Red de journalistiek
“Journalistiek is een luxe geworden die we ons niet meer kunnen veroorloven”.
Bestaande business modellen werken niet meer. Nieuws maken met een serieuze redactie is duur. Duurder dan de optelsom van advertentie-inkomsten en abonneegelden. In commerciële directiekamers breekt men zich het hoofd over hoe men in hemelsnaam afkomt van een redacteur van 45 die nu al € 60.000 per jaar kost en de komende 22 jaar alleen maar duurder wordt. Op hetzelfde moment maakt iemand voor een nieuwssite een stukje voor € 25; voor diezelfde site gaat een fotograaf een middag op pad voor € 45. Voor een CEO met hijgende aandeelhouders in zijn nek zijn vaste redacties een nachtmerrie. En in het publieke domein? Daar vindt de politiek de € 1,47 die de NOS een gezin per maand kost kennelijk nog te veel.
Iedereen onder de 30 weet niet beter dan dat nieuws gratis is. Betalen voor nieuws is niet cool. En trouwens, waarom zou je?
Leest u het maar na in artikel 15 Auteurswet: nieuws is (vogel)vrij. Nieuwsmedia mogen berichten vrijelijk van elkaar overnemen. En dat gebeurt dan ook. Ongebreideld. Mede daardoor is nieuws alomtegenwoordig. Kranten zijn gratis, internet is gratis, pikken is gratis. Twitter, Facebook, Google News… Iedereen kan publiceren, iedereen publiceert ook.
Doorgeefluik
De omloopsnelheid van het nieuws is ongekend. Het is een consumptiegoed geworden. Sterker nog: een wegwerpartikel. We hebben het met z’n allen zo ver laten komen…
Veel nieuwsmedia zijn voor 95 procent louter doorgeefluik. Van persberichten, van het ANP, van buitenlandse persbureaus of roddelsites. Kopiëren is belangrijker dan creëren. Ze zijn eerder een merk dan een zelfstandige bron.
Tegelijkertijd is de consument niet meer afhankelijk van media voor zijn nieuws. Het is eerder andersom. De consument is de baas. Het nieuws wordt geconsumeerd wanneer het uitkomt. Er wordt vooral gesnackt.
Adverteerders keren nieuwsmedia de rug toe. Die zijn immers een overbodige schakel geworden. Adverteren doe je op een platform. Niet bij content. Maar bij interactie, bij verkeer.
‘Ikvinddualisering’
Ik zei het net al: consumenten kiezen zelf hun nieuws. En daarbij kiezen ze voor faits divers. Het adagium ‘goed nieuws is geen nieuws’ voldoet niet meer. Kijk naar het succes van DWDD: voor velen is dat een belangrijke nieuwsbron geworden. En anders RTL Boulevard wel. Of Shownieuws. Voor veel mensen is de komst van een nieuwe iPad minstens zo relevant als een nieuw zorgstelsel of een nieuwe minister van Financiën.
Een rechtstreekse, bijna persoonlijke band van het publiek met journalisten c.q. nieuwsbrengers wordt steeds belangrijker. Sommige journalisten zijn grotere merken dan hun werkgevers. Au, dat doet pijn. Het past in de trend van de “ikvinddualisering” van de journalistiek en de maatschappij. Meningen lijken welhaast belangrijker dan feiten. Het scoort in ieder geval beter. En wat scoort, daar zit het geld.
Wie weet wordt op termijn iedere journalist zijn eigen uitgever. Een soortgelijke trend hebben we in de muziekindustrie gezien. Tussenschakels zijn niet meer nodig om je publiek te bereiken. Met behulp van crowd funding, deze of gene mecenas, of advertentie-inkomsten op hun eigen site bouwen journalisten 2.0 aan hun merk. En worden de nieuwe popidolen.
Sterren
En nieuwsmedia 2.0? Die zijn geen platenmaatschappijen meer maar muziekuitgevers. Zij brengen content van zoveel mogelijk ‘topmerken’ bij elkaar. Sterren creëren is geld genereren. Dé slogan voor de nieuwe commerciële journalistiek!
Nieuwsmedia moeten daarbij kiezen: willen zij platform of content-maker zijn? En/en gaat niet. Dat staan de ijzeren wetten van het rendementsdenken niet toe. En zijn de content-makers wel creatief genoeg in hun inhoudelijke keuzes en in de verpakking van het nieuws? Deze lijken door de jaren heen nauwelijks veranderd. Moeten content-makers deals sluiten met YouTube, Google en de kabelaars? Daar zitten de miljoenen. Partnerships op basis van een redactiestatuut. Nu kan het nog. Nu zijn ze er nog.
Mijn conclusie: het is hoog tijd voor een herwaardering van de publieke zaak. Met een stevige waarschuwing. Gesubsidieerd nieuws maken is nieuws maken zonder winstoogmerk. En betekent dat je aan het eind van het jaar op nul moet eindigen. Uit eigen ervaring kan ik melden: dat is niet eenvoudig. Het is ook minder leuk dan het klinkt. Ook de organisator van het congres: “Red de journalistiek” zal moeten wennen aan het idee dat haar geliefde witte Range Rover plaats zal moeten maken voor de categorie Toyota Prius PlugIn.
Dit werd 20 jaar geleden al voorspeld, en dat was meer dan genoeg tijd om voorbereidingen te treffen en er een mooi nieuw model van te maken. Dat is dus helaas niet gelukt.
” herwaardering van de publieke zaak”: De waarde van de “publieke zaak” is simpelweg gedaald naar bijna nul. Het publiek redt zichzelf inmiddels prima.
Soms moet je gewoon tot de conclusie komen dat je in het verleden een mooie rol te vervullen had, maar dat je overbodig bent geworden.
Goed verhaal, maar wel erg eenzijdig. Journalistiek is inherent aan verandering, dat is het altijd geweest. Daarnaast zit de journalistiek zichzelf in de weg. Voor jonge journalisten is het godsonmogelijk een vast baan te vinden waardoor ze niets anders kunnen dan voor zichzelf beginnen.
Ik vind (:_)) het wel degelijk een zeer zorgelijke ontwikkeling dat er minder journalisten komen. Een democratie heeft onderzoeksjournalisten erg hard nodig om misstanden te ontdekken en op de politieke agenda te zetten.
Wat dit artikel niet aanstipt is dat onderzoeksjournalistiek, waarheidscontrole en wederhoor nogal eens ontbreken in copy-paste-nieuwsberichten.
Onderzoeksjournalistiek = diepgravend speurwerk door journalisten met als doel om de (verborgen) waarheid boven tafel te krijgen, inclusief harde bewijzen.
Waarheidscontrole = controleren of dingen die in nieuwsberichten als feit worden verkondigd eigenlijk wel feiten zijn, en geen persoonlijke meningen, verkapte reclame, politieke propaganda, of simpelweg vergissingen.
Wederhoor = als een nieuwsbericht over een persoon of organisatie gaat, dient die persoon of organisatie ook altijd om een reactie te worden gevraagd op de dingen die over hem/haar/hen gezegd worden.
De “ikvindualisering” van nieuwsmedia kan ertoe leiden dat iedereen zonder enige journalistieke achtergrond zomaar van alles kan gaan roepen (of overnemen / retweeten / liken), en dat het bericht daarmee nieuws wordt. Terwijl het net zo goed oppervlakkige, niet-waarheidsgetrouwe en/of eenzijdige verhalen kunnen zijn. In het ergste geval zelfs kwaadaardige roddels.
Journalisten dienen hierin een poortwachterfunctie te verrichten. Misschien is dat een rol die ze niet gewend zijn te vervullen, omdat het publiek vóór de sociale media niet terug kon praten of zelf kon bepalen wat nieuws was, maar in het huidige medialandschap is het een rol die vervuld moet worden, al is het maar om te voorkomen dat de inhoud van ieder reclamespotje of iedere vooringenomen blogger straks voor waarheid wordt gehouden.
Goede analyse, maar inderdaad wat eenzijdig, zoals Rob Steentjes ook zegt. En ik denk dat het credo geldt ‘verbeter de wereld, begin bij jezelf’. Niet wijzen naar anderen (overheid, publiek, concurrentie), maar eerst zeggen wat de journalistiek zelf gaat doen om dit probleem op te lossen. En dan heel concreet aangeven wat je van die anderen verwacht/vraagt.
Met Rob Visser mis ik zelfreflectie.
Er zijn veel meer oorzaken waarom mensne geen geld voor nieuws willen geven. Dat het ook gratis kan is een argument, dat men het niet kan schelen is een andere.
Het kan echter ook gewoon beter. Ik erger mij, bijvoorbeeld, heel erg aan het linksige van de NOS. Wees kritisch, maar naar iedereen.
Redt de journalistiek ? In Nederland ? Aha.
En, maar € 1, 47 per maand Kijkgeld ? Of staat daar de komma
verkeerd ? In elk geval zou ik gut und gerne € 400,- per jaar willen betalen aan de Duitse en Belgische zenders en daarvoor de per definitie eenzijdige Hilversumse zuilenzenders geblokkeerd krijgen. Voor altijd.
Reden: ik zal altijd feiten het allerbelangrijkste vinden en meningen, na ja, ook van ‘opiniemakers’ zeggen mij niks. Toevallig kunnen mensen dezelfde mening hebben. Dat is het dan. Daarom ook geen
ja- of nee-mening over iets. En, binnen een bepaalde zuil liggen de meningen, al dan niet beïnvloed door voortdurend druppelsgewijs hersenspoelen allang vast. Voorbeelden genoeg. Vaak gaat het dan zelfs puur om begripsdefinities en ”redeneert ‘ men : ‘zoals iedereen wel weet’, ‘zoals bekend’, ‘de hele wereld kent..’ Bedoeld is dan hier in NL of eventueel in de EU en / of Amerika. China en India zijn dan ineens vergeten, en ook de rest van de wereld. Dat komt dan mogelijk door de benepen kijk op de wijde wereld. Zelfs ‘star-reporters’ brengen ‘nieuws’, wat ik zelf overal kan vinden en veel objectiever en met meer achtergrond. Dus NL MO correspondenten kunnen voor mij bespaard worden. En dan kom ik toch wéér, al te vaak, bij de Duitse media uit. In mijn woonplaats is de vraag naar cursussen Duits enorm toegenomen. Al was het maar voor echt satirische cabaretprogramma’s, zoals van Dieter Nuhr, Mitternachtspitzen, Konrad Beikircher usw. Of der Weltspiegel, Weltbilder.
In elk geval schijnt bv de NOS het Journaal niet meer te openen met dat psychedelische kabaalmakende geflits.
Die Tagesschau heeft al sinds de tijd dat het beeld nog zwart-wit was, dezelfde korte ‘tune’, alleen nu met rustgevend blauwe achtergrond. En trucs om te zien of kijkers in de gaten hebben , dat er bv. langer voor Hare Majesteit werd geklapt dan in werkelijkheid het geval, was soll das ?
Hopelijk wordt het zuilensysteem rap afgeschaft en kan men dan ook in het buitenland zeggen zeggen : Dutch TV 1 or 2. En niet Dutch TV , Vara/Npr, Kro-ncrv etc.
Met ‘socialistische’, ‘katholieke’, ‘fijnzinnige evangelische’, maar allemaal even klassieke muziek van Mozart, Locatelli, Haydn etc.
En: ‘vinddualisering’ is een trend ? Ook voor de miljoen moslims in NL ?
En, u begrijpt wel, van ‘merk-journalisten’ halte ich rein gar nichts.
Nog meer zuiltjes met nog sterkere opdringing van ‘luister naar mij, ik zal het je wel eens effe vertellen’. Natuurlijk, ook Ranga Yogashvar heeft zijn typische manier van iets kristal helder uitleggen, maar kan dat net zo goed voor de WDR als voor ARD, ZDF, NDR, SWF.
Is dus helemaal geen ‘groter merk’ dan welke wergever dan ook.
Ook vind ik ‘het nieuws’ geen wegwerpartikel, de juiste dosering hersenspoeling zorgt daar wel voor. Ook in Hilversum kan men bij lang genoeg herhalen van leugens, die omvormen tot de enige ‘Waar’heid.
En, dan nog de vele echte Taboes ! Enkele voorbeeldjes:
Waarom noemt men WW voor een ex-Kamerlid ‘Wachtgeld’ en hoeft die niet 4 keer in 4 weken te solliciteren ? Werkeloze is toch gelijk werkeloze ? Of niet ? Jawel sprak de Rechter, nadat ik een proces had aangespannen, omdat ik het bewezen acht, dat bv. een MTS’er werktuigbouwkunde van 28 jaar, wel 5 x meer kansen heeft en zelfs kan kiezen uit meerdere baanaanbiedingen dan een werkeloze sigarettenfabriekswerker van 61.
Waarom wordt een Uitzendkracht na 78 weken ( niet 77 of 233) onafgebroken werken bij hetzelfde inleenbedrijf, gedwongen WW aan te vragen ? Hier in NL dus, niet in Duitsland.
Waarom hoeft een zgn. (!) ‘coffeshop’houder geen controle op de Inkoopkant toe te laten ? Dan kan men gelijk zien, waar ‘het spul’ vandaan komt, toch ? En hoeft de politie niet meer te zoeken naar wiettelers. Of: is dat nou die Grote NL Schijnheiligheid ?
Ik vind dat de huidige journalistiek zeker niet gered moet worden, en al helemaal niet door de politiek. Met zoveel grammaticafouten, feitelijke onwaarheden (o.a. Van Rompuy, “”"president van Europa/Europese Unie”"”), halve berichten, etc. zie ik niet waarom we zoiets in stand moeten houden. Ze doen hun best zelf ook niet echt om kwaliteit af te leveren.
Ik lees daarom ook liever de Britse kranten en nieuwssites. Uitgebreider/langer en hele verhalen, bovendien een genot voor mensen die van taal kunnen genieten. Een nadeel is dat het buitenlands is, maar daar heb ik NOS voor om toch up to date te blijven in Nederland.
Ik ben opgegroeid met de krant en het journaal en, omdat ik naar het buitenland verhuisd ben, nu aangewezen op nieuwssites. Ik erger me dagelijks aan het feit dat de sites van “kwaliteitskranten” qua niveau en onderwerpkeuze dichter en dichter bij de copy/paste nieuwssites komen.
Op bezoek in Nederland is het een verademing om bij mijn ouders een echte krant op te pakken en de tijd te nemen om me te verdiepen in het nieuws.
En hoe moet dit alles nu gered worden? Ja, dat is de vraag. De Geenstijl-generatie houdt ervan om af te geven op gesubsidieerde politiek gekleurde opinie, en daar hebben ze wel een punt mee. Toch denk ik dat de NOS als gesubsidieerd nieuwsmaker zich wel redt. Als men miljoenen aan gemeenschapsgeld kan neertellen voor voetbalsamenvattingen zonder dat het volk in opstand komt, dan moet dat voor nieuwsmakers toch ook kunnen?
De krant is een ander verhaal. Met objectief kwaliteitsnieuws van de omroepen en hapklaar “gekleurd nieuws” en opinie overal op het internet is subsidie moeilijk te verantwoorden. Want wat voegt een krant nou eigenlijk toe behalve een rustmomentje en de mogelijkheid om je ongestoord en zonder afleiding te verdiepen in wat er gaande is in de wereld? Zonde is het, dat wel.
Ik vraag me af wat de redactie van het radiobulletin maandag bezielde toen zij het persbericht “Johan Cruijff ontslagen bij mexicaanse club” plaatste. Is men de realiteit uit het oog verloren? Wat een onbenul, ontslagen zijn aan de orde van de dag geachte redactie.
Nieuwsberichten zijn versnipperd: zelfs radio 4 (klassieke muziek) bulkt nieuws uit, asjeblieft stop daar mee. Breng het terug tot de kern.
Journalistiek is voor mensen bedoeld die dit als een roeping ervaren. Door de marktwerking en opkomende technische middelen komt deze roeping om de samenleving goed te willen informeren met oog op democratische en rechtstatelijke belangen in de verdrukking. We moeten dezelfde roeping ervaren en ons door het proces van vernieuwing worstelen om terug te kunnen gaan naar de kwaliteit waar een samenleving recht op heeft. Dit is de uitdaging van hen die zich vandaag de dag tot de journalistiek geroepen voelen; het kan nog wel jaren duren voor het weer een acceptabele vorm aanneemt en dit is heel frustrerend maar is het je roeping dan is het je taak.
Dat de journastiek veranderd en veel veranderd is in de afgelopen jaren, is voor mij geen verandering. Of ik mij er aan stoor? Nee, niet zo zeer. Alles verandert en de techniek snelt vooruit.
Zoals anderen hierboven al aangaven: goede analyse maar wellicht iets te eenzijdig. De meeste observaties onderschrijf ik. Je kunt de journalistiek nooit los zien van maatschappelijke ontwikkelingen. Ook qua techniek, (bedrijfs) cultuur, publieksvoorkeur, generaties. Wat hoe waarmee langdurig kan overleven lijkt in deze tijd van alweer snelle veranderingen vrij onduidelijk. Voor het publiek, de makers, ondernemers, sponsors en reclamemensen. Spreiding en concurrentie via veel en diverse media is niet nieuw, maar lijken inderdaad ook qua snelheid en marketing toegenomen. De laatste jaren ook vrij stormachtig via internet. Zowel publiek als media reageren dankzij dat medium steeds interactiever en directer, dus ook op al of niet vermeende scoops en hypes. Iedereen kan zenden en ontvangen, waarmee de informatiestroom verder toenam. Welk bereik met welke content men genereert blijft ook daarom een goede vraag die vast verder aan belang wint.
Voor een gemiddelde journalist, lezer, luisteraar of kijker lijkt de ínformatieve grens’ intussen wel bereikt. Dus wordt de spoeling weer dunner. Het blijft een interessante vraag of dit erg is. Een mens leeft immers gelukkig van en voor meer als de media, iets wat ‘het werklustige journaille’ weleens vergeet. Ik was altijd een stevige consument van nieuws en achtergronden, maar bespeur, wellicht mede wegens het stijgen der jaren, ook een zekere vermoeidheid. Die altijd haastige brij van feiten en meningen, het gaat ook wel door zonder mij. Korte overzichten zijn steeds vaker voldoende. Achtergronden zoek ik zelf wel. Ik heb gelukkig geleerd om zelf criteria te hanteren en te schiften tussen relatief betrouwbare informatie, amusement of ruis. Waarbij ik ook in de toekomst altijd nog een belangrijke rol zie voor degelijke redactionele journalistiek.
Voorlopig lijkt alleen Nu.nl zichzelf te kunnen bedruipen als, niet toevallig, degelijk overkomend ‘doorgeefluik’ voor vooral feitelijk nieuws. Sites als DeJoop.nl en DeJaap.nl passen m.i. meer in een eigenlijk ouderwets zich op groepen richtend ideologisch ‘verzuild’ ideologisch kader met (dus) ook weer vaker meningen als doorwrochte journalistieke beschouwingen. Meer weer een soort actualiteitenrubrieken of zoiets als DWDD of RTLBoulevard. De ideologische lijn van (eind)redacteuren is altijd zichtbaar. In harde concurrentie zich ook zoals de schrijvende pers via ‘toenemend columnisme’ altijd richtend op een deel van de adverteerders en het publiek. Want ook de media leven in een tijd van ‘ikvindualisering’. De ‘kip of ei’ vraag kan steeds gesteld worden. Reageert het publiek op de journalistiek of andersom? Waarschijnlijk beiden. Objectiviteit, zo die ooit bestond of beter gegarandeerd werd, is allang niet meer boven iedere twijfel verheven. gelukkig maar, een democratische verworvenheid die velen nog steeds niet hebben. Veel van wat doorgaat voor journalistiek lijkt op (ideologische) voorlichting of politiek. Anders als vroeger maar ook bepaald niet nieuw.
De gratis kranten waren een initiatief van de dagbladpers om jongeren te bereiken, waardoor men misschien ook te snel het eigen verdienmodel weggaf. Omroepen deden iets dergelijks met diverse ‘uitzending gemists’. Wat ook zo gratis weg is komt inderdaad niet makkelijk terug, zeker niet als men nu alsnog geld wil gaan vragen. Tenzij iedereen dit weer doet om te overleven. Hoe zoiets in de huidige markt ontstaat is een interessante vraag en creatieve opdracht. Misschien meer als ooit geeft daarvoor het engagement van ‘een’ publiek de richting aan. Niet iedereen zal dan kiezen voor wat ooit ‘vertrossing’ heette, zolang er mensen zijn die meer willen weten als wat zij al wisten, lijkt er ook wel een plaats te zijn voor ‘ouderwets’ goede journalistiek en achtergronden.
Nou , wat is – nog – nieuws wanneer je steeds weer opnieuw dezelfde droge probleem stof consumeert . Heel veel nieuws is infeite wegwerp nieuws . We zouden ruimte moeten maken voor een positive kijk naar onszelf , jezelfdie eens niet de sociale gebreken ( in een maatschappij ) analiseerd en verder actieloos afgevoert ….. .
Het nieuws zou zichzelf moeten verkopen (aantrekkelijk), met die stelling zijn er nog vele verrassingen te maken en dat hoeft helemaal niet duur te worden . Ik zeg , ga aub weg bij de regelgevende overheid en word dé stem van een protest (g)roep, een vrije omroep die de dominante van geld en zaken, van markt en markt onderdrukking, in de gaten heeft … en “”doe het verse nieuws”" met iedereen !