-
It giet oan
“It giet oan”. Oftewel `Het gaat door´. Met die legendarische woorden kondigde Henk Kroes de Elfstedentocht van 1997 aan.Of diezelfde woorden deze winter opnieuw zullen klinken kan ik u niet voorspellen. Maar er is één ding dat sowieso door blijft gaan. En dat is sport bij de NOS.
-
Red de journalistiek
“Journalistiek is een luxe geworden die we ons niet meer kunnen veroorloven”.Bestaande business modellen werken niet meer. Nieuws maken met een serieuze redactie is duur. Duurder dan de optelsom van advertentie-inkomsten en abonneegelden. In commerciële directiekamers breekt men zich het hoofd over hoe men in hemelsnaam afkomt van een redacteur van 45 die nu al € 60.000 per jaar kost en de komende 22 jaar alleen maar duurder wordt.
-
Albanië
De publieke omroep in Nederland is goedkoop, succesvol en gevarieerd. Zo, het hoge woord is er uit. Miljoenen mensen beleven plezier aan programma’s als Boer Zoekt Vrouw, De Wereld Draait Door en NOS Studio Sport; producties die maatschappelijke relevantie koppelen aan een groot publieksbereik. Aan de andere kant van het spectrum zijn er spraakmakende, liefdevol gemaakte programma’s voor de fijnproevers als Tegenlicht of de prijswinnende documentaire De Regels van Matthijs.
Om politiek Den Haag van het belang en de waarde van zo’n aanbod te overtuigen is ons (nog) niet gelukt. Zo eerlijk moeten we zijn.
Desalniettemin onderstreept het kabinet Rutte II in het regeerakkoord het belang van de publieke omroep. Van een brede publieke omroep zelfs. Waarin elke Nederlander iets van zijn gading vindt. Het zijn mooie woorden. Maar zonder bijbehorend budget zijn het eerst en vooral holle woorden.
De keiharde werkelijkheid is dat we het straks met structureel € 300 miljoen per jaar minder moeten doen. Ten opzichte van het huidige budget gaan we er maar liefst 30% op achteruit. De hoeveelheid belastinggeld die naar Hilversum gaat wordt gehalveerd (een deel van het budget komt uit de opbrengsten van de STER). We zitten dan zo ongeveer op het niveau van Albanië. In geen enkel ander Europees land in Europa gaat per inwoner zo weinig geld naar de publieke omroep als straks hier in Nederland. Geen enkele sector in de samenleving wordt zo hard door de bezuinigingen getroffen als de publieke omroep.
Dit is geen klaagzang. Hilversum is niet blind voor de realiteit. Integendeel zou ik zeggen. We hebben zelf het initiatief genomen om de publieke omroep drastisch te hervormen. Het aantal omroepen gaat terug van 21 naar 8. En we zijn hard aan het werk om de al eerder opgelegde bezuiniging van € 200 mln te realiseren. Na zo’n immense operatie zijn alle denkbare efficiencyvoordelen wel opgespoord. Er moet nu al voor circa € 90 mln in de programmering geschrapt worden. Daar komt nu nog eens € 50 mln bij. Bij elkaar een bedrag van € 140 miljoen. Om u een idee te geven: dat is ongeveer het jaarbudget van RTL4. Dat leidt tot een rigoureus ander programma-aanbod dan u van ons gewend bent. En ‘ander’ betekent in dit geval beslist niet ‘beter’.
De VVD wil uiteindelijk toe naar een smalle aanvullende publieke omroep die alleen nog maar de kruimels opraapt die de commerciële omroepen laten liggen. Langzaam maar zeker lijken ze aardig op weg om dat te realiseren.
De VVD mag dit vinden, zoals wij ons er ook tegen mogen verzetten. Steeds ja en amen zeggen en de ene na de andere kaalslagoperatie gelaten over je heen laten komen leidt er uiteindelijk toe dat je uitkomt op een zeer smalle, kleinschalige publieke omroep. Geen BBC, geen VRT maar een wormvormig aanhangsel dat misschien nog het meest lijkt op PBS, de publieke omroep in Amerika.
Dat is geen feest, kan ik u vertellen.
Bij een bezuiniging van 300 miljoen euro is het overeind houden van al het bestaande niet meer aan de orde. Er zullen scherpe keuzes gemaakt moeten worden. We zullen niet meer alles op dezelfde wijze kunnen doen als voorheen. We zullen onszelf opnieuw moeten uitvinden, opnieuw moeten bewijzen. Daarmee liggen er ook kansen voor de publieke omroep.
Een hoogwaardige, onafhankelijke en onbevooroordeelde nieuwsvoorziening zal daarvan altijd deel moeten uitmaken. Nieuwsvoorziening die mensen informatie aanreikt op basis waarvan zij hun mening kunnen vormen en maatschappelijke keuzes kunnen maken. Zoiets kun je niet uitsluitend aan de markt overlaten. Kijk maar naar de problemen bij de kranten.
Daar hoort wel een ‘normaal’ budget bij. We overvragen niet. We willen toe naar een gezonde, stabiele en onafhankelijke financiering. We zijn immers geen staatsomroep. Den Haag gaat over de inrichting van het bestel. Niet over de inhoud.
We zullen de publieke omroep toekomstbestendiger moeten maken. Onvermijdelijker ook. Maar het aanbod moet breed blijven, dat wil zeggen dat alle lagen van het publiek er zich in kunnen herkennen. De publieke omroep mag nooit iets verworden tot een onderonsje van de elite, de maatschappelijk geslaagden en de hoger opgeleiden. Dan is er niets publieks meer aan.
Jan de Jong
Algemeen directeur NOS -
REVOLUTIE!
Revo
lutie. Dat woord gebruikte ik vorige week in reactie op het nieuws dat het Fox-concern van Rupert Murdoch zijn intrede heeft gedaan in het Nederlandse medialandschap. Revolutie. Een beladen term, die nadere uitleg behoeft. -
Kies uw vijanden zorgvuldig
De kwaliteit van de journalistiek in Nederland staat onder druk. Kwaliteit kost geld, en in tijden van crisis is geld een schaars goed. Jaar na jaar is er minder emplooi voor journalisten. Zij die werk hebben, moeten veel en vooral snel produceren. Pluriformiteit van de pers wordt langzamerhand een onbetaalbare luxe. -
Het WK Openheid
Dit is het tijdperk van de totale openheid. Neus af en toe eens rond op Twitter of Facebook en je weet wat dat betekent. Iedereen mag, nee moet alles weten van iedereen. Way too much information, denk je soms als je buurman via een tweet aan de hele wereld laat weten dat hij vandaag maar eens een half uurtje later opstaat. -
Monopoly voor grote mensen
Deze week liet John de Mol weten dat hij geïnteresseerd is in de uitzendrechten van de Eredivisie. -
NOS staat open voor kritiek
Werken bij de NOS is nooit saai. De laatste weken nog wat minder dan anders. Mevrouw Nurten Albayrak heeft een klacht bij de Raad voor de Journalistiek ingediend naar aanleiding van de berichtgeving van de NOS over haar functioneren als hoogste baas van het COA. Ook de Commissie van Deskundigen, die de NOS adviseert over journalistieke aangelegenheden, zal zich over deze spraakmakende reportages buigen. -
De Tour, onvermoede krachten en Alpe ‘d HuZes
Dezer dagen kunnen we zien hoe het wielrennen onvermoede krachten naar boven brengt. Dat geldt eigenlijk voor alle sporten. Maar nu veel mensen in de ban zijn van de Tour de France valt het bij het fietsen extra op. Gisteren nog. Een prachtige en zeer krachtige demarrage op het juiste moment van Alberto Contador op weg naar Verbier. Niemand die zijn wiel kon houden. Heerlijk om naar te kijken. Jammer dat Kenny van Hummel niet over die onvermoede krachten beschikt. Ben benieuwd of hij na de rustdag van vandaag de twee resterende Alpenetappes overleeft. En dat volgt komende zaterdag nog de Mont Ventoux. Parijs is nog ver, zei ooit Joop Zoetemelk, maar de Champs Elyssee is toch ook voor Van Hummel in zicht. -
Bij het afscheid van het Songfestival
Weemoedig, maar wel opgelucht. Na afloop van de 2e halve finale van het Eurovisiesongfestival werd mij deze week in Moskou door verschillende verslaggevers gevraagd naar mijn gevoel, nu de NOS na ruim 50 jaar afscheid neemt van dit evenement. Ik kan en wil niet ontkennen dat ik in de afgelopen jaren steeds enthousiaster ben geworden voor het festival. In tegenstelling tot velen. Ruim veertig Europese landen doen nu mee. Van IJsland (prachtig nummer dit jaar) tot Azerbeidzjan (ook getipt als mogelijk winnaar). Kan de integratie van Europa beter gestalte krijgen? Alhoewel de organiserende ‘publieke’ EBU (European Broadcasting Union) niets van enige politieke profilering wenst te willen weten heeft het festival een steeds maatschappelijker betekenis gekregen. Ik zou daar als organisator veel meer mee doen in het kader van de Europese sociale samenhang.
