De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

Oranje verenigt Nederland

AMSTERDAM-WK2010ZA-LUCHTFOTODe zin ‘Oranje verenigt Nederland’ heeft de laatste jaren – en zeker de laatste weken -  een andere lading gekregen dan hij eerst had. De Oranjes, de leden van de koninklijke familie, zullen met licht jaloerse gevoelens hebben genoteerd dat wie ‘Oranje’ zegt niet (meer) in eerste instantie op het koningshuis doelt, maar het heeft over het Nederlands voetbalelftal.

Koning Voetbal regeert Nederland en ‘Oranje’ verenigt Nederland dezer dagen zichtbaar meer dan  ‘de Oranjes’. Natuurlijk pikken de koninklijke Oranjes een graantje mee van het succes van  het voetballend Oranje door bij sleutelwedstrijden van de nationale helden hen vanaf de tribune, geregistreerd door de camera’s, uitbundig toe te juichen. En al even natuurlijk mag het succesvolle Oranje bij de hoogste Oranje van het land, Koningin Beatrix, op bezoek om door haar met lof overladen te worden.

Oranje

Het is overigens bijzonder dat voor Nederland, in tegenstelling tot de praktijk bij bijna alle andere landen, niet de nationale vlag of de kleuren daarvan beeldbepalend zijn voor de uitdossing van de supporters: niks rood-wit-blauw, maar oranje en nog eens oranje. Die bij uitstek nationale kleur oranje hebben we – dat dan weer wél – te danken aan het koningshuis.

Hij is terug te voeren tot het voormalige prinsdom ‘Orange’ in Zuid Frankrijk en de titel ‘Prins van Oranje’ kwam in 1530 via een erfenis in het bezit van het Huis Nassau waarvan de afstammelingen de Nederlandse troon bezetten. De leden van de koninklijke familie heten officieel ‘Van Oranje Nassau’, maar hebben die naam in het dagelijkse verkeer afgekort tot ‘Van Oranje’. Kroonprins Willem Alexander draagt de titel ‘Prins van Oranje’.

De Encyclopedie van het Koninklijk Huis meldt samenvattend: “De kleur oranje is nauw verbonden met het koningshuis. Oranje heeft daardoor een nationale symboolfunctie gekregen. Bij wedstrijden van het Nederlands voetbalelftal of van de Nederlandse Olympische ploeg is vaak in de kleding van de sporters oranje terug te vinden en zijn de Nederlandse toeschouwers in het oranje gehuld.”  Dat is, zoals we hebben gezien, geen woord te veel gezegd.

De vlag

De  Nederlandse, driekleurige vlag (helder vermiljoenrood, wit, kobaltblauw) die bij de (voetbal)supporters een duidelijk ondergeschikte rol speelt, heeft een onbekende oorsprong, maar er zou een samenhang kunnen zijn met het wapen van de Prins van Oranje dat de kleuren oranje, wit, blauw (oranje, blanje, bleu) kent.

Gaandeweg zou de oranjebaan in de vlag rood geworden zijn. Omdat rood op zee beter te zien is dan oranje, omdat in vroeger dagen oranjekleurstof moeilijker te maken was dan rood en omdat minder koningsgezinde Nederlanders het niet zo nodig vonden dat de invloed van de Oranjes op de Nederlandse politiek zo duidelijk in de vlag terug te zien was. Misschien is het na de successen van de Nederlandse voetballers en het nationale enthousiasme dat daardoor is losgemaakt, een idee om het rood in de nationale vlag (weer) te vervangen door oranje.

Nationale eenheid

Over nut en noodzaak van symbolen en gebeurtenissen die nationale eenheid bevorderen mag niet te lichtvaardig of wegwerpend worden gedacht. Politici en sociologen zeggen in koor dat juist in een samenleving als de onze momenten van nationale eenheid gekoesterd moeten worden.  In vroeger dagen liepen de maatschappelijke scheidslijnen langs de grote verschillen tussen arm en rijk en die tussen religies. In een indertijd sterk verzuild land als Nederland hebben de Oranjes  een samenbindende rol gespeeld.

Onze huidige samenleving heeft  met het oog op wat ‘nation building’ is gaan heten niet minder behoefte aan samenbinding en verbroedering over tegenstellingen zoals die tussen autochtonen en allochtonen en die tussen politiek-links en politiek-rechts heen. En juist nu de regerende Oranjes door groeiende monarchale kritiek die rol wat minder kunnen vervullen, is het een geschenk uit de hemel dat het voetballend Oranje die rol (deels) blijkt te kunnen overnemen. Koningin Beatrix en Koning Voetbal smeden nationale eenheid. Oranje verenigt Nederland. Voor zo lang het duurt.

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


9 reacties op “Oranje verenigt Nederland”

  1. John van Dokkumburg zegt: 12-07-10 om 10:40

    Van wie zijn we of door wat worden we gemaakt – een verbroedering door een verafgoding – alles denkbaar, maar wie zijn wij en de rest , ( in dit geval – de wereld) en deze afgod gezien de lengte en breedte en hoogte steeds meer een sociale verloedering bij winst of bij verlies verdrinkend ons mentale gestel , t,maakt niks uit .

    Lichamelijke Topsport is een sport voor loosers .

  2. Tim zegt: 12-07-10 om 10:40

    Sport verenigt Nederland, Oranje is onze kleur en een kleur om trots op te zijn. Ik maak geen verschil in sport, persoonlijk. Ik zie graag Oranje sporters (Rabobank toevalllig Oranje?), atletiek, eigenlijk in alles. Alhoewel de finale niet echt een visitekaartje was qua vaardigheid, was het wel een visitekaartje qua gezamelijke vechtlust. En ik denk dat Nederland inderdaad ook heel erg trots mag zijn op de gemengde aard van ons nationale team. Wat dat betreft zijn ze absoluut een visitekaartje voor het feit dat samen leven kan. Als de samenleving nu ook eens zo vecht om een eenheid te worden.

    Oranje Wit Blauw, ik stem voor. Geuzenvlag. Van mij mag de nationale vlag ook gewoon Oranje worden, met de nederlandse leeuw erop. Geen land ter wereld gebruikt Oranje zo opvallend als wij.

    Overigens ga ik eens een brief aan de SP sturen of die tomaat niet gewoon Oranje kan worden….

  3. Tim zegt: 12-07-10 om 11:44

    @John van Dokkumburg

    Ik hoop niet dat u zichzelf tot de intellectuelen van de aarde wilt rekenen. Want een ieder die zich ook maar enigszins in de waarde van symbolen in de samenleving verdiept weet dat die conclusie wel erg neigt naar kortzichtigheid en een onterechte arrogantie.

    Tenslotte zijn het niet de sporters die onze wereld ten gronde richten, maar sommige intellectuelen die niet met de verantwoordelijkheid om kunnen gaan. Sommige wetenschappers die zichzelf verkopen aan de hoogste bieder in plaats van zich in te zetten voor het groter goed. Sommige rijken die het slijk der aarde zijn. Dat zijn in mijn ogen losers, uitschot. Het is maar wat je definitie van loser is.

  4. Ricardo zegt: 12-07-10 om 13:38

    Ik volg de sport doorgaans nauwelijks, eigenlijk nog het meest de jaarlijkse Tour de France. Wel ben ik gevoelig voor het aanstekelijke enthousiasme en de gezelligheid dat de afgelopen weken weer ontstond. We hebben niet zo vaak iets dat zoveel verschillende mensen meer verbroedert dan verdeelt. Een effect dat blijkbaar alleen voetbal in deze mate schijnt te kunnen bewerkstelligen. En hoewel het Nederlands elftal niet zo’n goede en sportieve finale speelde (gelukkig weer wel bij de huldiging van Spanje) hoop ik dat iedereen komende dinsdag opnieuw een leuke dag heeft. Goed voor (het beeld van) een land dat zich de laatste jaren in zoveel zeer ontevreden en chagrijnig toont.

  5. John van Dokkumburg zegt: 12-07-10 om 21:55

    Ach die Tim , van wie ben jij er een, als u zich in deze vraag verdiept dan pas kunt u praten . Ik heb gezien dat er veel onheil van komt , fans is een massa gekte , die alles wil doen om dat met een geleende overwinning wil beklinken en de geld industrie heeft het spel bedorven, tis winnen of .. Nederland .. uw droom vergaat , tis een leeghoofdige strijd , maar er zijn geen nakomelingen (betere mensen) en dus eer mee te behalen dan alleen het maken van een vernedering op de andere cultuur dit is wat men wil , en dát is natuurlijk lachen !

    Ik sta mijn mannetje , het ( sport) moet anders beloont en dat is alles wat ik hier over wil melden !

  6. Michaël zegt: 13-07-10 om 20:36

    Wat een infantiel gedoe rond dat voetbal, op ned 1, op sbs 6, meer dan de helft v.h journaal,hollander kunnen er wat van brallen over dingen die nergens over gaan,met hun verveelde volgevreten buiken,op zoek naar invulling van hun oneindige leegte, die vereenzelveging met de voetbvallers….bah!

  7. Tim zegt: 19-07-10 om 11:50

    @John van Dokkumburg

    Beste John, maar dat heb ik ook. Mede door het feit dat ik op al zeer jonge leeftijd af heb moeten haken op topsport gebied. Ik begon net, het was de keuze tussen sport of universiteit waar ik mijn eerste fout maakte, en heb er helaas dus maar kort van kunnen genieten. Juist daardoor heb ik er heel erg veel over gedacht, moeten relativeren, de verloedering van sport met leden ogen zien gebeuren. En ja, ik ben ook scepticus en doe absoluut niet aan verafgoding. Iconen van deze wereld zijn Nelson Mandela, Ghandi, Martin Luther King. Helden zijn ook die mensen die niet alleen keihard knokken voor de gezondheid van hun naasten, maar ook voor wildvreemden.

    Waarom ik reageerde was niet de vraag of sporters “teveel krijgen voor hun prestatie” en of ik het met de marketing rond de sport eens ben. Dat ben ik namelijk niet. Maar uw generalisatie dat alle topsporters losers zijn gaat me veel te ver. En zeker daar uit die redenatie een zekere verhevenheid van intellectuelen voortkomt die in mijn ogen geheel misplaatst is. Als intellectuelen zo verheven zijn, moeten ze maar eens hun verantwoordelijkheden nemen dunkt me? BP en het olielek komen zo maar opeens in mijn gedachten naarboven. De eindeloze oorlogen en de wapenindustrie. En, lachertje van de week, de meneer van adel die ik deze week ergens op de TV zag verkondigen tegen een politieagent dat “adel geen bekeuringen hoort te krijgen zoals het vroeger was”. Kortom, uw generalisatie is tekenend voor onze samenleving. Mensen krijgen een stickertje op en als ze bij groep X horen zijn het losers.

    Ik hou niet van voetbal. Voetbal is simpel, oneerlijk en de geld bedragen die erin omgaan zijn belachelijk. Het enige lichtpuntje is echter het feit dat een wedstrijd van “onze club” ons samen kan binden om een front te vormen tegen iets anders. Dat vind ik mooi, Oranje als symbool van onze saamhorigheid waardeer ik dus. Het hoeft niets met vernedering van andermans cultuur te maken te hebben, al is dat ook heel menselijk. Maar juist die cultuur doet er in dit geval niet toe. Ik heb behoorlijk extreme kaalgeschoren mannen naast moslima´s met een oranje hoofddoek zien juichen.

    Sport verbroedert en is daar beter in dan bijvoorbeeld geloof. Het is beter in het overbruggen van verschillen dan de politiek. Het is alleen jammer dat het niet blijvend is, maar het is zeker niet per definitie iets dat alleen “losers” goed kunnen.

  8. John van Dokkumburg zegt: 22-07-10 om 15:33

    Over professionaliteit en sport

    Professionele topsport is gericht op geldverdienen , amateuren zoeken die bijzaak in iedergeval minder of helemaal niet . Dit vind ik op zijn minst verdacht .

    U zegt dat sport verbroederd , akkoord tot op zekere hoogte , maar kunnen we dit ook van topsport zeggen ? Wie heeft de sport proffesioneel gemaakt , wie kwam op het idee geld te vragen voor een lichamelijke oefening . wie moest er ons een idee geven om vooral een toffe fan te zijn ? Wie doet alsof ze sport leuk vind ?

    Verder ben ik er van overtuigt dat extremen uiteindelijk nergens naar toe leid dan een hartstochtelijke strijd waarmee mensen (andere) culturen / mentaliteiten zich superieur voelen en zich erdoor identificeren (juist ook omdat we topsport via de commerciele belangen , geleerd hebben alle onnozelheden over te waarderen . Die behoefte is stoffelijk en heet gewoon een levens houvast zoeken en (niet meer) de logische menselijke relaties hoeven zoeken , eenvoudig afhankelijk blijven van hypes leid je leven niet verder, je hebt je persoonlijkheid afgeleid tbv de massa (in de diepst betoverende) gekte van de goddeloze gevoelige enkelingen. Emoties kunnen hoog oplopen , het word serieus , er ontstaan discriminaties. Onzinnige Serieusheid wanneer het om onzin prestaties gaat is een eigen ik eerst feest. asociaal heet dit . Wanneer het niet meer om de essentiele zaken van het leven gaat en alleen maar topsport , zowel sporter als toeschouwer), en geen nuchterheid meer in het spel dan vandaag te winnen .. die is blind geboren . Ok, die nuchterheid , kunnen we nooit -helemaal- zelf realiseren maar voordat sport je nr 1 is moeten we (iedereen) beginnen met de elementaire lessen , leren oefenen wat belangrijk is en wat luxe vermaak , kortom concrete zaken die iedereen moet leren . Tijdelijke kwaliteiten (sportief zijn dus niet zozeer prestatie gericht) zijn mooi , verkoop ze niet . Ik mis die input in de mentaliteit bij de topsporter , maar dit (zoals eerder als vraag omschreven) dat was dus niet geheel hun eigen idee maar eerder een vloek .. Dat asociale sporters veel geld verdienen en er later dik aan uitgeven , hun sport is plotseling opgehouden want ze kunnen niet meer (zo stevig )trainen , ik voorzie dus een sociaal verlies en denk jongens waar deden we het voor , ja was het meer om zekerheid voor morgen , en niet ook voor het ego ?

    Populairheid in je tijdelijke topwerkzaamheden ? Sport is lichamelijke oefening , doet men meer dan geloof ik ze niet meer !

    @Tim , Intellectuelen , ik zie de discussie daar niet over gaan, maar als u mij bedoelt beweerd u misschien iets over de wijze opvatting die ik vertel maar feitelijk zegt het misschien eerder iets over uw input maar niet mbt deze discussie , ok , maar ik wil me daar niet aan storen , mij gaat het eerst om de bewering van verbroedering, het onderwerp .

    Ik blijf erbij dat topsport verloederd en je je eerst moet bezinnen op de gevaren / machten van derde partijen over jouw keuze zullen gaan krijgen . Ben je dan nog van mening om het wel te doen dan ben je miz simpel onzinnig bezich .

    Beloning is een macht over iemand , dat idee moet ( juist met het oog op een latere sociale toekomst en invulling ) in iedergeval anders . er moet op meer dingen geld worden dan prestatie en dus sport . Dat zal men nu al moeten aanleren en niet voor straks want dan is het (voor velen) sociaal te laat maar sleept je verleden (prestatie) je door het leven heen maar mis je veel echte kwaliteiten . (Persoonlijke) Balans daar gaat het in dit leven om .

  9. Edmond V.O. Katusz zegt: 12-08-10 om 01:40

    “In een indertijd sterk verzuild land als Nederland hebben de Oranjes een samenbindende rol gespeeld.”

    Oh, ja? Kunt u dat onderbouwen. Bij voorbaat dank.
    Gegroet, Edmond V.O. Katusz

Geef een reactie