Primeurs, research, en doen we wel genoeg?
Het is al weer enige tijd geleden (november vorig jaar) dat ik samen met Peter R. De Vries in een forumdscussie zat, georganiseerd door de Dutch Media Professionals. Een LinkedIn medianetwerkorganisatie die in één jaar tijd ruim 4000 leden op de been heeft weten te brengen. Mooie prestatie. Nieuwe media, nieuwe economie. Mag ik graag zien.
Dagvoorzitter Rick Nieman verraste mij met de vraag of ik wist wanneer de NOS zijn laatste primeur had gepubliceerd. Ik had me op basis van het voorgesprek met de organisatie van het debat op geheel andere onderwerpen (branding van programma’s en presentatoren) voorbereid. Zal er verder niet over zeuren, want zo gaat dat tegenwoordig en bovendien heb ik over primeurs en onderzoeksjournalistiek óók wel iets te melden.
Inmiddels is op de website van de Dutch Media Professionals een hele discussie ontstaan, geïnitieerd door mijn oud Wegener-collega Gerard Driehuis. Hij kijkt sinds die discussie in de Rode Hoed op een geheel andere manier naar de producties van NOS Nieuws onder het motto: wat doen die 400 NOS-journalisten eigenlijk allemaal de hele dag van ‘onze’ centen. En waarom kunnen ze niet een paar verslaggevers vrij maken voor een heuse onderzoeksafdeling. Hij snapt niet dat ik (tijdens genoemd debat) heb gezegd dat de NOS dat niet kan of zelfs niet wil.
Wat ik jammer vind is dat mijn nuances en aanvullende opmerkingen tijdens het gesprek met Peter R. en Rick Nieman verder onbeschouwd blijven. Want ik heb wel degelijk aangegeven dat het de taak is van de NOS om op een heel alerte en attente manier verslag te doen van alle maatschappelijk relevante gebeurtenissen in onze samenleving. In binnen- en buitenland, voeg ik er hier aan toe.
‘Agendabepalend’ en niet per definitie alleen maar ‘agendavolgend’. En als ik naar onze uitzendingen van de afgelopen periode kijk, kan ik niet anders concluderen dat we daar met regelmaat ook prima in slagen. Kan natuurlijk een heleboel voorbeelden noemen, maar laat ik mij bijvoorbeeld beperken tot de serie indringende reportages van verslaggever Peter ter Velde en cameraman Eric Feijten in Afghanistan (half december) waar zij gesprekken voerden met vertegenwoordigers van de Taliban, die zich verzetten tegen de Nederlandse aanwezigheid in dat land. Zijn dit primeurs? Moeilijk om daar een ferm oordeel over uit te spreken, maar dergelijke multimediale reportages getuigen wel van, wat ik in de discussie, ‘attente’ journalistiek noemde, met een grote maatschappelijk relevante waarde die de politieke discussie over de Nederlandse aanwezigheid aldaar mede beïnvloeden. Reportages die tot stand kunnen komen op basis van een jarenlange investering van Peter in dat onderwerp. Tsja, is het dan gelijk onderzoeksjournalistiek.
In ieder geval niet in de zin van de wijze waarop ik een onderzoeksafdeling heb opgezet in mijn periode als hoofdredacteur van NOVA (1997 – 2002). Omdat een dergelijke rubriek iedere dag weer vooral juist pregnante keuzes moet maken en niet alles hoeft te ‘coveren’ konden we het ons permitteren om zes verslaggevers maandenlang aan onderwerpen te laten werken waarvan je van te voren nooit wist of die inspanningen uiteindelijk ook daadwerkelijk tot publicaties zouden leiden. Die situatie is bij de NOS wezenlijk anders, zo heb ik betoogd. Maar voor hier en ter aanvulling op de Rode Hoed discussie, als NOS Nieuws ‘tegels kan lichten’ in de dagelijkse nieuwsvoorziening zullen we dat zeker niet laten natuurlijk. Overigens zal de Hoofdredacteur van NOS Nieuws, Hans Laroes, in de komende dagen op zijn blog dieper ingaan op wat NOS Nieuws allemaal investeert in journalistieke diepgang, agendasetting, onderzoek en veel meer wat met deze discussie heeft te maken. Nog iets ter verdere aanvulling van mijn kant: ik zat destijds in een setting met Peter R. die de discussie eerder moest verlaten vanwege een nieuwe ‘undercover’ actie met verborgen camera’s. Heel goed dat er programma’s zijn die op deze wijze proberen ook ‘tegels te lichten’. Prima. Maar niet altijd per se een manier die past bij de onafhankelijke en onbevooroordeelde wijze van opereren waar de NOS haar werkwijze op baseert. Vandaar dat ik in het debatje met de misdaadverslaggever en RTL-presentator ook zei dat ik zijn publicaties over de Puttense moordzaak vanuit mijn (NOS) perspectief journalistiek hoger inschat dat zijn publicaties over Joran van de Sloot, waarbij Peter R. in feite onderdeel, dus ook partij is geworden. Op die ‘geëngageerde’ weg zal de NOS zich nooit begeven.
Dan nog even over het aantal mensen dat bij NOS Nieuws werkt. Ongeveer 400 journalisten inderdaad (380 fte). Maar dan wel 24 uur per dag en 7 dagen per week, jaar in jaar uit, inclusief parttimers, correspondenten over de gehele wereld en freelancers, die ervoor zorgen dat het Nederlandse publiek, conform onze wettelijke taak, op alle zogenoemde platforms, radio, televisie, internet, mobiel, teletekst (inclusief de programma’s die worden gemaakt voor de verschillende doelgroepen zoals het NOS Jeugdjournaal, NOS Den Haag Vandaag, NOS Met het Oog op Morgen, NOS Headlines, NOS Projecten) worden bediend. Niet te vergelijken dus met de 125 mensen die voor RTL Nieuws werken. Maar qua aantal ook in de verste verte niet te vergelijken met de nieuwsredacties van onze collega’s bij de BBC, ZDF of zelfs bij de NRK (onze Noorse collega’s), die met een veelvoud van ons aantal aan hun programma’s werken.
Natuurlijk, en tot slot, het is altijd goed als we worden gedwongen om uit te leggen waarom, waarmee en wat we doen. Als publieke organisatie moeten we immers bereid zijn om te alle tijden verantwoording af te leggen aan ons publiek, aan de samenleving dus.
Ik nodig Gerard Driehuis dan ook graag nader uit om weer eens een kijkje te komen nemen op de multimediale nieuwsredactie van de NOS, zodat ik hem nog beter kan uitleggen wat we waarom doen. Uiteraard zijn dan ook Peter R. en Rick Nieman van harte welkom. Daarna kan de discussie over, onder andere, bovenstaande thematiek wellicht met meer evenwicht worden gevoerd.

Om te voorkomen dat Hans Laroes of Gerard Dielissen mij zouden betichten van verkeerd citeren heb ik een link geplaatst (http://www.rethinkingmedia.nl/events/) bij het bovengenoemde stukje. In dat filmpje verklaart Gerard Dielissen de mssie van NOS-nieuws. Kennelijk heeft hij zich toen onvolledig uitgelaten, maar dat kan de kijker niet weten.
Overigens neem ik de uitnodiging om eens te komen kijken graag aan. Ik zal, als er er van komt, uiteraard betrouwbaar verslag doen op Rethinkingmedia.
Gerard Dielessen beweert dat Peter R. de Vries zich met zijn uitzendingen over Joran van der Sloot op een “geëngageerde weg” bevond en voegt daaraan toe dat de NOS zich nooit op die weg zal begeven. Schijnbaar heeft hij een plank voor zijn kop, want als er één voorbeeld is van “geëngageerde” journalistiek, dan is het wel de verslaggeving van het NOS Journaal op tal van onderwerpen. Steeds weer opnieuw voert het NOS Journaal namelijk campagne, of men nou over de “multiculturele” samenleving, de klimaatproblematiek of het generaal pardon gaat. Om bij die drie onderwerpen even te blijven; de evenwichtigheid (die voort zou moeten komen uit de door Hans Laroes gepretendeerde “objectiviteit”) is ver te zoeken bij het NOS Journaal. Denk bijvoorbeeld maar eens terug aan al die tendentieuze huilverhalen, die in het kader van het generaal pardon (van duizenden uitgeprocedeerde asielzoekers), door het NOS Journaal werden uitgezonden. De NOS voerde dan ook niets anders dan campagne voor dat generaal pardon. En dan heeft men ook nog de arrogantie om voor een deel van het werk van Peter R. de Vries de neus op te halen! Een gotspe.
Beste Gerard,
Dank voor je reactie. Laten we spoedig een afspraken.
Er is geen sprake van het feit dat ik mijn neus ophaal voor het werk van peter R. de Vries. Niet tijdens het debat en ook niet in bovenstaand weblog. Integendeel.
Een wederom incestueus huilie huilie stukje waarbij de NOS altijd GOD is, de critici het altijd bij het verkeerde eind hebben en met de gebruikelijke juichverhalen over verantwoording (haha…wat een gotspe)) wordt gestrooid. Ja, het is verspilde moeite, maar toch nog maar even gezegd dat dit soort permanent herhaalde Gerard Dielessen verhalen door iedereen kunnen worden overgeslagen, zonder ook maar iets van de ontwikkelingen in het vak te missen.
Zou Gerard nou echt denken dat hij met de oneindige repetitie van juich- of klaagverhalen ook maar iemand overtuigt? Nee, natuurlijk niet en dat weet Gerard ook. Het is dan ook puur en alleen bedoeld als propagandainstrument (waar overigens niemand nog intrapt, maar dat terzijde)
Een wederom incestueus huilie huilie stukje waarbij de NOS altijd KUT is, de critici het altijd bij het verkeerde eind hebben en met de gebruikelijke juichverhalen over verantwoording (haha…wat een gotspe)) wordt gestrooid. Ja, het is verspilde moeite, maar toch nog maar even gezegd dat dit soort permanent herhaalde Edgar Loohuys verhalen door iedereen kunnen worden overgeslagen, zonder ook maar iets van de ontwikkelingen in het vak te missen.
Zou Edgar nou echt denken dat hij met de oneindige repetitie van juich- of klaagverhalen ook maar iemand overtuigt? Nee, natuurlijk niet en dat weet Edgar ook. Het is dan ook puur en alleen bedoeld als propagandainstrument (waar overigens niemand nog intrapt, maar dat terzijde)
Maar daarom niet minder nodig, Marion! En zolang ik bestookt blijf worden met steeds dezelfde verhalen, die op een ontelbaar aantal fronten zijn te ontkrachten en zolang de NOS doof en blind is voor elke terechte kritiek, blijf ik strijden tegen de waardeloze verhalen van Gerard Dielessen c.s. Ik weet dat hij niet praat, niet discussieert, geen fatsoenlijke argumenten heeft en een deel van Nederland gewoon steevast negeert (omdat ze een andere mening hebben), maar sinds de komst van het internet praten mensen terug en dat is een zegen voor het land. Tenminste, als je tussen alle censuurpogingen door zo nu en dan eens wat mag roepen van de NOS. Daar hebben (onder druk van de omstandigheden) wel enigszins geleerd, want vroeger ging gewoon elke afwijkende mening in de prullenbak.
Maar niettemin een heel plezierige dag verder, Marion.
O…en Marion, zoek het woord jij-bak eens op in Van Dale.
Gerard,
Op zich wel goed die vergelijking met de BBC, ZDF en NRK wat betreft aantallen journalsten. Echter, je moet wel dan appels met appels vergelijken. De NOS is niet gelijk aan de publieke omroepen van GB, Duitsland en Noorwegen. BBC, ZDF en NRK staan gelijk aan de Publieke Omroep in Nederland.Hoeveel journalisten en andere medewerkers telt de laatste eigenlijk? Hoe pakt de vergelijking met BBC ed. dan uit?
Beste Gerard,
Alhoewel ik totaal geen idee heb van het vak journalisiek, blijf ik mij verbazen over het feit dat menigeen zich druk kan blijven maken over het aantal werkzamen journalisten bij de NOS.
Op alle fronten is de NOS een topper t.a.v. nieuwsverschaffing.
Hierbij is Nederland zeker vergeten met hoeveel mensen we naar Peking hebben gegekeken, en genoten van de kwaliteit. Waarom het NOS Journaal al jaren de best bekeken en gewardeerde nieuws rubriek is.
Over de Top Olympic -website maar te zwijgen, deze is namelijk naar mijn weten genomineerd tot dé website van 2008. Geloof dat er hiermee wel iets “nieuws” door de NOS is gebracht. En ja, onafhankelijke journalistiek……geloof niet dat de commercieele omroepen hieraan kunnen tippen.
Erik Tax
Gerard, je schrijft “Dagvoorzitter Rick Nieman verraste mij met de vraag of ik wist wanneer de NOS zijn laatste primeur had gepubliceerd. Ik had me op basis van het voorgesprek met de organisatie van het debat op geheel andere onderwerpen (branding van programma’s en presentatoren) voorbereid.”. Als je de video nog ‘ns terug kijkt (http://blip.tv/file/1494329/) zie je dat het interview ging over branding. Primeurs vormen nu eenmaal een onderdeel van de marketing- en brandingstrategie van een nieuwsorganisatie.
Rick vroeg trouwens op welke primeur je “het meest trots” bent. Geen rare vraag aan een baas van een nieuwsorganisatie toch? Ook niet een waar je je specifiek op hoeft voor te bereiden, lijkt me.
Met de opmerking “Zal er verder niet over zeuren, want zo gaat dat tegenwoordig” plaats je jezelf een beetje in de ouwe lullen-hoek. Je betoog krijgt daarmee een hoog ‘de jeugd van tegenwoordig’-gehalte. Volgens mij niet terecht en zeker niet verstandig voor de baas van een belangrijke media-exploitant.
Overigens pleit het zeer voor de NOS dat de directeur hier z’n eigen blog bijhoudt. Dat mag gezegd worden.
Jeroen, goed dat je reageert. Inderdaad geen rare vraag van Rick en laat hem vooral alle vragen stellen die hij wil stellen. Ik probeerde op mijn blog alleen uit te leggen dat ik me over het specifieke onderwerp van scoops, primeurs etc. beter had willen voorbereiden. Niet meer niet minder. En wellicht was mijn opmerking ‘want zo gaat het tegenwoordig’ een beetje over de top. Daar heb je wel een punt. Ik kijk overigens met respect en bewondering naar jullie “Dutch Media Professional’ initiatief. Hulde. En laten we de discussies vooral niet uit de weg gaan.
Ik denk dat hier de beste plaats is om mijn vraag te stellen.
Waar zijn Sacha de Boer en Philip Freriks? Ze zijn al een aantal weken niet te zien in het acht-uurjournaal. Ik hoop niet dat er wat met ze aan de hand is maar dat ze gewoon lekker op vakantie zijn. En ik vind het erg goed dat jullie Astrid Kersseboom en Jeroen Overbeek (het zijn 2 erg goede presentatoren) veel laten invallen voor Sacha en Philip. Maar waarom niet Rik van de Westelaken? Dat is ook een hele goede presentator en aangezien Philip Freriks volgens mij dit jaar ermee stopt (wat ik erg jammer zou vinden) is het belangrijk dat de mogelijke opvolgers (voor mij Rik en Jeroen) veel het acht-uurjournaal gaan presenteren. Wil Rik niet of is Rik niet goed genoeg (voor mij wel) om het acht-uurjournaal te presenteren. Want ik zie hem wel graag als opvolger van Philip (en natuurlijk gun ik het Jeroen Overbeek ook). Ik hoop dat jullie hierop kunnen antwoorden.
Groeten, Siets Roskam
Beste Siets, Philip presenteerde gisteravond gewoon het Acht Uur Journaal. Over zijn opvolging kan ik nu nog niets zeggen, behalve dat we er druk mee bezig zijn en we bij de NOS inderdaad voldoende en goede presentatoren hebben om Philip waardig te kunnen laten opvolgen. Rik is lange tijd ziek geweest, maar inmiddels weer terug op het scherm. En tot slot Sacha. Zij is momenteel ziek, niets ernstigs overigens. Ik verwacht dat Sacha binnen een paar weken weer aan het werk kan en om Acht Uur weer is te zien.
vr gr Gerard Dielessen
Hartelijk dank voor uw antwoord. Namens mij mag u Sacha beterschap wensen, ik denk dat zij het erg leuk zal vinden als een kijker van het Acht Uur Journaal haar beterschap wenst. En fijn dat Philip weer te zien is. Ik vind Eva Jinek ook een goede aanwinst als presentatrice overdag. Ik vind dat ze het erg goed doet en hoop elke morgen als ik opsta dat Eva Jinek achter de desc zit. Maar natuurlijk is het ook fijn kijken naar de overige presentatoren die elkaar veel afwisselen (bijna elke dag een andere presentator op hetzelfde tijdstip) wat ik erg leuk/fijn vind om naar te kijken.
Groeten, Siets Roskam
wat een gezeur!!!
de nos is de nos, rtl is rtl, en peter r is peter r.
verschil?
nos is gewoon een goede nieuwszender
rtl tja….het is net of je in het voorprogramma zit van goede tijden slechte tijden, het is zo soapie, ze brengen het nieuws wel, maar de nieuwslezers(met name Rick Nieman en Sussane Bosman ) vinden zich zelf erg intressant, en vooral uitspraken met
de Rrrrrrr komt goed uit de bekkie’s
Peter R nou nee is niet mijn bloedgroep sorry…..
Wat ik me afvraag: Is het aan de Nederlandse OmroepStichting om nieuws te verzamelen? Is de NOS wel een nieuwszender?
Wat zijn eigenlijk de doelstellingen en/of taken van de NOS?
Als die niets met nieuwsgaring te maken hebben, is de gehele discussie overbodig.