De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

Koningdag en Facebook

MAKKUM-KONINGINNEDAGKoninginnedag – een nationale feestdag in ons land – is de jaarlijkse hoogmis van de monarchie. Op die dag krijgt de eeuwenoude verbondenheid van de Oranjes met het Nederlandse volk tastbaar gestalte. Politieke en sociaal-culturele tegenstellingen dienen op deze feestelijke dag even naar de achtergrond te verdwijnen.

Op Koninginnedag manifesteert ons land zich als een eenheid, een nationale entiteit. Dat is het idee. De dag is – in elk geval voor de voorstanders van de erfelijke monarchie – ook van belang voor de acceptatie en continuïteit van deze staatsvorm. Door zich onder het volk te mengen laat de koningin zien dat zij, hoewel de hoogste gezagsdrager in het land, dichtbij haar volk en boven de partijen wil staan.

De doorgaans onzichtbare en onaanraakbare vorst komt via een ‘bad in de menigte’ even dichterbij, daalt af van de troon. Dankzij de live televisieverslaggeving kan iedereen de jaarlijkse ‘contactdag’ van koningin en volk van nabij meemaken.

Maar voor de versteviging van de banden tussen volk en monarch zijn er tegenwoordig dankzij internet ook nogal wat digitale mogelijkheden voorhanden. Onder koningin Beatrix worden die meer en meer benut; ook al als compensatie voor de berichtgeving in de pers over de koninklijke familie die de laatste jaren steeds vrijmoediger en kritischer is geworden.

Maar van de bij uitstek razend populaire social media – Facebook met name – houden de leden van de koninklijke familie zich op wat getwitter na vooralsnog verre. De vraag is voor hoe lang nog, want dit medium biedt nieuwe en ongekende mogelijkheden om groepen mensen rond een idee, een instituut of ideaal te verenigen.

Prinsessedag

Voorloper van Koninginnedag is Prinsessedag. Die werd voor het eerst georganiseerd op 31 augustus 1885, op de vijfde verjaardag van de latere koningin Wilhelmina. Toen al was het idee achter dit initiatief: het benadrukken van de nationale eenheid. Na de dood van koning Willem III (1890) werd Prinsessedag omgedoopt tot Koninginnedag en werd het vooral een feestdag voor kinderen.

De ultieme Koninginnedag zou je 31 augustus 1898 kunnen noemen, want op die dag werd prinses Wilhelmina 18 jaar én regerend vorstin. De officiële inhuldiging overigens was een kleine week later: 6 september. Onder koningin Wilhelmina was 31 augustus – tot en met 1948 – Koninginnedag, al kwam daar tijdens de oorlogsjaren natuurlijk maar weinig van terecht.

Na de inhuldiging van Juliana verschoof de nationale feestdag naar de verjaardag van de nieuwe koningin: 30 april. Op de laatste Koninginnedag van Juliana in 1980 maakte zij plaats voor haar dochter Beatrix, die als eerbetoon aan haar moeder 30 april als Koninginnedag handhaafde. Een feestelijke Koninginnedag op Beatrix’ verjaardag – 31 januari; midden in de winter – zou natuurlijk ook niet zo attractief geweest zijn.

Maar dat was niet de enige verandering. Koningin Beatrix gaf de dag ook een nieuwe vorm. Koningin Wilhelmina vertoonde zich zelf nooit op Koninginnedag, maar Juliana liet het volk via een bloemendefilé (sinds de jaren vijftig live op televisie) aan het bordes van Paleis Soestdijk voorbij trekken. Beatrix ten slotte besloot haar volk op elke 30ste april op een tweetal plaatsen in het land zelf te gaan opzoeken. Zo gaat het nu nog.

Grote vraag is of Willem-Alexander na zijn inhuldiging als koning op zijn beurt grote veranderingen gaat doorvoeren. Het ligt niet voor de hand dat de datum 30 april zal worden losgelaten, al zou Koningdag – want Prinsessedag wordt via Koninginnedag in elk geval Koningdag – op de geboortedag van de nieuwe koning (27 april) klimatologisch weinig problemen hoeven op te leveren.

Wel is het denkbaar koning Willem IV behalve via een traditionele Koningdag nieuwe, meer eigentijdse vormen van contact tussen vorst en volk zal introduceren. Het internet biedt daarvoor uitgelezen mogelijkheden.

Digitale monarchie

Stukje bij beetje heeft de koninklijke familie in de voorbije jaren het wereldwijde web al betreden, zij het uiteraard steeds onder het regime van de ministeriële verantwoordelijkheid.

Wie het officiële doen en laten van de koninklijke familie van meer nabij wil volgen, kan op de zorgvuldig door de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) geregisseerde site www.koninklijkhuis.nl terecht. Op die site onder meer uitleg over de werking van de erfelijke monarchie, persoonsgegevens van de Oranjes, de agenda van de leden van de koninklijke familie, foto’s, virtuele rondleidingen door de paleizen en zelfs een heuse kindersite met de Nederlandse vlag als te downloaden kleurplaat.

Bewegend beeld van de koninklijke familie – vaak speciaal door de RVD gemaakt – biedt www.youtube.com/koninklijkhuis. Op deze site ook historisch beeldmateriaal en registraties van kerstboodschappen en troonredes. Sinds september vorig jaar is de koningin – of beter gezegd: het Koninklijk Huis –  ook op Twitter actief: www.twitter.com/khtweets. Een enkele keer is dit medium gebruikt om berichten over de Oranjes in de pers te corrigeren en/of te kapittelen, maar nieuwe informatie, laat staan persoonlijke, levert het koninklijk getwitter onder toezicht van de RVD niet echt op.

Aan de vooravond van het huwelijk van Willem-Alexander enMáxima in 2002 was er een chatsessie met het bruidspaar, maar wegens massale belangstelling mondde dat uit in een vastloper en werd dus niet voor herhaling vatbaar geacht. In 2009 heeft Willem-Alexander, op reis in Antarctica , een blog gepubliceerd, maar die was nogal vlak en sloeg niet echt aan.

Op de snel in belang en omvang groeiende social media Hyves en Facebook hebben de leden van de koninklijk familie – in tegenstelling tot (campagne voerende) politici – zich, zoals gezegd, nog niet zichtbaar gemanifesteerd. Maar wat niet is, kan komen.

Getuige onder meer de recentelijk tot Facebook-revolutie omgedoopte politieke turbulentie in het Midden-Oosten krijgt met name dit medium meer en meer invloed en impact, biedt het ook een uitgelezen kans voor image building en heeft het ongekende mogelijkheden om de banden tussen vorst en onderdanen te verstevigen door het publiek –uiteraard gedoseerd en gecontroleerd door de RVD – te voorzien van een continue stroom ‘koninklijke’ boodschappen, foto’s en video’s.

Wie weet wordt Facebook onder koning Willem IV de nieuwe, aanvullende, versie op Koningdag. Het zou zo maar kunnen.

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


2 reacties op “Koningdag en Facebook”

  1. Jack Russel zegt: 12-04-11 om 19:02

    Weg met het koningshuis. Leve de Republiek!
    Wij belasting betalen, dan zei ook!
    Willem van Oranje heeft zichzelf destijds tot stadhouder van nederland uitgeroepen. Dus, hoezo democratisch nederland?

  2. Vraag: Was en/of is het jaarlijkse onderzoek van de NOS door het bureau Synovate onder de Nederlandse bevolking over de populariteit van een aantal leden van de koninklijke familie niet nietszeggend? Of … was de Nederlandse bevolking (na een onvoldoende kritische houding tegenover de (weliswaar (ogenschijnlijk) democratisch gekozen) rijkskanselier [Lees (feitelijk): dictator] tijdens het regime van de nationaalsocialisten) niet geschokt over de evacuatie van de koninklijke familie aam het begin van de Tweede Wereldoorlog (“WO II”)? Of … leerde en leert men in tijden van nood zijn vrienden niet kennen?

Geef een reactie