De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

Wie roept de persvoorlichters een halt toe?

Als je als journalist een ‘topman’ of ‘topvrouw’ wat vragen wilt stellen, moet je eerst langs een batterij aan perswoordvoerders, voorlichters en/of communicatiemedewerkers zien te komen.

Een paar recente voorbeelden.

Agnes Jongerius sprak deze week in Utrecht de actievoerende schoonmakers toe. Vlak daarvóór even wat vragen opgenomen voor het NOS Journaal. Na de schoonmakers kwam de kwestie AOW ter sprake. Of het Jongerius niet irriteert dat Geert Wilders via een opvallend media-offensief met zo’n typisch FNV-onderwerp aan de haal gaat. De persvoorlichtster van FNV Bondgenoten onderbreekt op ruwe wijze het gesprek. ,,Dit was niet afgesproken, had u moeten overleggen,’’ enz enz. Weg gesprek.

In januari had RTL Z – toeval of niet? – ook een interview gepland met Jongerius. Op het laatste moment bespiedde een persvoorlichter van de FNV het briefje met vragen die gesteld zouden worden. Hele gesprek pardoes gecanceld.

In het bedrijfsleven grijpen ze ook de macht. Sommige voorlichters voelen zich al zo belangrijk dat ze assistentes hebben die de voorlichters afschermen. Nog even en de assistent van de perswoordvoerder krijgt ook een assistent…

Twee weken geleden kwam Q-Park negatief in het nieuws. Dit bedrijf exploiteert honderden grote parkeergarages in Nederland en laat klanten per tijdsblokken (van bijvoorbeeld 54 minuten) afrekenen. Dus wie 60 minuten in de garage parkeert, betaalt voor bijna twee uur.
Dat vraagt wel om een toelichting. De persvoorlichter van Q-Park wil dat de – voor hem nogal kritische – vragen per mail gestuurd worden. Q-Park zit behoorlijk in de maag met één en ander. Na lang treuzelen – een uurtje of 30 – komt het antwoord: neemt u maar contact op met het Platform Parkeren Nederland. Afpoeieren dus, in plaats van zelf de verantwoordelijkheid nemen.

Gisteren en vandaag probeer ik een onderwerp te maken over de 100 populairste A-merken in de supermarkt. In die lijst natuurlijk winnaars en verliezers. Een winnaar is snel voor de NOS-microfoon te krijgen, maar verliezers – lees: de persvoorlichters van de bedrijven – duiken allemaal weg. Geen commentaar voor de microfoon.

Hoeveel voorlichters heeft dit land eigenlijk? Duizenden moeten het er zijn: bij politieke partijen, ministeries, bedrijven… Belangrijkste taak: controle houden over hun boodschap, hun imago.
En liever helemaal géén aandacht dan slechte aandacht. Vraag het winkelketens als Bart Smit en de Aldi. Zij hebben wel een persvoorlichter, maar die papegaaien het hele jaar door: ,,Geen commentaar.’’

,,Het aantal voorlichters groeit, dát is zeker,’’ zegt de Nederlandse Vereniging van Journalisten. ,,Het is een vrij beroep, evenals journalist. Betrouwbare cijfers over de aantallen zijn er niet.’’

Wat onderscheidt een top-persvoorlichter van een gewone persvoorlichter? Volgens de website carrièretijger.nl ben je een top-woordvoerder als je mensen om je heen succesvol weet te beïnvloeden. Waardoor journalisten op zo’n manier over jouw organisatie communiceren dat het bedrijf daar voordeel bij heeft.

Nou, duidelijker kan het niet. Voorlichters moeten journalisten gewoon in contact brengen met de gewenste personen. Stoppen dus die gekte.

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


10 reacties op “Wie roept de persvoorlichters een halt toe?”

  1. Peter zegt: 24-02-10 om 14:59

    Wie ze een halt toe roepen? JUllie als media zijnde.

    Doe gewoon collectief alsof deze gladjakkers lucht zijn (een vies luchtje welteverstaan) en je zult zien dat door collectief negeren van hun bestaan, hun bestaan er ineens ook niet meer toe doet.

    Een wijs man zei ooit: Iets hoeft niet feitelijk waar te zijn. Als genoeg mensen echter doen ALSOF het waar is, zijn de gevolgen die het feitelijke bestaan ervan zou hebben, toch realiteit.

  2. Ricardo zegt: 24-02-10 om 16:02

    Ja ik ken dat uit mijn tijd als vrijwilliger bij een lokale omroep. Het is intussen lang geleden dat het beroep van journalist zelfs iets ridderlijks en eerzaams had. De bewakers van de democratie. Die voorbeeldfunctie is sinds de jaren 80 verregaand overgenomen door de voorlichter, vroeger een tamelijk geminachte soort. Als een kankergezwel heeft de voorlichter inmiddels de vrije nieuwsgaring overwoekerd. Ook daarom zien we meestal ‘sprekende poppen’ met mediatraining waar we vroeger nog wel politici zagen met originele denkbeelden en inzichten. Overigens geven veel journalisten ook graag mediatrainingen die dit effect versterken. Spontaniteit en oorspronkelijkheid vind je mede daarom vooral bij echt lokale lijsten, vaak getrokken door politici die juist afknapten op de voorgekauwde dictatoriale consensuscultuur van veel partijen. Het probleem begint natuurlijk al bij de scholen. Eigenlijk is het droevig dat voorlichters door dezelfde mensen aan dezelfde opleidingen geschoold worden als de journalisten en zo een zelfde soort status krijgen. Aan de andere kant: voortgaande commercialisering en ‘managementisering’ van de hele samenleving brengt ook dit facet van bedrijfmatig denken met zich mee. De kloof tussen publiek en politiek wordt zodoende vanzelfsprekend mede bevestigd en uitgedragen door het vaak overbetaalde, machtswellustige en statusbeluste verschijnsel dat voorlichter heet. Niet meer terug te draaien.

  3. bas zegt: 24-02-10 om 16:12

    Dat de organisaties proberen de media te beïnvloeden – dat mag

    maar de media moeten zich niet laten piepelen. Zou ik het gesprek met mw Jongerius gead hebben, dan zou ik de ingreep van de ‘voorlichter’ uitgezonden hebben.

    Waarschijnlijk verder niets.

    Een kijken hoe de FNV de volgende keer is: waarschijnlijk minder verkeerd. En zo niet? Gewoon vertellen dat na het uitzenden vna dit stukje (nogmaals uitzenden) de FNV weiget verder mee te werken

    De FNV – en alle andere organisaties – hebben belang bij exposure. Welnu, zat ik in de media, dna zou ik zeggen : kan je krijgen, maar ik beslis wat ik uitzend, jullie niet

    Ik vind het iets slapjes om hierover een klaagbrief te schrijven, en niet gewoon te drukken waar het pijn doet

  4. John zegt: 24-02-10 om 16:13

    Top-woordvoeders is dus een top-manipulator. Eerlijkheidshalve; het jounaille, de uitzonderingen daargelaten, heb ik nog veel lager zitten.
    Een behoorlijk journalistiek onderzoek zit er niet meer in, men volstaat met het zoeken naar sensatie. Intriganten zijn het.

  5. kevin zegt: 24-02-10 om 16:34

    Mee eens….Maar journalisten kunnen er soms ook een potje van maken, als dat niet zo was zouden er geen of weinig ‘persvoortlichtertjes’ nodig geweest zijn om het hele jaar te ‘papegaaien’ dat er geen commentaar gegeven word.

    Media is gekte…..

  6. Jan zegt: 24-02-10 om 19:49

    De o zo geprezen neoliberale markt werking waar ik altijd faliekant tegen ben heeft zijn verwoestende werk reeds gedaan Ongedaan krijg je het niet meer dus maar mee proberen te leven.

  7. Martine zegt: 24-02-10 om 20:37

    Tja, een goede persvoorlichter zegt niet zo gauw ‘geen commentaar’ en een journalist verhinderen om een vraag te stellen is ook niet bepaald professioneel. Soms is er een goede reden om geen verklaring te geven, beursregels bijvoorbeeld bij beursgenoteerde bedrijven. Maar dat kun je uitlegge. Aan de andere kant is het niveau van het Nederlandse journaille ook bedroevend. Niks objectief. Er is een invalshoek gekozen en o wee, als het commentaar van een partij niet in het plaatje past, dan vermelden we het niet of draaien we het om. En ja, dan huren organisaties persvoorlichters in om de beeldvorming enigszins in de hand te houden. Béétje kip-ei-verhaal dus…

  8. Marco zegt: 25-02-10 om 11:06

    De ontwikkeling is niet gisteren begonnen, waarom hebben jullie als journalist je manier van werken daar dan nog steeds niet aan aangepast? Als het interview met die topman of -vrouw toch niets oplevert, waarom schik je daar dan zo makkelijk in? Topmannen of -vrouwen zijn dat ook alleen omdat jullie ze als zodanig behandelen. Gebruik die tijd voor wat diepgaander onderzoek en heb iets meer lak aan de hierarchie.

  9. Ted zegt: 25-02-10 om 11:50

    Ja, dat heb je als media zelf in de hand lijkt me.

    Mij valt de slaafse houding van de journalisten toch op.
    Een tijdje geleden een interview met de CEO van Philps, die verklaarde een x-aantal lichaamsscanners te hebben verkocht, vraagt de journalist: Is dat veel?….

  10. Doortje Messing zegt: 01-03-10 om 08:00

    Een spindoctor verliest al zijn kracht als hij zelf onderwerp van gesprek wordt. (Regel die de uitzondering bevestigt: Jack de Vries). Laatstelijk wordt er openlijker op televisie over spin gesproken, zodat de spin-over-politiek zélf politiek wordt (zie Felix Rottenberg bij DWDD, voor het eerst echt groot op TV, Matthijs doet of zijn neus bloedt).

    Ik weet niet waarom dit niet eerder gebeurd is, althans niet echt groot op TV. Waarschijnlijk heeft het te maken met schroom bij journalisten om de eigen relativiteit te willen laten zien, omdat men bang is voor ondermijning van zijn eigen geloofwaardigheid, zowel naar publiek als onderwerp.

    Toch is dit wat werkt, ook bij voorlichters van bedrijven. Radicale eerlijkheid. Duidelijk maken: ik laat alles zien. Kijkers, dit is wat u krijgt als u met een eerlijke vraag op een bedrijf/politicus afstapt. Het zal niet leuk zijn in het begin, mensen die helemaal niets meer willen zeggen en zo… getrapte teentjes. Maar kijk: een programma als Keuringsdienst van Waarde bestaat al jaren met groot succes.
    Zodoende zal de wal het schip binnenkort keren, onvermijdelijk.

    Vraag voor Jeroen Schutijser: is dit een naieve gedachte?

Geef een reactie