De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

Beatrix gelukkig niet charismatisch

AMSTERDAM - RVD - PORTRETOp Koninginnedag is Beatrix 30 jaar koningin van Nederland. Ze vindt dit jubileum niet bijzonder genoeg om er extra aandacht aan te schenken. Dat is tekenend voor haar en haar ambtsopvatting. Ze ziet de vervulling van het koningschap nadrukkelijk als een door traditie en geboorte aan haar opgedragen taak die zij met grote zorgvuldigheid en ijzeren plichtsbetrachting wil vervullen. In de beleving van de koningin dient het daarbij minder om haar persoon dan om haar in de grondwet verankerde taak als staatshoofd te gaan.

Persoonlijke populariteit heeft ze in een interview met Maartje van Weegen in 2000 zelfs ‘gevaarlijk, oppervlakkig en tijdelijk’ genoemd. En dat de erfopvolging zoals wij die binnen onze constitutionele monarchie kennen bijna automatisch ook de schijnwerpers richt op haar privéleven en ook op dat van haar ‘geboren’ opvolger en diens gezin, neemt zij noodgedwongen op de koop toe.

Respect

Het beeld dat van koningin Beatrix na 30 jaar regeren opdoemt, toont een naar perfectionisme strevende vorstin die niet graag iets aan het toeval overlaat en haar ‘roeping’ graag de invulling van een, zij het beslist niet ‘gewoon’, beroep geeft. Professionaliteit heeft zij hoog in het vaandel staan.

Ze kan bogen op een in constitutioneel opzicht vrijwel vlekkeloze monarchale carrière, al kost het haar met name de laatste jaren zichtbaar moeite om te gaan met nieuwe ontwikkelingen zoals een mondiger en verbaal vrijpostiger volk, een meer assertieve en commerciële pers en een agressiever en meer op publicitaire effecten gericht parlement.

Ook met veranderingen die het gevolg zijn van het sterk multiculturele karakter van de Nederlandse bevolking en de oprukkende digitalisering (ICT) in met name ook het interpersoonlijk verkeer heeft de 72-jarige vorstin zichtbaar moeite.

Voor de manier waarop koningin Beatrix haar taak vervult krijgt zij alom waardering en respect. Ze maakt bij haar onderdanen geen laaiend enthousiasme los. Ze wordt meer gerespecteerd dan dat ze geliefd is, laat staan dat ze zich kan verheugen in een grote strikt op haar persoon toegespitste populariteit.

Zoals gezegd in het interview bij gelegenheid van haar 20-jarig regeringsjublieum, is Beatrix ook helemaal niet uit op populariteit. In dat vraaggesprek benadrukt ze dat het haar altijd om ‘inhoud’ gaat en ze vervolgt dan: “Je lijn vasthouden, rustig doorwerken, de dingen doen waar je in gelooft. Zo ben ik nu eenmaal.” Het klinkt bijna als de koninklijke vertaling van die oer-Hollandse wijsheid: Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg. Niet echt het credo van een charismatisch iemand. En dat klopt ook wel.

Charisma

Koning Beatrix is véél, maar een charismatische persoonlijkheid is zij niet. En dat is maar goed ook. Charisma is een persoonsgebonden, bijna mysterieuze gave die mensen een groot ‘natuurlijk’ gezag en aanzien geeft die veel verder gaan dan hun ambt of functie rechtvaardigen. Dat kan ertoe leiden dat zij zich dingen kunnen permitteren en met daden en uitspraken kunnen ‘wegkomen’ die mensen zonder charisma zwaar zouden worden aangerekend.

Charisma leidt tot niet instiutioneel gefundeerde macht en dat is het laatste waar je bij een constitutioneel vorst aan moet denken. Een charismatisch en dus razend populaire koning (m/v) krijgt bijna vanzelfsprekend meer macht dan volgens de grondwet gepast en toegelaten is.
Zelfs als die niet ‘verzilverd‘ wordt, kan zij politici, die elke dag opnieuw hun macht moeten bevechten en daar steeds weer verantwoording over moeten afleggen, zenuwachtig en jaloers maken. De combinatie van een charismatisch vorst met, uit hun aard, electoraal voortdurend bungelende politci is een voor monarchie en democrati explosief mengsel.

Gelukkig is koningin Beatrix niet charismatisch.

De NOS besteedt, in een tv-drieluik uit te zenden op 27, 28 en 29 april aanstaande, ruim aandacht aan het regeringsjubileum van koningin Beatrix.

Tags: , , , , ,

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


17 reacties op “Beatrix gelukkig niet charismatisch”

  1. Gozzy zegt: 09-04-10 om 13:00

    Inderdaad, gelukkig heeft Bea het charisma van een natte krant!

    Bernhard had wel charisma en heel Nederland vind hem postuum nog steeds geweldig alhoewel hij ongeveer de grootste boef was van het koningshuis.

  2. Johannes de Wit zegt: 09-04-10 om 13:05

    Leve de republiek.Beatrix vertegenwoordigt een ondemocratisch instituut dat niet past in deze tijd.Het wordt tijd dat Nederland weer terugkeert naar de republiek.Elke lofzang op deze vrouw is belachelijk alsook volstrekt irrationeel.”Roeping”…. wat een lachertje, wie heeft haar “geroepen” dan?Niet de Nederlandse burger.Weg met deze Duitse kliek,met hun schimmige recente verleden en deals.

    Leve de Republiek.

  3. RdeVries zegt: 10-04-10 om 00:20

    Omdat ‘wij’ het niet meer wisten hoe ‘we’ ons moesten bewaren hebben ‘wij’ iemand verzocht de zaken te regelen. Dat was iemand van haar familie.

    ‘Wij’ hebben de monarchie min of meer opgedrongen aan de oranjes. Dat ze daarvoor al in getale aanwezig waren in de politiek kan men wegzetten als toeval of voorbestemd toeval.

    De grootste offer die een Koningin kan maken is aan een ieder de keus te laten.
    En om ‘ons’ te laten weten dat ze vertrouwen heeft in haar ‘Holland’ beseft ze dat wij een parlementaire democratie nodig hebben. Terwijl een constitutionele Monarchie voldoende is.

    Het is maar een 5 letterig samenhangsel.

    Elk huis heeft zijn of haar kruis.
    Net zoals iedereen hulp nodig heeft.

    Ik heb liever een Vrouw die weet dat ze zit bij de gratie van God dan een gekozen leider die zich laat ophemelen door hypes van zijn of haar volk.

    Ik vind dat ze het goed doet en gedaan heeft.
    En het beeld dat zij heeft van de media ziet zij anders.

    En ik zie hetzelfde.

  4. hans zegt: 11-04-10 om 13:37

    leve onze koningin hoera!!!!!!
    ik vind dat zij het heel goed heeft gedaan net haar moeder!!!!

  5. CWU. zegt: 11-04-10 om 22:05

    Hangende de definitieve opheffing van het bijgaande e-mailadres, die na de ((nog (steeds)) niet gerealiseerde) moderatie door het “NOS Radio 1 Journaal” van een schrijven mijnerzijds zal plaatsvinden, wil én kan ik nog wel een bericht schrijven.

    De auteur van dit verhaal schreef: “(…) bogen op een in constitutioneel opzicht vrijwel vlekkeloze monarchale carrière, (…).” (sic).

    Daarover kan ik heel duidelijk zijn. Het is een interessante constatering.

  6. Wat een gezever hier van de reageerders over ONS koningshuis, willen jullie nou echt beweren dat een president beter en goedkoper is? Om de vier jaar ( verplichte ) verkiezingen , om de vier jaar een eventuele verhuizing uit de ambtswoning. Kleedgeld en andere representatieve kosten die betaald moeten worden is ook handenvol geld.

  7. tonny zegt: 13-04-10 om 14:22

    wij betalen nu ook geldaan representatieve kosten en heel veel.
    minder kan ook het koningshuis heeft een goed salaris en kunnen meer dingen zelf betalen.
    moeten wij ook van ons salaris.
    ik ben geen fan van de oranjes,dus al die poespas hoeft niet.
    geld verspilling

  8. J.J.Nieveen zegt: 13-04-10 om 20:08

    Even een reactie op J.de Wit. Hij moet zich schamen zo over onze Majesteit te spreken! Zij is van God de Heere geroepen en wij zijn en blijven onderdanen. Niemand wil dat meer weten maar toch is het zo. Ik hoop en bidt dat zij en haar familie dat nog lang blijven. Oranje Boven!!!

  9. Brian zegt: 15-04-10 om 17:12

    1. Ik kan mij zeer goed vinden in de reactie van J.J. Nieveen. We zouden er goed aan doen onze geschiedenis te kennen.

    2. Ook praktisch heeft onze stelsel grote voordelen. Juist in onze tijd zie je de schaduwzijde van de democratie Hoe positief ik daarover ook ben, Maar het is goed daarboven toch een stabiliserende factor te hebben. Juist in onze tijd hebben dat meer nodig dan pakweg 30 jaar geleden, omdat we minder inhoudelijk stemmen, en meer bij de waan van de dag. Vervolgens hebben we politici die meer populisme bedrijven dan regeren, wetende dat ze maar voor 4 jaar (maximaal) zijn. En wij zijn bepaald niet gestraft met onze koningin. Van mij mag ze nog even door!!

  10. Han Nieuwland zegt: 15-04-10 om 23:15

    Ook ik geloof dat God mensen roept om op deze aarde een taak te vervullen. Ik durf daarom nog niet stellig te beweren dat iemand als onze koningin een Goddelijke roeping vervult. Praat Nieveen uit z’n nek of ontvangt hij berichten uit de hemel die mijn persoon niet bereiken?

  11. @J.J.Nieveen – “Zij is van God de Heere geroepen.” Uw achterhaalde gedachtengang, is over 100 jaar oud! Over schamen gesproken….

  12. 30 jaar een Koningin, die weet, waarvoor zij staat en daar naar handelt! Populair of niet, in ieder geval respect afdwingend, door grote kennis van zaken. De vraag is, of het NL-volk een dergelijke persoonlijkheid eigenlijk wel verdiend heeft. De steeds weer (en terecht) wederkerende vraag naar de kosten, weegt inderdaad niet op tegen kosten van elke 4 – 5 jaar en nieuwe president, die ook in een paleis zal wonen en o.a. op staatsbezoeken moet gaan. Er is niemand, die beter ‘geknipt’ is voor deze roeping/vak, dan H.M. de Koningin.

  13. a.c.pikkert. zegt: 23-04-10 om 19:40

    oh ja ze zijn heilig breek me de mond niet open van de oranjes ze stikken in weelde en in geld wat ze van de gewone bevolking geroofd hebben weg ermee.

  14. Scholten zegt: 23-04-10 om 22:00

    De monarchie is per definitie fout. Dat we ‘m nog hebben in Nederland is onbegrijpelijk en zeer jammer. Een van de belangrijkste redenen daarvoor is het feit dat Beatrix het vermeend ‘zo goed doet’. Dit is klinkklare onzin; iedere diplomaat die een beetje keurig praat uit de lagere echelons van het ministerie van BuZa zou met een weekje mediatraining met gemak de taak van Beatrix kunnen overnemen. Het koningschap is niet waanzinnig moeilijk.
    Principiele bezwaren blijven er echter te over. Het zou een zeer logische stap zijn om de Koning per direct uit de regering te zetten en een pure lintenknipper te laten worden. Dit kost nagenoeg niks en maakt ons land democratischer, terwijl we wel de door zovelen verafgode koekhapperij op 30 april en koninklijke huwelijken kunnen houden.
    Het praktische probleem is dat degenen die in een positie zijn om dit op de maatschappelijke agenda te zetten het zelf allemaal veel te mooi vinden om maatjes te zijn met de Majesteit en in kruiperige wanstaltigheid vervallen als ze het over de Oranjes hebben (van Balkenende tot Cees Fasseur). De Oranjes aan de andere kant pretenderen geen macht uit te oefenen en respect te hebben voor de parlementaire democratie, maar doen vervolgens altijd gewoon wat ze zelf willen (van Lockheed tot het afluisteren van De Roy van Zuijdewijn tot de belastingconstructies vanaf Noordeinde tot het waanzinnige villa-plan in Mozambique). Zoals onlangs nog in Buitenhof gezegd, dat is niet koninklijk. Met een beetje geluk verprutst Willem-Alexander het binnen de eerste paar jaar en dan kunnen we het archaische Oranje-hoofdstuk eindelijk afsluiten.

    Dit is niet ons ‘most pressing problem’, maar het sleept al veel te lang voort. Vivat Republicam!

  15. Een koning of koningin moet altijd op de troon wezen speciaal in
    nederland.
    In de geschiedenis over de twee eewen een heleboel mensen hebben daar
    voor gevochten.
    Om het zo te maken want die wisten dat zonder een koningklijke huis krijg een regering zonder beheer.
    En krijg een dictatorial regering het als het gebeurde in rusland.
    En dood schieten of ontslag geven zal in deze tijden ook schandalig
    wezen.
    En echte hollanders zallen daar nooit voor staan.

  16. Naar mijn mening wordt het tijd dat zij allemaal eens gaan inleveren!
    Waarom moeten zij die al zo rijk zijn, zoveel belastingvrij inkomen krijgen, wanneer zij ( zoals ze zelf zegt) geroepen is… om deze functie te vervullen. Alleen al het onderhoud van de Groene Draeck, te gek dat dit door de belastingbetaler wordt gedragen.
    En haar zoonj en Maxima elk 286.000,00 gewoon aan inkomsten buiten de onkosten enz…is niet meer van deze tijd. Sterkste schouders, zwaarste lasten toch..Beatrix spreekt altijd over solidairiteit en tolerantie!

  17. Peter k zegt: 09-05-10 om 14:03

    Weliswaar een leuke aardige creatieve mevrouw op leeftijd. Meer kan,wil en hoef ik er niet van te maken.
    Een moarchie is ouderwets, en getuigd niet van medemenselijkheid (wij zijn onderdanen, dus minder) net als de doodstraf, en die is afgeschaft. Als alles, inclusief de doodstraf, koetsen, paard en wagens, ridders en veldslagen er nog waren, kortom als de wereld tijdens de middeleeuwen was blijven steken in zijn vooruitgang, was het acceptabel geweest.
    Deze functie past uberhaupt niet bij zo`n aardige dame waarvan ik vind die, als ik haar zie, helemaal niet in zo`n ouderwetse functie thuishoord. Die hoed mag ze van mij ook wel afzetten, maar dat is een kwestie van smaak.

Geef een reactie