De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

Selma, de vrouw die Sobibor overleefde

selma2Het idee kwam op bij de mensen van het Herinneringscentrum Kamp Westerbork: zij wilden al langer aandacht besteden aan Selma Wijnberg, de enige Nederlandse die de verschrikkingen van het vernietigingskamp Sobibor overleefde. Directeur Dirk Mulder vond een gewillig oor bij de afdeling Erfgoed Tweede Wereldoorlog van het ministerie van VWS, met name bij directeur mevr. Puck Huitsing. En zo zaten we, op maandag 9 maart 2009, bij elkaar op het departement in Den Haag: zou het niet mogelijk zijn om Selma’s levensverhaal vast te leggen en op de een of andere manier te laten merken dat Nederland haar niet vergeten is en haar het respect wil betonen dat haar in de eerste jaren na de oorlog is onthouden?

We weten dan met z’n alleen nog niet waarom Selma Engel-Wijnberg, die in 1951 Nederland gedesillusioneerd verliet en sinds 1957 in de Verenigde Staten woont, precies zo’n weerzin tegen ons land heeft. Dat blijkt pas veel later. Om te beginnen op dinsdag 1 september 2009.

Portret

 

Daar zitten we dan, in de woonkamer van Selma’s fraaie houten huis in Branford, Connecticut. Dirk Mulder van Westerbork, Puck Huitsing van VWS, Guido Abuys (historisch specialist van Westerbork), Esmeralda Böhm (tv-producente) en ikzelf. We praten met Selma en met haar lievelingskleindochter Tagan. Guido Abuys heeft de contacten gelegd.

Selma is gematigd positief: ze stemt erin toe dat ik haar uitvoerig zal interviewen voor een boek over haar leven en met de camera erbij voor een tv-portret.

Puck Huitsing van VWS zou graag zien dat ze naar Nederland komt om de verzoening met Nederland te bekrachtigen, ze heeft zelfs een persoonlijke brief van staatssecretaris Jet Bussemaker bij zich. Selma (87 jaar oud) is er geraakt door, maar ze houdt de boot af. Naar Nederland wil ze niet meer, daarvoor is er teveel gebeurd.

Gewist

 

De volgende dag vertelt ze uitvoerig het verhaal van haar leven, de dag erna doet ze dat nog een keer, maar dan in kortere stukken, ten behoeve van het tv-portret. Dat valt me, eerlijk gezegd, niet mee. Ten eerste heeft ze bepaald geen vlekkeloos geheugen. Op veel vragen moet ze het antwoord schuldig blijven. Dat is logisch: wie kennis neemt van haar onvoorstelbare levensverhaal begrijpt dat de verschrikkingen van Sobibor een groot deel van de andere herinneringen moet hebben overwoekerd. Haar geheugen is voor een deel simpelweg gewist.

En er is nog iets anders: ze spreekt een vermakelijk mengsel van Nederlands en Engels, en ze praat bovendien heel graag, maar ze gaat wel van de hak op de tak. Dat is niet ongebruikelijk bij mensen van haar leven die zoveel hebben meegemaakt: die ervaring hebben we als makers van historische programma’s met ooggetuigen inmiddels wel.

Op de terugweg naar Nederland begin ik langzamerhand te beseffen welke klus ik op mij genomen heb: het wordt me steeds duidelijker dat het interview met Selma Engel-Wijnberg alleen enige ingrediënten biedt voor een boek en een tv-portret, maar geen solide basis. Daarvoor is haar geheugen niet exact genoeg: ik zal zelf aan de slag moeten, onderzoek doen en raadsels uit haar bestaan moeten zien te ontwarren.

Maar een bijzonder en veelbelovend onderwerp is het zeker: al was het maar door het ongelooflijke verhaal van Selma’s onderduik op het platteland van Polen. Samen met haar Poolse man Chaim Engel, die met haar ontvluchtte bij de opstand tegen de SS in Sobibor, moest ze negen maanden doorbrengen op de zolder van een paardenstal onder onbeschrijflijke omstandigheden.

Ze heeft ze tóch beschreven, ook toen al, in een dagboek. Daarvan blijkt een flink deel bewaard, ik heb het inmiddels ter beschikking, en het zal uiteraard deel uitmaken van boek en tv-portret.

Niet welkom

 

Maar niettemin: er volgen een paar extreem drukke maanden. Want de deadline nadert onweerstaanbaar: Selma zal centraal staan tijdens de herdenking van de bevrijding van Westerbork, op 12 april, en dan moet alles klaar zijn.

De belangrijkste vondst komt uit Zwolle. In het gemeente-archief van die stad (dat ligt opgeslagen in het Historisch Centrum Overijssel) komt de correspondentie tevoorschijn  waaruit blijkt dat Selma’s Poolse man, die haar in Sobibor heeft gered, in Nederland niet welkom was. De Nederlandse overheid wilde hem in 1945 het land uitzetten.

Heel bijzonder is ook het verhaal van Selma’s arrestatie, in december 1942. Die blijkt in het Nationaal Archief in Den Haag perfect te zijn gedocumenteerd. Ik ontdek daar dat ze is gearresteerd door Jan Smorenburg persoonlijk, de schrik van alle Joodse onderduikers in Utrecht en omstreken, een meedogenloze Jodenjager die haar met getrokken pistool inrekende.

Woede

 

Van vriend en collega Cees Labeur, die in 1983 voor Hier en Nu een prachtige reportage maakte over het Sobibor-proces in het Duitse Hagen, krijg ik videomateriaal, waarin een interview uit die periode met Selma en haar man Chaim. Haar Nederlands is dan nog een stuk beter, maar haar woede over wat er in de hel van Sobibor gebeurd is blijkt al die jaren exact hetzelfde gebleven.

En zo verzamelen we langzamerhand voldoende gegevens voor een boek en videoportret van een Nederlandse vrouw van wie het leven een verbijsterende loop heeft genomen. We gaan filmen in De Bilt, waar Selma zat ondergedoken en waar ze honderd meter van haar onderduikadres, op visitie bij andere Joodse mensen, is gearresteerd.

En we filmen in Zwolle, in het voormalige hotel Wijnberg, dat tegenwoordig in gebruik is bij heel aardige krakers. Het is opgezet door Selma’s ouders, aan de rand van de vroegere Veemarkt. Nu kijkt het uit op de onwaarschijnlijk lelijke IJselhallen.

Westerbork

 

De laatste weken zijn uitgesproken hectisch. De realisatie van het boek door Gerton van Boom, de man achter de sympatieke Holocaust-uitgeverij Verbum; de montage van het portret door de fantastische editor Gerard Cevaal. En de mailwisselingen van producente Esmeralda met de familie Engel in Connecticut: het wordt steeds waarschijnlijker dat Selma tóch naar Nederland komt en op 12 april in Westerbork zal zijn.
Helemaal zeker is dat pas op de dag zelf.

Als het doorgaat, zou het een van de mooiste projecten zijn geworden, waarbij ik ooit bij betrokken was: Nederland en Selma Engel-Wijnberg, de enige Nederlandse die de verschrikkingen in Sobibor overleefde, sluiten elkaar weer in de armen.

Dit artikel werd eerder gepubliceerd in KRO Magazine.

Op zondagavond 11 april,  aan de vooravond van de herdenking 65 jaar Bevrijding Westerbork, zendt de NOS het portret ‘Selma, de vrouw die Sobibor overleefde’ uit: Ned.2, 19.25 – 20.15 uur.

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


47 reacties op “Selma, de vrouw die Sobibor overleefde”

  1. carola mulder zegt: 08-04-10 om 14:49

    Toendertijd kreeg iedere vrouw de nationaliteit van de man die zij huwde. Haar man was Pool, Polen was inmiddels een communistisch land waar Nederland en de andere NATO-landen niets mee te maken wilde hebben. Heel gewoon dus voor die tijd dat ze met hem uitgewezen dreigde te worden (is niet doorgegaan). Mevrouw heeft zich na de ontsnapping uit het kamp kunnen redden door de bezittingen die zij van overleden kampgenoten had verkregen te gebruiken als betaalmiddel (Volkskrant). Is mevrouw in de rest van haar leven ten opzichte van anderen zoveel tekort gekomen dat de Nederlandse regering anno 2010 aan haar excuses verschuldigd is? Of is het de sympathieke Holocaust-uitgeverij Verbum die hier een kans ziet om de onuitputtelijke exploitatie van de Holocaust samen met Ad van Liempt voort te zetten.

  2. bas zegt: 08-04-10 om 15:59

    Beste Carola

    Polen, die net zo goed als Canadezen hebben bijgedragen zatren na WOII inderdaad in het andere kamp

    Met die mensen is op een schandalige manier omgegaan, en het verhaal van mw Engel is daar een voorbeeld van

    Los van wat verder in haar leven gebeurd is, vind ik het terecht dat nu erkend wordt dat dat verkeerd was.

    Ook naar de personen in kwestie

    Alleen, ik ben het wel eens met het niet uitgeschreven gevoel dat ik lees, dat de oorlog van onze grootvaders zo langzamerhand eens te ruste gelegd moet worden

  3. Jan Theunissen zegt: 08-04-10 om 16:51

    Ik vind het schokkend dat mevrouw Mulder op deze wijze meent te moeten reageren. Het getuigt van weinig respect. Persoonlijk ben ik van mening dat de holocaust (helaas) nog steeds heel actueel is en dat verhalen die beogen een tijdsbeeld te verduidelijken verteld moeten worden. Nog steeds worden er nieuwe hoofdstukken toegevoegd en dat is maar goed ook.

    Jan Theunissen

  4. Jan Bennink zegt: 08-04-10 om 17:52

    Beste mevrouw Mulder,

    Wat een cynische, inktzwarte bijna gemene reactie vooraf.

    Ik zou bijna zeggen schaam u. Maar daarvoor ken ik uw beweegredenen niet.

    Hier past respect en oneindig veel.

    Jan

  5. Blij ben ik voor Selma, dat het voor haar nog redelijk goed is gekomen.
    Verder schaam ik mij als Nederlander:
    - gearresteerd door Jan Smorenburg in 1942,
    - de Nederlandse overheid die haar man in 1945 wil uitzetten,veel Poolse soldaten hebben meegevochten voor de bevrijding van Nederland.
    - de reactie van Carola Mulder

  6. Bob van Veen zegt: 08-04-10 om 18:47

    @ Carola Mulder, spreken wij u normaal aan met :Ubergruppensturmbahn Fuhrer ?
    Of lost u uw eigen eenzaamheid graag op middels dit soort volslagen krankzinnige comments onder stukjes ?

  7. Marco Veldman zegt: 08-04-10 om 19:03

    @Carola Mulder: Polen was in 1945 nog niet een communistisch land en de NAVO ontstond ook pas later. Dat Selma Wijnberg gebruik heeft gemaakt van de middelen die ze had gekregen, kan toch niet gezien worden als een soort aflaat voor de onrechtvaardige daden door de Nederlandse overheid? Bovendien is het leed dat geleden is niet te vergelijken met een eventueel geldbedrag.
    Excuses zijn op z’n plaats; het is gewoon beschaafd dat te doen. De Nederlandse overheid geeft hierin het juiste voorbeeld. Beter laat dan nooit. Laten we dat voorbeeld durven te volgen.

  8. Social comments and analytics for this post…

    This post was mentioned on Twitter by zwollenieuws: Selma, de vrouw die Sobibor overleefde – NOS.nl http://dlvr.it/S5mj – Google Nieuws…

  9. Karin zegt: 08-04-10 om 19:44

    OMG dat is mijn eerste reactie. Moet het leed nog groter dan dit om op enige compassie te kunnen rekenen, mevrouw Mulder? Ik zou ook bijna willen zeggen ‘hoe Nederlands weer’, om op dergelijke manier te reageren. Hoe erg dat ik dat denk overigens. Dat dit een Nederlandse manier van reageren is..Hoe groot is mijn vertrouwen in Nederland en haar burgers? Daar blijft weinig van over met reacties als die van mevrouw Mulder. Vraag me ook af waar haar achterdocht vandaan komt, alhoewel wil ik dat weten..? De reactie van Mw Mulder bevestigd waarschijnlijk alles waarom Selma heeft besloten nooit terug te keren naar Nederland.. Ook na 65 jaar. Voor zover mijn reactie op deze reactie. De afschuwelijke ervaringen van Selma zou je liever willen vergeten. Goed dat dat niet gebeurd.

  10. Friso zegt: 08-04-10 om 19:45

    Ik schaam me voor de reactie van mevrouw Mulder hierboven. Blijkbaar heeft nog steeds niet iedereen geleerd van wat er is gebeurd. Respect voor mevrouw Wijnberg dat ze naar Nederland komt en respect voor de uitstekende reactie van minister Klink.

  11. Mw Wijnberg wordt genoemd “de enige Nederlandse overlevende van Sobibor”
    Ik heb Fanny Vleeschdrager gekend die voor het laatst getrouwd was met Ad Schouten, een broer van mijn moeder. Uit haar verhaal en uit documentatie heb ik destijds begrepen dat ook zij Sobibor heeft overleefd.Zij kon of wilde daar niet over spreken.Ik heb nog onderzoek gedaan en meende dat haar man van destijds en haar kinderen daar omgebracht zijn. Maar mijn grote vraag bleef: Hoe heeft zij Sobibor kunnen overleven? Heeft mevrouw Wijnberg informatie? Pieter van der Ven

  12. Eddy Cohen zegt: 09-04-10 om 00:25

    ‘Ze zijn allemaal weg’ zegt Selma Engel-Wijnberg. Maar mijn in Zwolle geboren (1918) en getogen moeder is er nog en kent Selma. Mijn moeder is Freddy van Huiden, dochter van een kledingwinkelier in de Zwolse Diezerstraat. Zij zou graag met Selma in contact komen. Mocht Selma dat ook willen, dan hoor ik dat graag.

    Eddy Cohen

  13. josee zegt: 09-04-10 om 00:55

    Mevr.Mulder, als dat uw werkelijke naam is, u moet zich schamen om werkelijk zo’n volstrekt ongepaste reactie te geven.
    Ik vind het heel moedig van mevr. Engel dat zij ueberhaupt nog naar Nederland wil komen, ondanks de excuses. Wat heb je aan excuses na alles wat je is aangedaan.
    We kunnen dit weer met een gerust hart toevoegen aan de zoveelste zwarte bladzijde van de Nederlandse geschiedenisboekjes. Helaas leren wij niets van het verleden.

  14. Eva Essed zegt: 09-04-10 om 08:45

    De houding van de ambtenaren uit Zwolle vlak na de oorlog, is typisch die van ‘regels zijn regels’. Waarschijnlijk hebben diezelfde ambtenaren die ook tijdens de Duitse bezetting toegepast.
    Helaas bestaat die houding nog steeds, niet alleen bij Carola Mulder maar ook bij vele ambtenaren, politici en bewindspersonen tegenover de vreemdelingen van vandaag.

  15. jolande zegt: 09-04-10 om 11:04

    Beste Eddy Cohen,
    Graag zou ik met u in contact willen komen.
    j.verheij@rtvoost.nl

  16. Om de reacties in een wat positievere richting te duwen: inmiddels heeft Selma een ver familielid teruggevonden door het online speurwerk van een collega van mij, die via Twitter op bovenstaand bericht stuitte. Lees meer op de weblog van weer een andere collega.

  17. Erik zegt: 09-04-10 om 13:38

    @ Eddy Cohen: u kunt wellicht iets proberen te regelen met het herdenkingscentrum kamp westerbork (http://www.westerbork.nl/), via Dirk Mulder of Guido Abuys. Kort dag, maar waarschijnlijk de laatste kans. Groet, Erik

  18. 0 ,in deze wil ik gewoon (#ff) kwijt , Heel DUIDELIJK ; dat er wel een heel kwalijke reuk van al die pro’s en contra’s af gaat ! Wat een goed begin voor een erkenning en genoeg-doening eindelijk kan plaats vinden en wel spoedig A U B. in deze tijd kan gelukkig het gros van mijn leeftijd-genoten anno 2010 goed instemmen . Van ganser harte ,juich ik U een har telijk warme welkomst toe ,mevrouw Selma!
    # (ff) SMS taaltje !

  19. ABM zegt: 09-04-10 om 14:46

    Mijn moeder Aartje Marskamp, zou graag in contact komen met mevrouw Selma Engel-Wijnberg. Zij werkte destijds bij de fam. Wijnberg (Hotel) in Zwolle. Als zij belangstelling heeft, horen wij dat graag.

  20. evelien kuipers zegt: 09-04-10 om 16:18

    ook mijn moeder kent selma wijnberg nog en zou graag met haar in contact komen.
    mijn moeder fini bos geboren in zwolle 07-11-1923 heeft met selma wijnberg op school gezeten zij waren vriendinnen.
    mijn moeder heeft nog boekjes en foto’s van die schooltijd.
    indien mevr wijnberg belangstelling heeft zou ik dat graag horen.
    met vriendelijke groet

  21. Marga Snouwaert zegt: 09-04-10 om 17:58

    Mevr.Selma Wijnberg is idd, de enige autochtone Nederlandse die Sobibor heeft overleeft.
    Mevr.Mulder in uw gestelde bedenking, van de niet realistische gewetens gedachte naar deze overleving, is voeding voor het neo-nazisme.

  22. Mevrouw Selma Engel Wijnberg blijkt mijn achternicht te zijn. Gisteren ontdekt en dus hevig geschrokken. Ik heb haar opgebeld in Amerika met haar gesproken en beloofd dat ik haar in Nederland ga ontmoeten. Maar het hotel waar zij geplaatst is, blijkt veel te duur voor ons, mijn vrouw en mij.(Ik ben ook een vrouw trouwens) Geen misverstanden. Ik loop heel slecht. Maandag is Selma in Westerborg. Kan je met mij aub contact opnemen?

  23. De andere Wijnbergen Mijn grootmoeder en oom en tante met hun twee kleine kinderen zijn ook in Sobibor vermoord. Elleke Keizer en Hansje Keizer. Estella Wijnberg Cohen was mijn grootmoeder. Ik geloof, maar ik kan die gegevens maar niet onthouden, dat Mozes Wijnberg in Vucht is doodgeslagen.

  24. Als historicus houd ik mij op dit moment bezig met de uitwerking van de Endlösung in Limburg.

    Het commentaar van Carola Mulder laat goed zien hoe de geschiedenis misbruikt wordt. Poolse soldaten vochten mee bij de bevrijding van ons land.

    Daarnaast is het stuitend te moeten constateren dat er gesproken wordt over de onuitputtelijke exploitatie van de Holocaust.

    Wellicht zou Carola Mulder eens het boek van Jules Schelvis moeten lezen: vernietigingskamp Sobibor. Achterin dat boek staan exact de transporten genoemd naar Sobibor.

    In het archief van de gemeentepolitie van Maastricht kom ik b.v een totale transportlijst tegen van weggevoerde joodse medeburgers op 25 augustus 1942. Een groot aantal wordt al op 31 augustus 1942 in Sobibor vergast.
    Dat was de realiteit Carola Mulder.

    Stuitend is het te moeten constateren dat er nog steeds blijkbaar mensen zijn die zelfs de gedachtenis van de vermoorde joodse medeburgers ondergeschikt maken aan hun ontkenning van de werkelijke gebeurtenissen.

    Er is na de 2e wereldoorlog schandalig omgegaan met joodse medeburgers die de verschrikkingen van de vernietigingskampen hadden overleefd.

    Terecht dat men nu excuses maakt aan Selma Engel-Wijnberg. Dat zou men ook aan al die andere overlevenden moeten doen.

  25. bas zegt: 10-04-10 om 13:00

    meneer, of mevrouw Swaen

    Ja, het was erg voor de betrokkenen. Maar dat is lang geleden gebeurt. De mensen die de oorlog hebben meegemaakt zijn van de leeftijd van de grootopuders, en zij die hem echt bewust hebben meegemaakt zijn leeftijd overgrootouders.

    Voor mij persoonlijk is WOII net zo relevant als Napoleon. In beide gevallen zijn grote misdaden gepleegd, waar historici debatten over moeten houden

    Maar voor de rest van de mensheid is de nabijheid van Duisters, en Fransen, de realiteit. En herdenken leidt tot afkeer van Duitsers. De Franse wandaden zijn weggezakt, en de Duitse moeten ook die kant op.

    Het laatste trauma, de koude oorlog, met als afsluiting de van van de Muur, wil ik niet eens uitleggen aan de huidige kinderen. Ik zie het als vooruitgang dat ze het niet begrijpen.

    Nagenoeg niemand kan de Romeinse keizers op de juiste volgorde zetten, en het is een goede zaak als ook Napoleon, Hilter en Stalin met deze lui verward worden

  26. 10-04-10 om 21.00 uur Verbijsterd ben ik wat Carola Mulder durft te schrijven. Ik heb de indruk dat zij het jammer vindt dat Selma, Sobibor heeft overleefd. Wat een minderwaardig bericht. Ik verdenk Carola er van dat ze graag met een hakenkruis op haar arm wil lopen. Uitgeverij Verbun doet heel goed werk door veel aandacht aan de Holocaust te besteden. Dat mag nooit vergeten worden. In mijn huis hangt een grote poster, in Auschwitz gekocht, daar staat op: never more.

  27. Faber zegt: 10-04-10 om 20:25

    Verdraagzaamheid is een belangrijke sleutel in de samenleving. Selma Engel-Wijnberg stelt zich mild op. Als mevrouw Mulder dit nu ook probeert, hoeft dit soort discussies niet te worden gevoerd.

  28. Beste Bas,

    Natuurlijk is veel uit de geschiedenis al in een ver verleden gebeurd.

    Het streven naar samenwerking en vrede in Europa is een positieve gebeurtenis na alle verschrikkingen.

    Herdenken moet niet tot afkeer leiden maar tot het besef dat het fabrieksmatig ombrengen van mensen nooit meer zal mogen voortkomen.

    Tirannen vergelijken is duidelijk iets voor historici.

    Maar keer op keer zullen we mensen moeten voorhouden, dat keuzes die mensen maken ten opzichte van medemensen, zo dienen te zijn dat we de menselijke integriteit van andere niet beschadigen.

    Met andere woorden kom in opstand tegen die mensen die de persoonljke vrijheid van anderen menen te moeten beknotten omdat ze een andere cultuur hebben dan de onze.

    Loop niet weg voor de eigen verantwoordelijkheid in deze.

    En ten aanzien van de slachtoffers van de Holocaust: laten we hen steeds blijven herdenken en hun namen en leven beschrijven zodat ze in onze gedachten blijven voortleven.

    Bijvoorbeeld Joop Moszkowicz geboren op 22 maart 1940. Hij werd vermoord in Auschwitz op 24 september 1942 samen met zijn moeder(41 jaar oud)en zus Helga(12 jaar oud. Een kind van nauwelijks 2,5 jaar oud.Zijn vader(42 jaar oud) kwam om op 15 april 1945. Een zoon van deze familie heeft de oorlog overleefd, kwam na vele ontberingen terug in Maastricht en moest toen gewaar worden dat hun woonhuis door anderen werd bewoond.
    Dat is een familie en zo zijn er duizenden geweest die omgebracht zijn door verziekte geesten.

    Met andere woorden: we zullen het dus moeten blijven uitleggen opdat we ze niet vergeten.

    Zie daarvoor: http://www.blikopdewereld.nl/Ontwikkeling/geschiedenis/126-vervolging-van-de-joden-tijdens-2e-wereldoorlog.html

  29. carola mulder zegt: 11-04-10 om 15:16

    Mijn vader heeft in het concentratiekamp Vught gezeten. Op mijn 12e had ik alles al gelezen en gehoord wat er over het lot van de Joden en vele anderen in de WO II verteld kan worden, op een punt na, uit Ondergang van Presser: oordeel niet over iemand die die kampen heeft overleefd ten koste van zijn medegevangen zolang je zelf niet met de dood bedreigd bent geweest. Sinds twintig jaar vind ik dat de Shoah voor diverse doeleinden wordt misbruikt. Daarover hoeft ieder uitsluitend aan zichzelf verantwoording af te leggen.

  30. Ellen zegt: 11-04-10 om 19:27

    Mevrouw Mulders reactie laat zien, dat ze er niets van snapt, dat onrecht nooit verjaart en dat je je zelfs in 2050 als regering van dit land, daarover nog plaatsvervangend hebt te schamen en te verontschuldigen. En er wás toch geen belangstelling oor wat de Joden hebben geleden in de oorlog? Ja vaak ook nog door hulp van Nederlanders? Iedereen heeft geleden onder de oorlog, maar het bovenmatige lijden van de Joden, de onvoorstelbare wreedheden aan hen gedaan, daar is niets mee te vergelijken.En die erkenning kunnen we de overlevenden toch wel geven?

  31. CWU. zegt: 11-04-10 om 19:40

    Hangende de definitieve opheffing van het bijgaande e-mailadres, die na de ((nog (steeds)) niet gerealiseerde) moderatie door het “NOS Radio 1 Journaal” van een bericht mijnerzijds zal plaatsvinden, wil én kan ik (mede) naar aanleiding van het bovenstaande verhaal en de uitzending van het betreffende programma nog wel een bericht schrijven.

    Jarenlang heb ik mij afgevraagd, hoe de Holocaust ooit kon gebeuren. Sinds enige tijd vond en/of vind ik de vraag interessanter, of deze verschrikkingen noodzakelijk waren voor de instandhouding van het toenmalige regime.

    Wie het weet, mag het zeggen!

  32. Julia zegt: 11-04-10 om 21:01

    Met deze informatie over mevrouw Mulders vader begrijp ik de aanleiding voor de verbitterde ondertoon van haar eerste reactie. Dat sommigen daar weer op hoge poten op reageren toont maar weer dat, in tegenstelling tot wat Bas beweert, de Holocaust nog lang niet tot de stoffige geschiedenis gerekend kan worden. Het is nog altijd een precair onderwerp, waar je je in dient te verdiepen. Als je op de hoogte bent van de (vaderlandse) geschiedenis krijg je ook meer inzicht over actuele gebeurtenissen.
    Toch begrijp ik mevrouw Mulder ook wel: elk jaar zijn er minder mensen die met de Holocaustherdenkingen iets herdenken wat ze zelf hebben meegemaakt. Hoe meer mensen iets herdenken wat ze zich niet kunnen herinneren, hoe vager dit ritueel wordt. Neemt niet weg dat stilstaan bij de gebeurtenissen een respectvolle overpeinzing is die je laat reflecteren op verleden én heden.

  33. Op onze website http://www.bloggen.be/familieaalbersberg het verhaal van Selma, maar ook van Michieltje, de baby uit westerbork.

  34. W. Meijerink zegt: 12-04-10 om 13:27

    Soms schamen we ons Nederlander te zijn als je ziet wat een overheid mensen zoals Selma kunnen aandoen.

  35. bas zegt: 12-04-10 om 14:58

    @ heer of mevrouw Meijerink

    Ik wil wat gebeurt is niet goedpraten, maar in die tijd was de samenleving anders als nu

    Mijn moeder verloor haar moeder in de winder 1944/5 – toen ze 8 was. Er was geen medelijden, er was geen begrip. Ze woonde in de Betuwe, dus had ze niets te maken met de hongerwinter in Holland, maar ze werd wel geëvacueerd vanwege gevechten daar (de Betuwe grenst aan de Waal, de grens van het bevrijde gebied).

    Dat was dezelfde tijd, en in mijn ogen toch eigenlijk hetzelfde soort fout

  36. bart honhoff zegt: 12-04-10 om 16:10

    Het verhaal van mevrouw Engel over de houding van de Nederlanders van (vlak) na de oorlog is een verhaal, dat al menig maal verteld is en alleen ons als Nederlanders moet doen schamen. Mevrouw Engel heeft de publiciteit niet gezocht. Dat hebben Nederlanders gedaan. Haar (of haar (klein-)kinderen) een verwijt te maken slaat nergens op. Anderen willen (nogmaals) het verhaal vertellen wat de Nederlanders aan onrecht gedaan hebben aan mensen, die terug kwamen uit concentratie-kampen of vernietigingskampen. De melding van de Nederlanders, die het altijd al zo goed wisten was: “Wij hebben het ook slecht gehad”. Een zwakke vergelijking van de hongerwinter misere met hen die uit de verschillende kampen kwamen.

    Ik wens mevr. Engel en haar kinderen veel sterkte in de toekomst.

  37. @Pieter van der Ven. Naast Selma Wijnberger is ook Jules Schelvis, schrijver van het bovengenoemde boek “Vernietigingskamp Sobibor” overlevende van Sobibor. Dit boek geeft erg veel achtergrondinformatie, ook over de mensen die het kamp overleefd hebben. In het kamp Sobibor is een opstand geweest waarbij groot aantal gevangenen uit het kamp heeft kunnen ontsnappen. Selma en haar man Chaim Engel hebben toen het kamp kunnen verlaten. Sobibor is daarna gesloten. Het boek is overigens nog verkrijgbaar via http://stichtingsobibor.nl/index.php/621/vernietigingskamp-sobibor.

  38. Cor Storm zegt: 12-04-10 om 17:25

    Met schaamte en tranen in de ogen heb ik het verhaal van Selma Engel gevolgd. Zij verdient het grootste respect. Wat kunnen mensen elkaar aandoen. Met grote vreugde heb ik kennis genomen dat de nederlandse overheid eindelijk eens bereid is excuses te maken.
    Een goede start, nu nog de molukkers, de indie strijders, de bevolking van indonesie etc etc. Er mag niet vergeten worden.

  39. Cor Storm zegt: 12-04-10 om 21:29

    Hopelijk zal Selma toch nog wat familieleden ontmoeten.Wat een eer ,die onderscheiding.

  40. Jan Willem zegt: 12-04-10 om 23:22

    Selma Engel-Wijnberg heeft terecht aangegeven niets te hebben aan de onderscheidingen en het excuus nu, het is inderdaad 65 jaar te laat!

    In het naoorlogs Nederland waren Joden bijna nergens welkom. Anderen dan Selma zagen hun huis bewoond door vreemden die hun wegjoegen, enkelen zeiden zelfs recht in het gezicht dat ze dood moesten zijn. Het is een wonder dat ze het hotel nog hadden. En met ambtelijke regelgeving en aangifte werd het blijven in Nederland voor Selma en haar man belet. Politiemensen en juristen die waarschijnlijk tijdens die oorlog hebben gediend onder Duitsers hebben regels toegepast met bijvoorbeeld dit als afgrijselijk gevolg.

    Het zwarte boek van grootdeels medogenloos naoorlogs Nederland tegenover Joden zou dringend herschreven moeten worden, heldenfilms geven nu een vertekend beeld van de werkelijke situatie destijds.

  41. clara van Iperen zegt: 13-04-10 om 13:00

    Omdat mijn zusjes en ik gelijkenis zien in onze grootvader Ephraim Wijnberg, geboren 16-01-1998 te Groningen. Gehuwd met Gretha Cohen uit Utrecht wil ik graag reageren. Mocht mevrouw Selma Wijnberg herkenning in bovenstaande vinden zijn wij heel graag bereid met haar te spreken.
    Wij hopen dat zij inderdaad familie van ons blijkt te zijn want wat een prachtige, sterke vrouw! Mevrouw Wijnberg, ik wens u veel liefde en respect toe!!

  42. clara van Iperen zegt: 13-04-10 om 13:03

    Correctie: Gootvader geboren 16-01-1898.

  43. wil zegt: 13-04-10 om 13:23

    Voor mij geldt dat ik diep respect heb voor mensen als Selma Wijnberg. Na zoveel doorstane verschrikkingen een nieuw leven opbouwen is ongelooflijk. Dat getuigt van enorme veerkracht. En het stichten van een gezin is de ultieme overwinning op de nazi’s. In deemoed buig ik mijn hoofd voor de overlevenden die opnieuw begonnen en voor alle slachtoffers van de holocaust.

  44. riky raaijmakers zegt: 15-04-10 om 15:13

    Wij zijn erg begaan met diegenen die vanuit Zwolle weggevoerd zijn.
    Wij wonen namelijk sinds 1997 in een huis in Zwolle waar vanuit de bewoners indertijd zijn weggehaald. Een meisje, Sientje Sanders, toen ongeveer 15 jaar, heeft de oorlog overleefd.
    Wij zijn al verscheidene jaren bezig iets meer over haar te weten te komen, maar dat lukt niet. Weet iemand iets van haar?

  45. guido meeuwissen zegt: 02-09-10 om 16:29

    Voor Riky Raaijmakers:
    Op internet heb ik een Sientje Sanders gevonden, geboren op 27 juli 1927 en overleden op 9 november 1983 te Rotterdam, dochter van Barends Sanders en Roosje Springer. Sientje huwt met Jan Cogels. Haar zus Elisabeth Sanders geboren 4 maart 1930 te Rotterdam is volgens de dodenlijst van Joodse inwoners te Zwolle vermoord op 10 september 1943 te Auschwitz of omgeving, 13 jaar oud.
    Mogelijk is zij de Sientje die jullie zoeken.
    Bron: o.m. genealogie van Nathan Joseph Sanders

  46. gerdien blankenstijn zegt: 10-12-10 om 00:06

    Mevrouw Mulder,

    Schaamt u!
    Dat u zich anno nu nog steeds verschuilt achter: ‘Zo was de wet nu eenmaal… Hij was Pool dus helaas’. Dit soort wetten zijn in de jaren 40-45 ook nogal punctueel nageleefd. Met alle gevolgen van dien.
    Kent u wellicht iemand bij uitgeverij Verbum waar u nog iets mee te verhapstukken heeft? Zo lijkt het. We kennen deze uitgeverij niet als een bedrijf dat een slaatje slaat uit WO II. Wel als een uitgeverij die er zorg voor draagt dat deze zwarte bladzijde uit de geschiedenis nogal eens de weg naar de drukker vindt. Misschien zou u eens een boek moeten lezen?? Van deze uitgeverij wel te verstaan!

  47. Jeff R. Noordermeer at age 6 survived the bombing of Rotterdam. His life under German occupation was published recently: Uncle Jeff’s Story – A Memoir of Survival during World War II and beyond (http://amzn.to/kxqqTi)

Geef een reactie