wordt, waarbij degenen die nu de beslissingen nemen daarover in het openbaar verantwoording afleggen. Als je kijkt naar de gebeurtenissen waarover in het verleden enquêtes zijn gehouden, is het onbestaanbaar dat dit niet ooit gebeurt over de aanpak van de huidige kredietcrisis.

Dus het antwoord op de vraag van Paul Schoenmakers komt er, al zullen we daar nog een tijdje op moeten wachten. Tot die tijd stellen wij kritische vragen aan Wouter Bos en zijn collega’s, elke keer als er weer nieuwe miljarden in de banken worden gestoken… 

De volledige vraag van Paul Schoenmakers luidt:

Enige tijd geleden stond Bos op TV te verkondigen dat die miljardensteun aan de banken een goede investering was en dat de burgers er alleen maar beter van zouden worden. Inmiddels zitten we met een gigantisch begrotingstekort waardoor wij, diezelfde burgers, kennelijk nu toch de rekening moeten gaan betalen. Maar hoe zit dat nu werkelijk met die miljardensteun, weet u als politiek verslaggever het nog?