De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

2010 was netelig jaar voor Beatrix

DEN HAAG-BORDESFOTO-KABINET RUTTEVoor koningin Beatrix is 2010 geen gemakkelijk jaar geweest. Ze kreeg te maken met twee zeer netelige situaties: de lange en lastige formatie van het kabinet-Rutte en de verstoring van de dodenherdenking op 4 mei op de Dam in Amsterdam. Maar steunend op haar adviseurs en bogend op haar lange ervaring heeft Beatrix nauwelijks averij opgelopen, al is er wel een groeiende groep politici die de rol van de koningin bij kabinetsformaties aan banden wil leggen.

Dat is het beeld wat oprijst uit het ‘Oranje jaaroverzicht 2010′ van de NOS dat op 20 december wordt uitgezonden. Daarin geeft de historica Prof.dr. Maria Grever van de  Rotterdamse Erasmusuniversiteit  haar visie op het veel besproken optreden van Beatrix tijdens de kabinetsformatie.

Ze concludeert dat de koningin ‘de ruimte genomen heeft die ze heeft en die ze van de politiek ook gekregen heeft’, maar dat ze op geen enkel moment over de constitutionele schreef is gegaan. “Ik vind dat ze het geheel volgens de regels heeft gedaan”, aldus Maria Grever.

Incidenten

 

Door de rel rond de  aanschaf door Willem-Alexander en Máxima van een strandvilla in Mozambique (onder druk van de publieke opinie ging de aankoop uiteindelijk niet door) en door de aanslag op de Koninklijke Familie in Apeldoorn op Koninginnedag was 2009 voor de Oranjes een regelrecht rampjaar. In dat licht bezien kon het in 2010 nauwelijks slechter gaan.

De koningin had besloten dat de viering van Koninginnedag – dit jaar in Wemeldinge en Middelburg – na het Apeldoornse drama niet van aard en karakter mocht veranderen, maar de veiligheidsmaatregelen op 30 april 2010 waren omvangrijker dan ooit. Aan de vooravond ervan waren de Oranjes bij de herdenking  in Apeldoorn van de slachtoffers van Koninginnedag 2009. Koninginnedag 2010 verliep rimpelloos en een opgeluchte Beatrix onderstreepte dat die dag in haar dankwoord.

Des te groter was dan ook de schrik toen het tijdens de dodenherdenking op 4 mei in Amsterdam weer mis ging. Tijdens de twee minuten stilte begon een man te schreeuwen en ontstond er (lichte) paniek. Heel Nederland beleefde het op televisie mee. Veiligheidsmensen brachten leden van de Koninklijke Familie en andere autoriteiten in veiligheid. Snel daarna al kwam Beatrix met haar gevolg terug op de Dam en kon de dodenherdenking doorgaan. In krantencommentaren werd de koningin om haar optreden en standvastigheid luid geprezen

Een klein incident ook nog tijdens Prinsjesdag 2010. Iemand uit het publiek langs de route van de Gouden Koets gooide een waxinelichthouder naar het rijtuig. Er ontstond verwarring en de dader werd ingerekend. Ook nu kon alles doorgaan als gepland en gebruikelijk, maar de schrik was er niet minder om. Opnieuw brandde de discussie los over de beveiliging  bij publieke optredens van leden van het Koninklijk Huis en opnieuw werd duidelijk dat de koningin hoe dan ook wil vasthouden aan haar representatieve taken en haar contacten met het volk.

Kabinetsformatie

 

En dan de kabinetsformatie.  Meteen al na de verkiezingen van 9 juni 2010 was iedereen het erover eens: de formatie van een nieuw kabinet wordt lastig en zal veel tijd en stuurmanskunst van alle betrokkenen vergen.  Grote winnaars waren de PVV van Geert Wilders en de VVD van Mark Rutte. Die werd nipt de grootste partij van het land. Grote verliezer was het CDA van Jan-Peter Balkenende, die de handdoek in de ring gooide.

Een rechts kabinet van VVD, PVV en CDA werd aanvankelijk door het CDA geblokkeerd, maar kwam er langs vele omwegen uiteindelijk toch, zij het met ‘slechts’ gedoogsteun van de PVV. Na vier maanden formeren stond het kabinet-Rutte half oktober met de koningin op het bordes van Paleis Huis ten Bosch.

In de maanden van het rommelig verlopen formatieproces kreeg Beatrix nogal wat kritiek, omdat ze de komst van een kabinet-Rutte vanwege de gedoogsteun daaraan van de PVV op zijn zachtst gezegd niet bevorderd zou hebben. Het wordt in het ‘Oranje jaaroverzicht 2010’ van de NOS allemaal nog eens op een rijtje gezet.

Discussie

 

 
Volgens historica Maria Grever valt koningin Beatrix niets te verwijten, maar heeft zij vanaf nu wél te maken met een duidelijke meerderheid in de Tweede Kamer die de rol van het staatshoofd bij kabinetsformaties wil terugdringen. Ook de discussie over het buiten de regering laten van de koningin laaide weer op, maar voor die stap tekent zich vooralsnog niet de vereiste tweederde meerderheid af in het parlement.

De bijna 73-jarige Beatrix gaat intussen stug door. Op Koninginnedag 2011 zal zij 31 jaar koningin zijn. Haar opvolger Willem-Alexander  en Máxima treden steeds duidelijker op de voorgrond en 2010 gaat verder de boeken in als het jaar van het eerste officiële optreden van prinses Amalia.

 
De Prins van Oranje echter kreeg in 2010 overigens nog te maken met protesten rond mogelijke woningbouw en boerderijsloop op het landgoed De Horsten in Wassenaar waar hij woont, maar echt grote proporties kreeg dat – onder meer door de proactieve damage control van de RVD –  niet. Het is allemaal te zien in het ‘Oranje jaaroverzicht 2010’ van de NOS.

NOS Oranje jaaroverzicht 2010,maandag 20 december , 22.10 uur op Nederland 1. Presentatie: Astrid Kersseboom. Samenstelling: Etienne Glebbeek en Marja van der Kooi.

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


7 reacties op “2010 was netelig jaar voor Beatrix”

  1. Hoort allemaal bij de groeipijnen van Republiek Europa.

  2. bas zegt: 13-12-10 om 20:00

    Dat kan ook nog, inderdaad

    Als we geen Bataafse Republiek kunnen krijgen, en ook geen nedelrandsche republiek, dan wellicht een Europese.

  3. Monarchist zegt: 13-12-10 om 22:04

    Ik moet het allemaal nog maar eens zien dat moderne koningschap…
    Als koningin Beatrix zou stoppen met het bezoeken van de bilderberg conferenties, de formatie zou overgeven aan de kamer en waar mogelijk meer openheid van zaken zou geven over wat zij doormiddel van de politiek (allemaal) doet voor Nederland, dan denk ik dat haar ‘politieke invloed’ op minder weerstand zal kunnen rekenen!

  4. Geert zegt: 14-12-10 om 04:43

    Lang leve het koninkrijk der Nederlanden
    En lang leve ons Koninklijk huis.
    Dat zij maar lang gespaard mogen blijven voor
    Christelijk Nederland.

  5. Monarchist zegt: 14-12-10 om 12:06

    @bas, Marc Geilenkirchen,

    Het Verenigd Koninkrijk, Denemarken en naar ik hoop en waar ik op vertrouw Nederland ook niet zullen nooit republieken worden! En de spaanse monarchie is niet voor niet terug.

  6. Ricardo zegt: 14-12-10 om 13:14

    Misschien helpt ‘nieuw rechts’ samen met ‘oud’ rechts en links mee aan enkele afrondende hervormingen passend bij een modern koningsschap. Ik denk dan aan het betalen van belasting, het matigen van vergoedingen, een meer ceremoniële rol bij kabinets (in)formaties en het niet meer ondertekenen van wetten. Zeg maar de afronding van het op afstand zetten van het koningshuis t.o.v. normale democratische politiek. Koningin Beatrix valt niets te verwijten maar de recente geschiedenis laat zien dat haar zoon behoed moet worden voor de fouten die haar vader, moeder en grootmoeder dankzij fouten in het bestel konden maken.

  7. Andre de Jong zegt: 14-12-10 om 17:34

    Meer en meer laat het Nederlandse volk zien, dat zij het helemaal heeft gehad met de monarchie. Een ongekozen staatshoofd hoort niet meer in deze tijd, zeker niet zó’n bemoeial en dominante vrouw als Beatrix. Als haar zoon koning wordt, dan wordt het allemaal veel erger. Hij heeft geen verstand, dat heeft zijn vrouw. Dus zij zal achter gesloten deuren commanderen hoe hij moet handelen. Kijk even wat haar achtergrond is, zij komt uit een dictatuur. Daarbij zijn het allebei jetsetfiguren. Nederland zal het heel zwaar krijgen, met twee van die verknipte figuren. Maar wij zullen ons wel laten horen en laten merken dat wij niet alles zullen pikken. Voor mij mag de repubiek morgen nog uitgeroepen worden.

Geef een reactie