De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

Een ongemakkelijke Prinsjesdag

DEN HAAG-PRINSJESDAG-RIDDERZAALHet wordt een  uiterst ongemakkelijke Prinsjesdag dit jaar. Op de dag die geldt als een feest van de democratie komen politici traditiegetrouw broederlijk en zusterlijk bijeen in de Ridderzaal om naar de Troonrede van de koningin te luisteren. Boven politieke meningsverschillen uit demonstreren ze zo (even) iets van nationale eenheid en samenhang.

Dit keer zal de derde dinsdag in september echter vooral in het teken staan van partijpolitieke verkruimeling en verdeeldheid en van de gevolgen daarvan voor de bestuurbaarheid van ons land.

Vanwege de demissionaire status van het zittende kabinet-Balkenende zal koningin Beatrix ook slechts heel beperkte en bescheiden kabinetsplannen voor 2011 kunnen aankondigen en dan nog in de wetenschap dat die plannen bij het aantreden van een nieuw kabinet resoluut van tafel geveegd kunnen worden.

Aan koningin Beatrix de schone, maar schier onmogelijke taak toch nog iets van politieke en staatkundige continuïteit en stabiliteit te demonstreren en te symboliseren.

Troonrede
Ook in normale omstandigheden heeft Prinsjesdag trouwens altijd al iets ongemakkelijks. De koningin moet namelijk een Troonrede voorlezen, vaak in nogal ambtelijke bewoordingen gesteld en opsommerig van aard, die is geschreven door de minister-president en zijn ministers.

Daarin ontvouwt ze de, uiteraard partijpolitiek gekleurde, plannen van de zittende regering voor het komende jaar. De dames en heren politici van de Eerste en de Tweede Kamer, allemaal feestelijk uitgedost, luisteren daar beleefd naar. Maar zodra de majesteit per Gouden Koets het Binnenhof verlaten heeft, snellen ze naar camera’s en microfoons om hun (kritische) licht over de plannen te laten schijnen.

Minder staatsrechtelijk geschoolde burgers vinden dat, blijkens elk jaar bij de NOS binnenkomende publieksreacties, nogal eens onheus en ongepast. Daar komt nog bij dat de koningin na een wisseling van de politieke wacht in de Ridderzaal soms ineens heel andere politieke accenten moet leggen dan het jaar ervoor.

Constitutioneel is dat allemaal dik in orde, maar het is niet echt bevorderlijk voor het beeld dat de vorstin boven de partijen staat. Daarom valt hier en daar het voorstel te beluisteren om niet het onafhankelijke staatshoofd, maar de minister-president op de derde dinsdag in september de nieuwe kabinetsplannen te laten presenteren.

De politieke situatie waarin Nederland na de laatste kamerverkiezingen is komen te verkeren, maken Prinsjesdag 2010 nog eens extra ongemakkelijk, om niet te zeggen bizar. Op dinsdag 21 september gaat koningin Beatrix in de Troonrede plannen aankondigen van een demissionair kabinet, terwijl er in de verste verte niet eens uitzicht is op een nieuw kabinet, laat staan dat er iets zinnigs gezegd kan worden over welke politieke signatuur zo’n nieuw kabinet zal krijgen en met welke plannen het zal komen.

Heel oneerbiedig gezegd is de koningin op Prinsjesdag dit jaar het ongewilde middelpunt van een schertsvertoning, want ze moet plannen aankondigen die er waarschijnlijk niet toe doen en moet nationale eenheid symboliseren die, blijkens de lopende kabinetsformatie, ver te zoeken is.

Gouden Koets
Je kunt het allemaal natuurlijk ook van een meer zonnige kant  bekijken en zeggen dat juist op het moment van grote partijpolitieke verdeeldheid een op eenheid en samenwerking gerichte manifestatie als de Prinsjesdagceremonie een helende, bezinnende en inspirerende uitwerking kan hebben op de politieke elite.

Het besef dat het land, zeker in deze financieel lastige tijden, linksom of rechtsom snel een nieuw kabinet moet krijgen, zou er misschien door versterkt kunnen worden. Op een politiek uitgeklede Prinsjesdag als dit jaar, kan de publieke belangstelling gerust nog meer uitgaan naar de robe van de koningin, de hoedjes van de dames politici en – niet te vergeten – de Gouden Koets.

Uit een net verschenen boekwerk ‘De Gouden Koets. Van Amsterdams geschenk tot nationaal symbool’ van Thijs van Leeuwen en Alberto Stofberg blijkt namelijk dat dit voor bijzondere gelegenheden gereserveerde koninklijke voertuig bij uitstek ‘nationale eenheid, nationale identiteit en nationale samenhang’ uitstraalt.

“De decoraties op de Koets dragen het ideaalbeeld van de nationale eenheid uit”, aldus de schrijvers. Misschien is het een idee de Gouden Koets op 21 september een extra lange rit door Den Haag te laten maken zodat publiek en politci de eenheidsdecoraties op het voertuig goed tot zich kunnen laten doordringen.

Terug in haar paleis kan koningin Beatrix zich dan achter hermetisch gesloten deuren weer storten op de voortgang van een van de meest netelige kabinetsformaties uit haar 30-jarig koningschap.

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


10 reacties op “Een ongemakkelijke Prinsjesdag”

  1. Ricardo zegt: 04-09-10 om 14:21

    Inderdaad wat ongemakkelijk. Dat deze Prinsjesdag in het teken staat van ‘partijpolitieke verkruimeling en verdeeldheid’ lijkt me toch iets overdreven. De koningin presenteert gewoon een kleine begroting zonder vergezichten van een demissionair kabinet. Dan kan voor haar een verademing zijn. Ook al denken velen daar anders over, de majesteit lijkt juist nu inderdaad even een van de weinige bindende factoren. Met dank aan de vele ‘politieke kruideniers’ met teveel persoonlijke voor- en afkeuren en vrij weinig zakelijke daadkracht. Voor Beatrix en ons gelukkig dat zij hiervoor niet verantwoordelijk is of gemaakt kan worden. Ook niet door de PVV. Laten we het maar even gewoon op een wat magere vertoning houden. Volgend jaar beter. We mogen ervan uit gaan dat er dan wel een kabinet is. tenzij het alweer viel natuurlijk..

  2. Wie weet ricardo lopen er de eerst volgen de keer (hoop ik)
    kruisvaarders naast de gouden koets , ben je goed in de geschiedenis??.

  3. Derk de Jong zegt: 05-09-10 om 21:37

    Als er een CDA in komt valt dat zeker. Dat is wel gebleken in de afgelopen jaren. Ja wat Beatrix betreft………..ziet het volk haar ook eens een keer.

  4. Tim zegt: 06-09-10 om 11:31

    Ik vind prinsjesdag zowiezo altijd een beetje een opgepoetst verplicht nummer. Maar goed, het hoort erbij.

    Meer en meer verbaas ik me over de versnippering in politiek in Nederland. Ik heb er dit weekend nog eens goed over na zitten denken, alsof ik niet al genoeg te denken had met drie kinderen en school die net weer begonnen is.

    Is het zo moeilijk om een acceptabele middenweg te vinden die iedereen in dit land tevreden kan houden en waar we mee verder kunnen? Waarmee we onze “voortrekkersrol” weer terugpakken in de wereld. Waarmee we laten zien dat ware beschaving is dat je jezelf en anderen verzorgt, maar wel binnen grenzen. Rechten en plichten.

    Beetje meer solidariteit, maar niet zoveel dat mensen “communisme” beginnen te roepen. Beetje meer controle op uitgaven van zogenaamde “linkse hobbies”, maar niet zoveel dat we als de grootste a-socialen van Europa de boeken in gaan. Marktwerking in het zakenleven, niet in openbare diensten zoals zorg en OV zodat er eenbetaalbare basis levensstandaard voor iedereen gewaarborgd blijft waardoor ook de zwakkeren zich als volwaardig lid van de gemeenschap voelen en willen inzetten. Uitkeringen voor hen die het echt nodig hebben, met verplichte controle zodat er geen misbruik is (zo laag mogelijk) en verplichting iets te doen voor de gemeenschap bij langdurige werkeloosheid. Verplichte scholing en inburgering, geen excuses, wil je hier vast wonen dan wordt je Nederlander en niets anders (tenzij je EU burger bent want dan kunnen we dat niet verplichten).

    Gewoon die maatschappij weer van ons maken. Maar niet op die keiharde manier die rechts wil, en ook niet alles met de mantel der liefde bedekken en met zijde handschoentjes aanpakken. Regels volgen, klaar. Soort van heropvoeding van de Nederlander zeg maar.

    Versnippering is volgens mij helemaal niet zo erg nodig, als we ons hoofd een beetje blijven bewaren. Ik realiseerde me dit weekend dat ik eigenlijk ook al jaren protest stem. In mijn ogen niet extreem, maar wel als tegengewicht tegen de enorme verkoop van onze ziel aan het grote geld en het opportunisme dat over de rug van onschuldige mensen plaats vindt, ook in ons land.

  5. Tim zegt: 06-09-10 om 11:40

    PS Wilde nog even toevoegen, voor hen die me dan te conservatief vinden: Uiteraard moet er ruimte zijn voor ontplooiing. Maar vraag jezelf eens af: wil je nu echt ten kosten van alles dat zover pushen dat er slachtoffers gaan vallen? Ontplooiing, ontwikkeling, innovatie. Het is allemaal heel belangrijk, daarom ook dat iedereen verplicht geschoold zou moeten zijn zodat we het maximale eruit kunnen halen. Maar het kan ook op en manier dat een ander er niet slechter van hoeft te worden. En volgens mij zijn een heleboel mensen in ons land die grens al over soms. Wat is een mensenleven nog waard? We geven aan Pakistan, Haiti, maar kijken niet naar onze oude schoolvriendin die nu met 3 kinderen en een huurachterstand van 12 maanden heeft omdat ze haar zorg voor haar gehandicapte kind niet meer op kan brengen.

    Kijk om je heen, dit is Nederland, hier moeten we het met elkaar mee doen.

  6. Ricardo zegt: 06-09-10 om 12:06

    @Tim, ik vind u helemaal niet te conservatief en verlang ook naar een middenweg gericht op slim, rechtvaardig beleid. Ik hoop dat de politieke versnippering en de informatie tot nu toe er eindelijk eens toe leiden dat men echt over schaduwen heen springt en ‘ongewone’ coaliteis sluit met oog voor draagvlak en binding. Dat kon niet met de nu gelukkig verlaten minderheidsconstructie. Als Rutte beweert dat hij alleen richting kan geven is hij ook weer fout bezig. En meer met zijn partijprogramma dan met goed landsbestuur. Oude politiek dus zoals we die inderdaad ook van CDA en PvdA teveel zagen.

  7. bas zegt: 06-09-10 om 12:20

    Solidariteit gaat door voor een mooi woord. Maar persoonlijk vind ik het een naar woord

    Moet ik solidair zijn met de schoolvriendin die Tim noemt? Dat hangt er maar vanaf. Vooral in relaties van 1 op 1 is de wereld heel moeilijk. Zij heeft het recht haar keuzes te maken, en ik heb het recht niet om haar iets te verbieden – maar mag wel zeggen ‘dan wens ik je veel succes, de groeten’

    Ook daarom hebben wij een sociaal stelsel. Dat stelsel heeft mij indertijd toen ik na het afstuderen geen werk vond prettig opgevangen, en mede daarom vind ik ook dat ik niet moet zeuren over de belasting. Ik betaal eigenlijk graag belasting, omdat ik weet hoe ik mij voelde toen ik dat niet kon. Minder, duidelijk minder.

    Door niet op solidariteit te hopen, maar te erkennen dat we allemaal onze rechten hebben, en onze plichten, is niet belangrijk wat ik van de vriendin vind zoals Tim die noemt.

  8. Tim zegt: 08-09-10 om 11:16

    @bas

    Meer vraag ik ook niet, maar de koers die Rutte plant maakt die keuze voor jou. Die breekt dat sociaal stelsel namelijk af. Je hebt het over keuzes, maar sommige mensen hebben geen keuze. Ik heb het niet over gewone werkelozen, maar vooral over mensen die kansloos zijn op een baan. Die een promille kans hebben op het baantje dat past in het leven waar zij niet om hebben gevraagd. Die wel willen, maar niet mogen of kunnen. Ik heb legio voorbeelden in mijn omgeving, van iemand die van zijn arts aan het werk mag, maar van het UWV niet tot mensen die eerst kerngezond waren maar nu door ziekten getroffen zijn die hen een baan gekost hebben en hen niet meer een nieuwe baan gaan opleveren tot mensen die jaren iedere dag met pijn in hun hele lijf wakker worden en weer gaan slapen, maar hun fysiotherapie waar ze praktisch op leven niet vergoed krijgen door de nieuwe regels in het ziekenfonds. Die straks eigen bijdragen moeten gaan betalen die zo hoog zijn als hun salaris in een maand. Die straks zorg niet meer op kunnen brengen en dan voor vervelende keuzes komen te staan. Die liever in veel gevallen ook juist wel iets doen zodat ze onderdeel blijven van de gemeenschap en hun steentje bij kunnen dragen maar die, in mijn ogen, nu als een soort counterproductieve ballast aan de kant worden geschoven.

    Ik vind het onze plicht, ook die van mij en mijn vrouw, we zijn beide weliswaar ook niet 100% gezond maar wel 100% aan het werk, om ook om die mensen te denken. Ik ben absoluut tegen misbruik van verzekeringen, uitkeringen etc. Maar ipv het probleem bij de ballen pakken en hen te straffen die hier debet aan zijn, straffen we straks met dit geplande beleid hen die het zo hard nodig hebben. Solidair kan je op meerdere manieren interpreteren. Natuurlijk hoef je iemand die het verkloot ondanks waarschuwingen niet te blijven helpen. Maar iemand die wel wil, ook altijd heeft laten zien dat hij wil maar niet meer kan, laten vallen is gewoon niet zoals ik graag in Nederland zie gebeuren. Menswaardigheid schenken is een belangrijke stap richting respect verdienen, althans in mijn boekje wel. Je hoeft niet gratis weg te geven, maar mensen een kans geven zelf te werken aan verbetering is een belangrijke stap naar een gemotiveerde samenleving die weer de weg naar boven inzet. Mensen het gevoel geven dat ze erbij horen schept een sfeer waar iedereen wel bij vaart. Uit ervaring van mensen om me heen: afgezet worden als profiteur terwijl je gewoon de kans niet krijgt doet meer zeer dan de aandoening die mensen hebben. De hele discussie van “de zorg kost teveel” neigt naar een uitweg: mensen die niet 100% zijn maar gewoon direct uit de samenleving verwijderen.

    Mijn voorbeeld was slechts persoonlijk beschreven omdat het lijkt alsof mensen er niets mee doen tot je het ze op de TV laat zien of ze er persoonlijk mee raakt. Dan is het “zielig” en kan het opeens wel. Als je het gewoon in het algemeen vertelt, kan het ze niets schelen. Handicap? daar zijn toch oplossingen voor? Ja, klopt. Tot je het prijskaartje ziet, dan snap je dat sommige dingen gewoon niet te betalen worden voor mensen met een lager inkomen die een handicap hebben of krijgen. Slecht voorbeeld, maar schoenen voor mijn zoon die slechts een hele kleine handicap heeft kosten 500 euro. Daar komt bij: aangepast schrijfgerei op school, toen hij klein was een aangepaste stoel, antislip matjes omdat hij steeds van zijn stoel viel, de tientallen ritjes naar therapie, de spalk en de botox behandelingen, de parkeerkosten bij het ziekenhuis (3x per week 2 uur) etc etc etc etc etc. Dan kan je de duurste verzekering hebben, dan krijg je nog maar een deel vergoed. En straks gaat dat omhoog.

    Ik ben het geheel met Ricardo eens. Natuurlijk heeft het VVD de naam economisch het beste te zijn (al heb ik mijn bedenkingen als het gaat om wie er beter van wordt, het land of de individu) en moeten zij dat stukje uitwerken. Maar van menselijkheid hebben ze absoluut geen kaas gegeten. De laatste peilingen laten zien dat de VVD weer gezakt is, de PVV gestegen (snap ik niet zo erg, met alle respect, Wilders gaat liever naar de VS dan dat hij hier een regering wil formateren. Wat zegt dat over zijn intenties? De Islam bestrijden gaat dus voor zijn eigen volk, het volk dat denkt dat hij er voor hen is. Wake up people, Geert is er voor zijn eigen kruistochten en gebruikt jullie op meesterlijke wijze als opstapje) en de SP weer aan een opmars bezig is. Het politieke spectrum verandert dagelijks. Soms heel veel, soms een beetje minder. We staan voor de keuze nu: gaan we een asociale keiharde hufter samenleving worden die de centjes voor alles stelt? Of worden we een economisch sterke natie die haar inwoners nog steeds als mensen blijft behandelen en de kans geeft op een menswaardig bestaan?

    Schoenmaker blijf bij je leest. Ik wil graag dat mijn zoon, en al die mensen die iets mankeren in dit land, de kans krijgen iets terug te doen voor de maatschappij die hen ten delen ook verzorgt. Lijkt me eerlijk, oprecht en de enige goede manier. Plichten naast rechten, dat zijn we vergeten in dit land.

  9. Ik ben 70 jaar en verbaast me over hele toestand ,het lijken wel verwende jongentjes enik vind al heb ik niet op wilders gestemt dat er zeker naar hem moet worden geluistert .. De anderen koekenbakkers hebben
    jaren de kans gehad om het hier weer wat leefbaarder temaken
    nee ze hadden het tedruk met het verbod roken enz. Over de ouderen word niet of nauwlijks gedacht is het niet schandalig dat de menseneen maal per week worden gedoucht en als je een keer meer wil moet 20 euro betalen daar hebben de hogen pieten gheen last van maar jan de arbeider die notabenen nederland hebben op gebouwd na de oorlog wel ook als je leest over de bejaarden dementen in een verzorgings huis met vlees waren overtijd dat moeten ze bij de lunch na prinsjes dat precenteren weten ze ook hoe dat smaak en leren ze misschien iets
    ook dat uitsloverige gedoe met voor aan staan met ontwikkelings gelden
    zorg eerst maar eens voor je eigen landgenoten … ik hoop dat de heren en damens dit zullen lezen maar dat betwijvel ik ze hebben het zooo vreselijk druk met niets doen.. Ineke

  10. Jansen zegt: 21-09-10 om 11:58

    Ik wilde alleen maar even kwijt dat ik het allemaal maar jammer vind dat er gepraat word over het fijt dat de winkeliers het weer zwaar gaan krijgen dit jaar.
    Maar laten wij het dan ook eens hebben over wat deze dag voor de winkeliers teweeg brengt.
    (stad half afgesloten,Je mag nergens meer parkeren,enz.)
    Dus net als alle voorgaande jaren weer een slechte omzet op deze prinsjesdag.
    Koningin u word weer bedankt

Geef een reactie