De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

Oranjes komen 2011 rimpelloos door

Het Oranje jaaroverzicht van de NOS (aanstaande donderdagavond op Ned. 1) laat zien dat de monarchie en de Oranjes 2011 ongeschonden zijn doorgekomen. Geen rel rond een Afrikaanse vakantievilla van Willem-Alexander, geen aanslagpleger op Koninginnedag, geen damschreeuwer bij de Dodenherdenking, geen waxinelichthoudergooier (een droomwoord voor elke Wordfeud player) op Prinsjesdag en geen lastige kabinetsformatie.

Even was er begin dit jaar wat commotie over de kersttoespraak 2010 van koningin Beatrix. Dichter Huub Oosterhuis, bevriend met de koninklijke familie, zei dat Beatrix door premier Rutte was gecensureerd, omdat haar toespraak anders de PVV te veel tegen de haren in zou strijken. Een ontkenning van zowel de premier als van PVV-leider Geert Wilders haalde de kou snel uit de lucht.

 Bij het vervullen van hun koninklijke taken bleven koningin Beatrix en haar beoogd opvolger nauwgezet binnen de lijnen van de constitutionele monarchie. Er woedde in 2011 overigens wél een intensieve discussie over de toekomst van de monarchie in ons land. Niemand van de Oranjes heeft laten blijken dat ze van die disputen over hen zelfs maar kennis genomen hebben. Natuurlijk is dat zo, maar we wéten het niet.

Modernisering

Vooruitlopend op de troonsbestijging van Willem-Alexander bepleitten de linkse partijen en de PVV de noodzaak om via een ‘modernisering van de monarchie’ de politieke invloed en rol van de koning ongedaan te maken. Argument: de koning heeft in ons bestel – achter de schermen en met name bij kabinetsformaties – te veel macht/invloed en dat is niet democratisch. Kernidee: de koning moet niet langer deel uitmaken van de regering (staatshoofd + ministers). Trefwoorden: een ceremonieel koningschap; linten doorknippen en niet méér.

De PvdA en de PVV publiceerden uitgewerkte hervormingsvoorstellen en in de Tweede Kamer leek er even een meerderheid voor te bestaan. Zodra echter de plannen wat concreter werden, sloeg de (politieke) verdeeldheid in het ‘hervormingskamp’ genadeloos toe. De PvdA wil de koning weliswaar onttronen als voorzitter van de Raad van State, maar haar niet uit de regering halen, zoals de PVV, D66, Groen Links en (eventueel) de SP willen.

De wegen der overeenstemming scheidden hier echter meteen, want de PVV wil óók af van de ministeriële verantwoordelijkheid voor een van alle politieke macht ontdane monarch. D66 wil dat beslist niet. Toen had premier Rutte het niet moeilijk meer. Dankzij deze verdeeldheid kon hij ‘heersen’. Hij benadrukte geen enkele verandering te willen en wees op wetten en praktische bezwaren die in de weg staan.

Wetten: voor echte veranderingen is een (jaren durende) grondwetswijziging met een tweederde meerderheid in de beide kamers van het parlement nodig. Die is er niet. Praktisch bezwaren: een koning buiten de regering die niet onder de ministeriële verantwoordelijkheid valt, kan los van het kabinet (politieke) macht en invloed opbouwen. En daarbij: het enige punt waar wél een meerderheid voor bleek – het terugdringen van de rol van het staatshoofd bij kabinetsformaties – is onder de huidige regels ook al mogelijk.

Monarchiedebat

Aan de vooravond van een overleg van de Tweede Kamer met premier Rutte over de toekomst van de monarchie zond de NOS-televisie – onder leiding van Rob Trip – live vanuit Utrecht een monarchiedebat uit. Dat ging over de voors en tegens van de monarchie. Die werden welsprekend over het voetlicht gebracht, maar tegelijk bejubelden vrienden en vijanden van het koningschap als staatsvorm de vlekkeloze en professionele manier waarop koning Beatrix haar constitutionele rol vervult.

Een publieksonderzoek van Synovate in opdracht van de NOS toonde verder aan dat nog steeds driekwart van de Nederlanders voorstander van de monarchie is. Wél bleek een groeiend aantal mensen iets te zien in een ceremonieel koningschap, maar van een (krappe)meerderheid mag alles bij het oude blijven.

Langzaam maar zeker verstomde daarop de monarchiediscussie in het land. De aandacht verlegde zich even van koning naar onderkoning, toen het kabinet een procedureel nogal rommelige weg insloeg om minister Piet Hein Donner te benoemen tot de nieuwe vice-president van de Raad van State. Maar vooral: de splijtende financieel-economische crisis, die is uitgemond in een brede politieke crisis en ons hoe dan ook te staan komt op welvaartsdaling, maakte de toekomst van de monarchie plotsklaps een stuk minder urgent.

Máxima

Koningin Beatrix bleef intussen, alle speculaties over een mogelijke troonswisseling ten spijt, gewoon haar dagelijkse werk doen: (staats)bezoeken afleggen, linten doorknippen en kabinetsleden ontvangen. Over haar beoogd opvolger Willem-Alexander, die verklaarde dat zijn eerste interesse Nederland betreft en vaker binnenlandse bezoeken aflegt, werd dit jaar geen kwaad woord vernomen.

Het geheime pr-wapen der Oranjes, prinses Máxima, trok onderwijl volop de aandacht. Ze werd 40 jaar en vierde dat ze 10 jaar in Nederland is. Dat gebeurde met onder meer een aan haar gewijde tentoonstelling en concert én met een NOS-documentaire van Etienne Glebbeek. Daarin unieke beelden van de prinsesjes Amalia, Alexia en Ariane (een Triple-A-formatie waar Standard & Poors niet over gaat) die vele vaderlandse harten deden smelten.

U kunt het in Oranje jaaroverzicht allemaal herbeleven. 2011 is voor de monarchie en de Oranjes uiteindelijk dus een rimpelloos jaar geworden. Dat is wel eens anders geweest. Maar we moeten de dag niet prijzen voor de avond gevallen is: het jaar is nog niet voorbij en de inhoud van de kersttoespraak 2011 van Beatrix kennen we nog niet.

NOS Oranje Jaaroverzicht 2011 (samengesteld door Arjan Nieuwenhuizen)
Donderdag 15 december, 20.30 – 21.15 uur,  Ned. 1

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


6 reacties op “Oranjes komen 2011 rimpelloos door”

  1. Sam Koeman zegt: 13-12-11 om 21:04

    Geachte heer Van Asseldonk, ik moet het helaas met u oneens zijn als u meent dat de Oranjes ‘ongeschonden’ 2011 zijn doorgekomen. Om enkele voorbeelden te noemen: De reis naar Oman afgelopen maart en de commotie om de nieuwe reis, de villa in Mozambique die nog niet verkocht is en natuurlijk Jorge Zorreguieta, tegen wie nu in Nederland een aanklacht is ingediend en -mijns inziens- een oorlogsmisdadiger die zo ver mogelijk uit de buurt van de troon moet blijven als Rutte geen gedonder wil over het koningshuis. En het jaar is inderdaad nog niet voorbij.

  2. @Piet van Asseldonk
    Het kan zijn dat ik de plank volledig missla, maar bespeur ik steeds meer ironie in uw verslagen. Het is of u waarachtig hebt meegeleefd met en bent meegesleept in de reacties van velen dit jaar op internet en misschien ook terecht teleurgesteld bent in het totaal uitblijven van een reactie van het koningshuis. Het zou de discussies destemeer interessant maken nietwaar, burgers die praten met de koningin, het klinkt niet meer dan logisch.

    .

  3. Hans zegt: 15-12-11 om 21:14

    Dat rimpeloos doorkomen is absoluut niet waar. Wij mogen alleen niet weten wat zij uitspoken. Daar is de laatste tijd 600.000 euro voor betaald om het buiten de media te houden. Dat is ook ons geld. Ook daar draaien wij voor op. Wij moeten die kliek onderhouden, terwijl wij steeds meer gebukt gaan onder de crisis en zij schatrijk zijn, ontkomen wij er niet aan om hun vette bankrekening flink te laten groeien. Om onpasselijk van te worden.

  4. Dat men die villa niet verkocht krijgt lijkt mij nou niet WA helemaal aan te rekenen. Zijn duizenden in Nederland die daar last van hebben. Niet helemaal vergelijkbaar maar toch. En nu niet zeggen dat dit onze belastingcenten zijn, dat is een goedkoop excuus want dan kan ik nog wel enige punten noemen van onrechtmatig gebruik van belasting geld en dan niet door het Koningshuis.
    Aanklacht in Nederland tegen Zorreguieta in Nederland moet ik nog maar gezien gebeuren, is al een keer mislukt, en in Argentieen lukt het ook al niet. Wat ik wel met u eens ben is dat hij niet prominent aanwezig moet zijn bij zaken die van Staatbelang zijn. (bijv. de inhuldiging van WA)
    Dat er telkens commotie rondom het Koningshuis ontstaat komt mede door dat zowel deze regering en de 2de Kamer ontzettend slecht op de hoogte is wat de constitutionele monarchie inhoudt, dit concludeer ik mede aan de hand van de vaak gestelde vragen.
    Bovendien wordt dit alles vaak door (de niet serieuse media) nogal hoog opgeschroefd om niet te zeggen het zo te zeggen/schrijven dat er wel een rel moet ontstaan.
    Alles bij alles moet ik dus zeggen dat men 2011 (redelijk) ongeschonden is doorgekomen, althans ontzien gebleven van echte rampen. Dus uit dat oogpunt het in grote lijnen eens ben met Piet van Asseldonk.

  5. Sam Koeman zegt: 21-12-11 om 02:16

    @Marjo
    Heb ik iets gezegd over belastingcenten? Heb ik zelfs maar geïmpliceerd dat ik het daarover wilde hebben? U kauwt voor wat ik wellicht zou kunnen zeggen ter verdediging en dat weerlegt u vervolgens. Woorden een ander in de mond leggen en die bestrijden is behalve oneerlijk ook zinloos. Over de verkoop van de villa, het zou na het afronden van de bouw verkocht worden. De bouw is in het voorjaar van 2010 afgerond en het staat nog steeds te koop. Ik vind dat opmerkelijk.

    De aangifte tegen Jorge Zorreguieta werd begin september gedaan en ik heb er vertrouwen in dat het deze keer gaat lukken. In Argentinië zijn ze eerder bezorgd om militaire leiders dan om civiele leiders. Bovendien heeft het koningshuis al niet zo’n goede reputatie als het om oorlogsmisdadigers gaat. Wilhelmina bood de Duitse keizer onderdak, Juliana trouwde Bernhard, lid van de SA en de SS. Beatrix trouwde met Claus, die lid was van de hitlerjugend. En nu Zorreguieta, die ook bij Beatrix over de vloer komt. Dat is al de 4e (!) generatie binnen het koningshuis die zich in verband brengt met oorlogsmisdadigers. En vervolgens met kerst op nationale tv weer babbelen over normen en waarden. Het koninklijk huis roept ook commotie over zichzelf af, vindt u niet?

  6. Sam Koeman zegt: 21-12-11 om 02:22

    ter aanvulling op het vorige: met de 4e generatie heb ik het dus over Willem-Alexander, de andere 3 zijn Wilhelmina – Juliana – Beatrix.

Geef een reactie