Kies uw vijanden zorgvuldig

De kwaliteit van de journalistiek in Nederland staat onder druk. Kwaliteit kost geld, en in tijden van crisis is geld een schaars goed. Jaar na jaar is er minder emplooi voor journalisten. Zij die werk hebben, moeten veel en vooral snel produceren. Pluriformiteit van de pers wordt langzamerhand een onbetaalbare luxe.

De roep vanuit de kranten om een level playing field met de publieke omroep is goed te begrijpen. De gedrukte nieuwsmedia zitten immers in zwaar weer. Abonnees lopen weg, de leestijd per lezer daalt flink en de adverteerder keert hen de rug toe. Maar ze richten hun pijlen ten onrechte op de NOS. Het doet denken aan de auto-industrie die de trein ter discussie stelt omdat de autoverkopen tegenvallen. Of frisdrankproducenten die het gratis drinkwater aan banden willen leggen. De kunsthandel die af wil van gesubsidieerde musea.

De NOS is voor veel Nederlanders de belangrijkste nieuwsbron. Als grootste journalistieke organisatie in Nederland gaat de kwaliteit van de nieuwsvoorziening ons bijzonder ter harte. Wij proberen de kranten dan ook te helpen waar mogelijk. Bijvoorbeeld door het gratis afstaan van beelden aan kranten via ons nieuwsaanbodkanaal. Zonder reclame.

De Telegraaf heeft per maand 300 miljoen pageviews. Daarmee scoort zij hoger dan de NOS (288 miljoen). Nu.nl heeft zelfs 400 miljoen pageviews. Deze cijfers geven aan dat consumenten meerdere sites bezoeken. Deze sites voldoen aan verschillende behoeften van het publiek en zitten elkaar dan ook niet in de weg. Bovendien stijgt het internetgebruik in Nederland nog steeds. Maand na maand.

Het lukt de kranten niet om hun sites commercieel rendabel te maken. Dat heeft niets met de positie van de NOS te maken. Er komen voldoende bezoekers maar men slaagt er niet in om bezoek om te zetten in geld.

Dit is een wereldwijd probleem van de krantenindustrie. De transitie naar rendabele nieuwssites is een moeizame. Er is geen werkend business model. Nergens ter wereld wordt door kranten op internet structureel geld verdiend. De perceptie van de consument is nu eenmaal dat nieuws vrij beschikbaar is. De krantenwereld heeft hier zelf aan meegewerkt door gratis kranten zoals Spits en Metro te gaan aanbieden. Vooralsnog is de consument op het internet niet bereid te betalen voor nieuws. Het geld moet nog steeds verdiend worden met advertenties.

De inkomsten uit advertenties in de traditionele krant dalen echter zo snel dat de stijging van online revenuen dit niet kan compenseren. Gekscherend wordt wel eens gezegd dat een analoge reclame-euro in het digitale tijdperk nog maar een stuiver waard is. In 2010 gingen in de Verenigde Staten maar liefst 116 kranten ter ziele. De advertentie-inkomsten voor kranten daalden daar van 70 miljard dollar in 2001 naar minder dan 20 miljard dollar in 2011. In Nederland is een vergelijkbare trend gaande.

De in totaal 1183 websites van de Nederlandse publieke omroep genereren alles bij elkaar slechts een paar miljoen euro aan reclame-inkomsten. Op de reclamemarkt is NOS.nl dan ook een zeer kleine speler. Bovendien zijn we terughoudend met reclame op onze site. Wettelijk mag er meer dan wij daadwerkelijk doen.

Kortom: partijen als de Telegraaf of Nu.nl halen veel meer geld uit de online reclamemarkt dan de NOS. Hun werkelijke concurrenten zijn Google en Facebook. Die twee partijen zijn jaarlijks alleen in Nederland al goed voor ruim een half miljard euro aan advertentiegelden.

Zelfs al zou de NOS helemaal niet actief zijn op het internet, dan lost dat voor de kranten hoegenaamd niets op. Niet in bezoekcijfers en al helemaal niet in termen van geld. En is het succes van internet juist niet dat iedereen (hetzij als bezoeker, hetzij als content provider) zich er kan manifesteren?

In 1989 haalde de Ster per jaar 200 miljoen euro uit de reclamemarkt. We zijn nu 23 jaar later en 7 commerciële tv-zenders (4 van RTL, 3 van SBS) verder. In die periode is de groei in de reclamemarkt, ruim 700 miljoen euro, volledig ten goede gekomen aan commerciële partijen. Wiens markt verstoort de publieke omroep nu eigenlijk?

In 2008 heeft de Tweede Kamer een nieuwe mediawet aangenomen. Wezenskenmerk van deze herziene wet is het beginsel van platformneutraliteit. Dat wil zeggen dat de NOS hetgeen zij op radio en televisie doet, ook op internet en mobiel mag doen. Dat doet zij dan ook; niets meer en niets minder. Wel zo logisch: zonder toegang tot deze inmiddels niet meer weg te denken nieuwe media zou de rol van de publieke omroep in het medialandschap snel marginaliseren, met name onder jongeren. Sommige commerciële partijen zouden dat maar wat graag zien. Wij niet. En het publiek ook niet. Daar ben ik van overtuigd.

In heel Europa staan publieke omroepen flink onder druk. In Nederland wordt er maar liefst 23 procent (= 200 miljoen euro) op bezuinigd. Er wordt flink gediscussieerd over de breedte van hun programma-aanbod. Maar nergens gaat het over de nieuwsvoorziening. Hoe groot of klein, smal of breed de publieke omroep in een willekeurig land ook is, overal wordt het brengen van nieuws als een kerntaak gezien. Wie de nieuwsfunctie van de publieke omroep ter discussie stelt, wil in feite geen publieke omroep.

Dan zijn we met de kwaliteit van de journalistiek nog veel verder van huis.

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


19 reacties op “Kies uw vijanden zorgvuldig”

  1. J.J. Heij zegt: 30-05-12 om 17:51

    De analogie is een dubbeltje, geen stuiver :-)

    Voor de rest is het allemaal waar hoor, maar je kunt de vraag ook omdraaien: waarom belastinggeld steken in wat de markt ook kan?

    Ik lees er geen antwoord op.

  2. Hartgrondig mee eens. Zeg ik, als voormalig medewerker van Wegener Online Publishing.

  3. Ja, de journalistiek en de maatschappij zouden zonder NOS minder mooi zijn. Jan de Jong legt terecht de nadruk op de kwaliteiten van de NOS-journalisten. Toch: volgens mij gaat het TMG en de andere mediaconcerns niet om de aanwezigheid van concurrentie (of dat nu NOS is of Google of wie dan ook), maar om die van gesubsidieerde concurrentie. Alle beweringen van Jan de Jong snijden hout en inderdaad: de NOS levert een waardevol journalistiek product af. Ik zou het niet willen missen. Maar waar commerciële mediaconcerns zichzelf veel kunnen verwijten in hun concurrentie met Google of andere relatief nieuwe spelers, is de strijd met de NOS toch echt een ongelijke. En dat dat steekt is niet alleen begrijpelijk maar ook daadwerkelijk marktverstorend. Hoe veel plezier de journalistiek (en het publiek) er ook van heeft.

  4. Bass zegt: 30-05-12 om 19:20

    Antwoord staat er al meneer Heij , pluriformiteit en een baken in de Nederlandse nieuws voorziening. Ik zou tenminste niet afhankelijk willen zijn van de website van Telegraaf of AD waar je het serieuze nieuws tussen het afval moet zoeken. Daarom steken we er belastinggeld in en blijven we dat ook doen .

  5. Robin Costers zegt: 30-05-12 om 19:31

    J.J. Heij zegt: 30-05-12 om 17:51

    Antwoord: wel eens nieuws gezien dat in de VS gemaakt is?
    De markt is per definitie niet onafhankelijk want moet geld verdienen.

  6. Bas zegt: 30-05-12 om 21:07

    Persoonlijk vind ik de keuze NOS – krant een hele rare

    Want mijn reden om geen krant te lezen heeft te maken met het afval. Dagelijks een krant, dat is wekelijks een doos oud papier

    Slecht voor het milieu, en ook nog eens vragen om een nog grotere puinhoop in huis. In alle eerlijkheid, voor mij overheerst het laatste argument.

    Dan kan ik natuurlijk een online krantenabonnement nemen, maar dat heeft mij nooit aangesproken. Wellicht zou ik dat eens moeten proberen.

    Maar TV geeft geen zooi in huis – en dus neem ik wel bij de NOS af.

    De NOS (en RTL) heeft gewoon een medium dat in mijn ogen superieur is

  7. Sylvia Hageman zegt: 30-05-12 om 21:20

    Waar dit artikel naar mijn mening volkomen aan voor bij gaat is dat (kranten)lezers best bereid zijn te betalen voor achterliggende en verdiepende artikelen. Louter het nieuwsfeit op zich niet nee, dat is overal vandaan te plukken (en dat moet ook zo blijven vind ik). Maar de achtergronden de feiten de checks en ballences dat verwacht ik nu juist van journalisten en kwaliteitskranten, al dan niet online. Zo heeft DePers bij het terziele gaan bewezen dat ‘men’ wel degelijk voor dit soort informatie wil betalen. Ik vrees dat de papieren media te lang heeft vertrouwd op advertentieinkomsten en te weinig heeft gevraagd wat de lezer of de abonnee wil. En tenslotte: kwaliteit ook en juist in de journalistiek betaald zich altijd uit.

  8. J.J. Heij zegt: 30-05-12 om 21:21

    @robin Ja hoor, vaak gezien. Is niks, waar het om tv gaat dan. Maar daar gaat het hier niet primair om, het gaat om de sites. Die van de NOS is best aardig. Die van de Volkskrant ook. Dus dan snap ik wel dat de hoofdredacteur van de Volkskrant en het opperhoofd van de Telegraaf-kranten een beetje gaan mopperen over concurrentievervalsing. En wat ik hierboven lees is niet een weerlegging van hun argumenten. Wat ik hierboven lees is: als de NOS niet zou bestaan, zou het met krantensites of nieuwssites ook niet best gaan.

    Zou zo maar waar kunnen zijn. En inderdaad: ook zonder de NOS zouden ze totaal ingemaakt worden door Google (Facebook is in dit verband een tikkie minder interessant). Maar dat maakt het natuurlijk niet minder concurrentievervalsing, en het is ook geen bewijs dat het nodig is om belastinggeld te steken in vormen van nieuwsvoorziening waar de markt ook in kan voorzien. Want want, om het even concreet te maken, doet de NOS nu precies online wat de markt niet zou kunnen doen of doet?

  9. Robin zegt: 31-05-12 om 00:48

    En dan moet de Nederlandse lezers het alleen nog maar hebben van politiek getinte nieuwsbronnen zoals Telegraaf en Nu.nl? kwalitatieve neutrale nieuws stukken zijn belangrijk! Telegraaf is tegenwoordig een roddelblad geworden en moet het hebben van artikelen die vaak overbelicht zijn.

    Nee, ik heb wel wat over voor de NOS ook al kost het de belasting betaler per centen extra.

  10. Ik ben het met Jan de Jong eens dat de werkelijke concurrenten voor nieuws- en andere uitgevers de grote platforms als Google en Facebook zijn, én specialistische uitgevers in de niche. De uitgevers zitten dus in de sandwich; hoe ze daar uit kunnen komen is inderdaad niet door met de vinger te wijzen naar de Publieke Omroep – hoewel ze principieel best een punt hebben – maar op andere manieren.

    Welke manieren? Te lang om hier uit te leggen. Daar doen we op 7 juni een hele dag over, te weten op het Mediafacts Uitgeverscongres (www.uitgeverscongres.nl)

  11. niek zegt: 31-05-12 om 11:05

    Vind die laatste opmerking uit je blog merkwaardig. Je stelt dat als de Publieke Omroep en dus de NOS niet bestaat dat dan de kwaliteit van de journalistiek lager is. Net of commerciele media als RTL niet goed journalistiek bedrijven of een goede nieuwsvoorziening hebben.

  12. Maxim Hartman zegt: 31-05-12 om 11:34

    Of je nu verse informatie verkrijgt via de U-bocht van de belasting (publieke omroep) of door een betaald abonnement (kranten) of voortdurend bestookt wordt met reclame (commerciële partijen), betalen doe je altijd. De U-bocht constructie biedt in potentie de beste kans op een onafhankelijke informatievoorziening.

  13. De geld-economie is een attentie-economie geworden. Het kunnen betalen van een krant of niet is nog het oude denken. Aandacht verdienen (en betalen) vereist loslaten van alles wat naar politiek bedrijven en zelfs marketing daarvan riekt. Nieuw, verrassend en welkom is alleen wat de nieuws-ontvanger *on*afhankelijk bevestigd vindt. Op FB en G+ telt alleen het volgen, niet het leiden. Die boodschap komt maar moeilijk door. Liever een nieuw wandje van een mln.

  14. John zegt: 01-06-12 om 20:32

    Ik denk dat de kwaliteit van nieuws inderdaad ook teveel door de luie passieve
    kijkers/luisteraars wordt bepaald.
    Als je op infowars.com of drudgereport.com kijkt val je om va de hoeveelheid
    belangrijk nieuws dat er is en ook diepte nieuws biedt.
    Tegenwoordig wordt het door de eerder genoemden op prijs gesteld als er 90% van
    dat nieuws door iemand in de vuilnisbak wordt gepropt als “onbruikbaar” en wat er
    dan overbljft moet vooral niet schokkend zjn. Een weggelopen koe op de A2
    of een mislukte elf steden tocht of 100 uur Friso. Een mislukte cats huis affaire (100 uur)?

    Ik hoop zo ontzettend erg dat de NOS zich gaat verheffen tot non commerciële nieuws
    zender die de waarheid brengt ! Dat doet de kijkcijfers groeien ! En een krant ? nee
    kijk maar eens naar de ultieme goed functionerende BBC site.

  15. John zegt: 02-06-12 om 16:59

    Misschien samenwerken met alternatieve media ?

    Dat zou een stap zijn die de nos tot eerste en slimste op deze planeet
    maakt.
    Één grote website. Waarbij nos bronnen handig voor de alternatieven zijn.
    En goedkope realisatie onder hoog technische standaard goed voor de nos is.
    Een leger van serieuze goed gemotiveerde vrijwilligers erbij onder linux en
    scholenprojecten, een open source publieks omroepsite waar vreselijk veel nieuws
    en archief te vinden is IN HET NEDERLANDS bedoel ik.
    Lagere lonen in de Top, minder dure reisjes, minder voetbal in een apart journaal.
    het moet een eer zijn voor de publieke omroep te mogen werken. Veel interne opleiding. (Door de bedrijfs guru)
    Dan floreert de nos, de waarheid vertellen kost niets extra.
    De waarheid, verguist en geliefd.

  16. Christian Dingena zegt: 04-06-12 om 16:58

    Hulde aan de NOS, wordt er tenminste toch nog eens een keer iets nuttigs gedaan met die miljarden aan belastingen!

    Slap van die commerciëlen om te mekkeren tegen een publiek orgaan en in dit geval weerloos slachtoffer tegen valse beschuldigingen en stemming makerij. Gewoon een goed product leveren dan komen de klanten vanzelf en las het echt de moeite waard is willen ze er misschien best voor betalen ook! Ze komen echt zeker niet als je naast een slecht product ook nog eens gaat zitten janken om vergane glorie. Dat krijg je als je op je lauweren gaat rusten van al dat makkelijk verdiende geld.

    Mijn zuur verdiende geld mag best voor een deel gebruikt worden door de NOS en ik hoop van ganser harte dat jullie nog lang op deze manier door mogen gaan, zeker ook op internet.

    Ik dank u zeer voor een overzichtelijke site zonder al die schreeuwerige reclames en gewoon goede informatie. Een tip wil ik dan toch wel geven, ik zou de weblogs graag weer wat actiever zien ;-D

  17. Christian Dingena zegt: 04-06-12 om 17:06

    Oops, misschien moet ik mijn tip wat verduidelijken. Ik bedoelde te zeggen de weblogs van de correspondenten in de diverse continenten. Die verschijnen de laatste tijd maar zelden en die zijn toch juist voor mij de meest interessantste omdat zij bij uitstek het nieuws uit het buitenland kunnen toelichten en verduidelijken. Ik wil ze hoe dan ook graag lezen ;-d

  18. Het zorgvuldig kiezen van vijanden is een vak apart geworden in deze turbulente wereld, waar menigeen het benauwd van krijgt, waar anderen welig bij tieren en weer anderen er vroegtijdig het loodje door leggen.

  19. Blijft bij mij de vraag bij deze klaagzang waarom publieke omroepen
    tonnen euro’s aan de bekende presentatoren betalen. De kwaliteit
    van de berichtgeving is bedroevend en is geïnspireerd op links denken
    en handelen en dat heeft zeker geen toekomst.

Geef een reactie

 

    • Reageren?

      Reacties op dit weblog zijn uiteraard van harte welkom.
      Wel is er een aantal spelregels:

      1) Alle reacties worden gemodereerd. Wij doen dat zelf. Het kan soms even duren voordat een reactie geplaatst wordt.

      2) Let op: Eenmaal geplaatst blijft geplaatst. Bijdragen aan een discussie worden door ons niet achteraf verwijderd, ook niet op verzoek. Schrijf dus geen dingen waar u later spijt van kunt krijgen.

      3) De blogs zijn een platform voor reacties en discussie, geen uitlaatklep voor scheldkanonnades. Houd het aub beschaafd. Reacties die beledigingen of scheldwoorden bevatten worden niet geplaatst.

      4) Houd het ook zakelijk, dat wil zeggen: niet nodeloos op de man spelen.

      5) Alleen inhoudelijke reacties op het onderwerp van een blogpost worden geplaatst. Met andere woorden: blijf on-topic.

      6) Het is de bedoeling dat reacties de discussie bevorderen. Steeds weer hameren op hetzelfde punt heeft geen zin, tenzij met nieuwe argumenten.

      Reacties die niet aan de spelregels voldoen worden niet geplaatst.
    • RSS NOS Nieuws

      • Verbod op maken luchtfoto verdwijnt 25/05/2013
        Vanaf 1 juni mag iedereen boven Nederland luchtfoto's maken, ook van militaire objecten. Sinds 1959 was er uit angst voor spionage toestemming nodig van het Ministerie van Defensie. […]
      • OM moet 110 miljoen euro bezuinigen 25/05/2013
        Het Openbaar Ministerie moet 110 miljoen euro bezuinigen, bijna een kwart van het budget. Dat staat in documenten die in handen zijn van het programma Nieuwsuur. […]
      • ME houdt Ubica-krakers Utrecht aan 25/05/2013
        De Mobiele Eenheid heeft een aantal krakers aangehouden in de Ubica-panden in het centrum van Utrecht. Hoeveel het er zijn, is nog niet bekend. […]
      • Eis 5,5 jaar tegen bedrijvendokter 25/05/2013
        Het OM eist 5,5 jaar cel tegen Joep van den Nieuwenhuijzen wegens omkoping, valsheid in geschrifte, bezit van een vals paspoort en faillissementsfraude. De oud-eigenaar van de failliet gegane RDM-werf is de hoofdverdachte in het Rotterdamse havenschandaal. […]
      • ME gaat kraakpand Utrecht binnen 25/05/2013
        In het centrum van Utrecht wordt de ME door krakers bekogeld met onder meer vuurwerk en verfbommen. De ME werd gisteravond opgeroepen nadat krakers agenten bekogelden vanaf het dak van de Ubica-kraakpanden en spullen in brand staken voor het pand in het centrum. […]
      • ME opgeroepen om krakers Utrecht 24/05/2013
        In Utrecht is de ME opgeroepen omdat krakers in het centrum van de stad banden in brand hebben gestoken en met spullen gooien. Ze bekogelen agenten vanaf het dak van een krakerspand op de Ganzenmarkt, vlak bij het gemeentehuis. […]
    • RSS NOS Sport

      • EL-ticket lonkt voor FC Utrecht 24/05/2013
        FC Utrecht heeft na een 2-0 zege bij FC Twente een ticket voor de tweede Europa League-voorronde voor het grijpen. […]
      • Golfers uitgespeeld in Wentworth 24/05/2013
        Halverwege het PGA Championship zijn de Nederlandse golfers al uitgespeeld. Joost Luiten, Robert-Jan Derksen en Maarten Labefer misten alledrie de cut. […]
      • Zeilers goed bezig in Medemblik 24/05/2013
        De Oranje-zeilploeg is uitstekend op dreef bij de Delta Lloyd-regatta in de wateren voor de kust van Medemblik. […]
      • AS Monaco tast diep in de buidel 24/05/2013
        AS Monaco heeft James Rodriguez en Joao Moutinho voor maar liefst zeventig miljoen euro aangetrokken. […]
      • Zeventien trainers halen diploma 24/05/2013
        Zeventien trainers zijn geslaagd voor de cursus Coach Betaald Voetbal, onder anderen Giovanni van Bronckhorst. […]
      • Jong Oranje verslaat Australië 24/05/2013
        Jong Oranje heeft op weg naar het EK in Israël zijn eerste oefenduel met 3-1 gewonnen van Australië. […]
    • RSS NOS Voetbal

      • Zeventien trainers halen diploma 24/05/2013
        Zeventien trainers zijn geslaagd voor de KNVB-cursus Coach Betaald Voetbal.De houders van het diploma mogen bij een betaald voetbalorganisatie aan de slag als hoofdtrainer. Onder de zeventien is oud-international Giovanni van Bronckhorst.De geslaagdenRob Alflen FC UtrechtGiovanni Van Bronckhorst Feyenoord Peter van den BergSparta Rotterdam Roel Coumans Fortu […]
      • Mazzarri nieuwe trainer van Inter 24/05/2013
        Walter Mazzarri is de nieuwe trainer van Internazionale.De coach, die vorige week opstapte bij Napoli, is de opvolger van de eerder op vrijdag ontslagen Andrea Stramaccioni.Stramaccioni was sinds vorig jaar maart trainer van de blauwzwarten. De coach werd na een teleurstellend seizoen, waarin de Milanese ploeg in de Serie A als negende eindigde, geslachtoffe […]
      • Jong Oranje verslaat Australië 24/05/2013
        Jong Oranje heeft op weg naar het EK in Israël (5 t/m 18 juni) zijn eerste oefenduel gewonnen.De ploeg van coach Cor Pot was in Emmen met 3-1 te sterk voor Australië.Nederland was voor rust prima op dreef. Adam Maher (fraaie vrije trap), Georginio Wijnaldum (mooie aanval) en Kevin Strootman (intikker) waren in de eerste helft trefzeker.Na rust speelde Jong O […]
      • AS Monaco tast diep in de buidel 24/05/2013
        AS Monaco heeft James Rodriguez en Joao Moutinho voor maar liefst zeventig miljoen euro aangetrokken.De club, die volgend seizoen in Frankrijk weer op het hoogste niveau uitkomt, neemt de middenvelders over van FC Porto.De 26-jarige Moutinho maakte in 2010 de overstap van Sporting Portugal naar FC Porto, werd drie keer op rij kampioen met de club en kwam 55 […]
      • AZ versterkt zich met Gouweleeuw 24/05/2013
        Jeffrey Gouweleeuw verruilt Heerenveen voor AZ.De 21-jarige jeugdinternational heeft een vijfjarig contract in Alkmaar getekend.De verdediger had nog een contract voor een seizoen in Friesland. Over de hoogte van de afkoopsom zijn door beide clubs geen mededelingen gedaan. […]
      • Van Praag blijft in UEFA-bestuur 24/05/2013
        Michael van Praag is op het congres van de Europese voetbalbond in Londen herkozen als lid van het UEFA-bestuur."Ik ben geweldig blij dat ik mijn werk vier jaar mag voortzetten", zei Van Praag."Ik heb van dichtbij gezien dat er voor veranderingen in het internationale voetbal soms een lange adem nodig is. We hebben veel bereikt". De KNVB- […]