De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

De dubbele kerstboodschap van koningin Beatrix

De kersttoespraak van 2010Het kan bijna niet anders of er was koningin Beatrix dit jaar veel aan gelegen om haar jaarlijkse kerstboodschap nu eens niet het onderwerp van kritiek en discussie te laten worden.

De scherpe politieke tegenstellingen in ons land – geregeerd door een rechts minderheidskabinet dat het moet hebben van gedoogsteun en vooralsnog zonder meerderheid in de Eerste Kamer zit – zouden door omstreden uitspraken van het staatshoofd immers nog verder aangescherpt worden. Ook de steun aan de monarchie zou er (verder) door kunnen afbrokkelen. En daar zitten koningin Beatrix en premier Mark Rutte uiteraard niet op te wachten. Via ‘framing’ ( Het in een vroeg stadium beïnvloeden van publieke discussies.) heeft de Rijksvoorlichtingsdienst al vóór het uitspreken van de kerstboodschap van de koningin dit jaar de interpretatie daarvan kennelijk een bepaalde kant op willen sturen. De vraag is alleen welke? De dienst liet namelijk daags voor kerstmis via Twitter weten dat Beatrix in haar rede de nadruk zou gaan leggen op ‘bemoediging’ en ‘burgermoed’. Achter die twee getwitterde woorden blijkt bij nader inzien een ‘dubbele kerstboodschap’ schuil te gaan, duidelijk geschreven met de bedoeling, om het oneerbiedig te zeggen, de kool en de geit te sparen.

Burgermoed

Nogal wat aandacht heeft het pleidooi van Beatrix voor burgermoed gekregen. Letterlijk zegt ze er dit over: “In de kracht van eigen overtuiging kunnen mensen innerlijke zekerheid vinden. Maar wanneer in het leven de golven hoog gaan is moed nodig om vast te blijven houden aan beginselen. Tegen de stromen in komt het aan op standvastigheid.” Je zou deze woorden behalve als een oproep tot burgermoed even goed als een (verkapte) oproep tot polarisatie kunnen zien, want wie hoe dan ook wil vasthouden aan zijn eigen beginselen zal in de samenleving al snel verdeeldheid en polarisatie oproepen. “Er is nog altijd moed nodig om sterk te blijven en tegenstand te trotseren. Ook wij kunnen voor de vraag gesteld worden: waar staan we als het aankomt op gerechtigheid? Het geweten is de toetssteen die de keus bepaalt.”, zo verklaart de koningin zich nader. En daarmee wordt de lont weer een beetje uit het kruitvat gehaald, want met een beroep op zijn geweten kan de een tégen integratie van moslims pleiten en de ander er vóór.

Bemoediging

In haar rede berijdt Beatrix echter een dubbel spoor. Behalve dat ze ruimte en begrip wil voor mensen die vanuit hun geweten tegen de heersende mening en stroom in willen gaan, heeft ze het tegelijkertijd over de noodzaak van sociale cohesie en respect voor andersdenkenden. Ook degenen die ze oproept om met burgermoed vast te houden aan gewetensvolle principes moeten dat ‘eigen gelijk’ ook ter discussie durven te stellen. De koningin zegt het zo: “Het gevaar bestaat dat het gemeenschappelijke wordt verzwegen en verschillen worden uitvergroot. Dan worden muren van vermeende tegenstellingen opgetrokken en verharden standpunten. Maar het is juist belangrijk te zoeken naar wat verbindt en elkaar over en weer te bemoedigen.”

Uiteindelijk brengt koningin Beatrix de twee sporen van haar kerstboodschap 2010 weer een beetje bij elkaar door te zeggen dat uiteenlopende opvattingen nu eenmaal bij een open samenleving horen, dat we die niet onder het tapijt hoeven te vegen, maar dat we er ons ook niet op moeten vastpinnen We moeten ze zien ‘als een startpunt voor maatschappelijke dialoog. “Het is niet nodig elkaar te overtuigen om elkaar te verdragen.” , aldus Beatrix. En dan zijn we toch weer bij de kern van zowat al haar kerstboodschappen: respect en verdraagzaamheid.

Kort samengevat : dwarsliggers en opposanten mogen met burgermoed hun eigen weg blijven gaan, maar moeten ook bereid blijven zich te laten bemoedigen door de (soms eeuwenoude) gemeenschappelijke waarden die onze samenleving bijeen houden. Nog korter: je mag kritiseren en polariseren , maar moet ook blijven dialogeren en ‘verbinden’. Heel kort door de bocht, polariseren mag als je maar niet polariseert. Het tekent de constitutionele vorst die samenbindend boven de partijen dient te staan.

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


14 reacties op “De dubbele kerstboodschap van koningin Beatrix”

  1. Ernst zegt: 27-12-10 om 11:17

    de majesteit heeft niet over moslims gesproken, van Asseldonk!

  2. I.M.Donjacour zegt: 27-12-10 om 11:29

    ‘n Krachtige toespraak. ‘k Word langzamerhand een beetje moe van al die uitleg, wat we er allemaal in moeten beluisteren en wat er eigenlijk bedoeld wordt maar niet gezegd.
    Een bemoedigende toespraak vanm een koningin, die gelukkig een gewoon mens blijkt te zijn.

  3. B.Jansma zegt: 27-12-10 om 11:32

    Goede interpretatie!
    Plaatje erbij? http://www.vkblog.nl/blog/145891

  4. HET GESPREK

    Het is niet mogelijk ergens anders te leven dan in de maatschappij en de samenleving waarin je op dit moment vertoeft. Dit betekent dat je onder alle omstandigheden je rol zult spelen, temidden van de andere mensen. Het is dus niet de vraag of je een rol speelt, want daarin heb je als mens geen keuze. Maar het is wel de vraag welke rol je voor jezelf wenst te spelen. Het antwoord op die vraag wordt bemoeilijkt door een aantal vooronderstellingen, die als vanzelfsprekendheden in onze cultuur ingebakken zitten. Zo denkt vrijwel iedereen dat met elkaar samen leven en werken betekent dat je je zou moeten inpassen in en aanpassen aan het geldende systeem; dat je een lid van het team zou moeten worden. Jezelf afzonderen is uit den boze, het geeft blijk van een asociale houding, je wilt je rol niet spelen.

    Meer informatie..? Zie Website

    Hartelijke groeten,

    Rob van Es

  5. bas zegt: 27-12-10 om 12:57

    @ respect en verdraagzaamheid

    Ik denk dat dit belangrijke waarden zijn. Het probleem is, Nedelrand heeft geen eercultuur zoals vele nieuwkomers wel hebben. Eer is iets dat je hebt, of niet, maar dat je niet kan winnen, alleen verliezen

    En wie eer heeft, verdient in een eercultuur respect

    In onze cultuur is respect iets dat je moet verdienen, bijvoorbeeld door je fouten te erkennen. Gedrag waar een eercultuur eerverlies ziet

    Veel nieuwkomers lopen tegen dit probleem aan: Gedragen ze zich in hun ogen eervol, dan verkrijgen ze geen respect in onze ogen. En voor het hebben van eer, daar krijg je bij ons geen respect voor

    Over verdraagzaamheid kan ik kort zijn. Wie niet verdraagzaam is, die mag niet verdragen worden. Ik hoor van veel mensen dat gematigde moslims het helemaal niet eens zijn met de moslimterroristen, maar gek genoeg mis ik de gematigde moslims waar naar geluisterd wordt in de media die dit beamen

    Dat het moslimterrorisme niet aanvaard kan worden, dat lijkt mij logisch. Hetzelfde geldt overigens voor aldner terrorisme, zoals de terreur van het dierenbevrijdingsfront. Maar ik weet niet hoe verdraagzaam de gematigde moslims zijn, nu ik niet van hen hoor, maar aleen over hen

  6. Analyseren mag, mits het doel synthese is.

  7. Meer mensen zouden aan T’ai Chi Qi Gong moeten doen – da’s mijn boodschap voor het komende jaar.

  8. Wat je in eider geval NOOIT moet doen is buigen voor terreur.

  9. Bart zegt: 27-12-10 om 18:27

    Het is gewoon beter om eerlijk te zeggen waar het op staat. Dat heeft Merkel allang door gehad door te stellen dat ‘multi-kulti ist absolut gescheitert’. Burgermoed en bemoediging zijn twee zaken die met dit probleem in onze samenleving niets komma nul te maken hebben. Dan krijg je dus vanzelf gekonkel in het verhaal.

  10. Groeneveld zegt: 27-12-10 om 19:18

    samenbindend boven de partijen staan in een rol die niet meer van deze tijd is – democratie – en omwille van een – demagocratie – kunstmatig in stand gehouden word en het volk small talk praat als het er BESLIST geen heil meer in ziet om zoals de geschiedenis te lezen geeft dat werk voor bovenstaanden BESLIST niet meer te willen verrichten

  11. Gert zegt: 27-12-10 om 23:28

    Gewoon goed gesproken zij is voor Nederland
    een rots in de branding.

  12. Andre de Jong zegt: 28-12-10 om 16:45

    Als mevrouw een beetje duidelijker was geweest, was al die uitleg niet nodig. Mijn mening is dat ze de plank volledig heeft misgeslagen.
    Ik kan haar met de beste wil geen gewoon mens noemen. Iemand die aangesproken wenst te worden met Majesteit, is niet gewoon. Dat heet arrogant. Een rots is zij wel. Zij weet niet van wijken. Dat spijt me. Het is de hoogste tijd dat wij ons staatshoofd zelf mogen kiezen.

  13. keuleniscool zegt: 29-12-10 om 23:09

    Lekker wazig , je kunt er alle kanten mee op .
    Het lijkt op een geloofs brief ….

  14. Sarah zegt: 30-12-10 om 18:17

    Mooie toespraak (;

Geef een reactie