De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

Koninginnen worden schaars

We staan in monarchaal Europa aan de vooravond van een opvallende ontwikkeling. Regerende koninginnen worden schaars. Ons land gaat daar, na meer dan 100 jaar een koningin op de troon gehad te hebben, ook ‘een bijdrage aan leveren’. Ruim een eeuw geleden telde Europa nog een twintigtal koninkrijken. Twaalf daarvan hebben de tand des tijds doorstaan.

De mini-monarchieën Liechtenstein, Monaco, Andorra en Het Vaticaan, waar overigens allemaal mannen (prins of paus geheten) de scepter zwaaien, laten we gemakshalve buiten beschouwing. Dan blijven er acht Europese monarchieën over. In maar drie daarvan zit op dit moment een koningin op de troon: het Verenigd Koninkrijk, Denemarken en Nederland.

De erfopvolgers van de acht regerende Europese vorsten en vorstinnen zijn op één na allemaal mannen. Op afzienbare termijn zal Europa – menselijkerwijs gesproken – dus nog maar één koningin hebben en een koninginnenloos tijdperk daarna hoort tot de mogelijkheden. Dat is even wennen en vormt een opvallend contrast met de groeiende feminisering in ons werelddeel.

Geen koninginnen

Van de drie Europese koninginnen is de 71-jarige Margaretha van Denemarken de jongste en koningin Elizabeth van Engeland (85 jaar) veruit de oudste. Onze koningin zit daar met haar 74 jaar tussen in. Zij hebben alle drie mannelijke opvolgers gereed staan: prins Frederik van Denemarken (43 jaar), Willem-Alexander van Oranje Nassau (44 jaar) en de Britse prins Charles (63 jaar).

Het ligt voor de hand dat koningin Beatrix over tien jaar afstand heeft gedaan van de troon ten gunste van koning Willem-Alexander (Willem IV?). Ervan uitgaande dat zij het eeuwige leven niet heeft, zal de Britse koningin (dit jaar viert ze haar 60-jarig regeringsjubileum!) dan ook niet meer op de troon zitten en zijn opgevolgd door een koning. Als om wat voor reden dan ook de Britse troonopvolger Charles gepasseerd wordt, zal dat nog geen koningin opleveren, want Charles’ oudste zoon William (30 jaar) is de volgende in de lijn van de troonopvolging.

Over diezelfde tien jaar heeft wellicht alleen Denemarken dus nog een koningin: Margaretha II. Zij is dan 81 en kan nog aan het ‘regeren’ zijn. Haar opvolger Frederik echter is op dat moment al boven de 50. Stel dat Margaretha begrip heeft voor de aspiraties van haar zoon om op niet al te hoge leeftijd de troon te bestijgen en aftreedt, dan zou Europa zomaar ineens geen regerende koninginnen meer hebben.

De vorsten van België, Luxemburg, Spanje en Noorwegen worden namelijk allemaal door mannen opgevolgd. In dit scenario kan alleen het Zweedse koningshuis voorkomen dat er in Europa even een koninginnenloos tijdperk intreedt.

Koningin Victoria

De Zweedse koning Carl Gustaf is 65 jaar en zit volgend jaar al 40 jaar op de troon. Hij heeft ervaren dat zijn functie werd uitgehold tot een ceremoniële, laat af en toe vermoeid blijken niet steeds meer van harte zijn hoge ambt uit te oefenen en is recentelijk ook nog eens in opspraak gekomen vanwege zijn ‘losbandig’ leven. Het zouden redenen kunnen zijn om voor zijn 75ste jaar – dus binnen de tien jaar van ons scenario – plaats te maken voor zijn( nu) 34-jarige dochter Victoria.

Het zou een prachtige speling van de geschiedenis zijn als Victoria op enig moment de enige koningin in Europa zou zijn. Ze kreeg namelijk pas op 3-jarige leeftijd definitief uitzicht op de Zweedse troon. De regel dat alleen mannen in aanmerking komen voor de troon, werd in Zweden pas ná de geboorte van Victoria afgeschaft.

Toen kroonprinses Victoria in 1979 een broertje (Carl Philip) kreeg werd die de troonopvolger en was Victoria kroonprinses af. De Zweden vonden dat volstrekt uit de tijd en wijzigden pijlsnel de grondwet waardoor per 1 januari 1980 Victoria weer de beoogde troonopvolgster werd. Van koning Carl Gustaf had deze wet met terugwerkende kracht ten koste van zijn zoon niet gehoeven, zo wordt algemeen aangenomen.

Mannen eerst

Het koningschap is lang aan mannen voorbehouden geweest. De huidige Deense koningin Margaretha, die nog twee zussen heeft, werd pas kroonprinses nadat via een referendum de zogeheten Salische wet werd afgeschaft. Die bepaalt dat koninklijke erfopvolging alleen via de mannelijke lijn kan. Variaties daarop, die mannen enkel voorrang geven boven vrouwen, bestaan nog steeds.

Neem Spanje. De 74-jarige koning Juan Carlos zal mettertijd worden opgevolgd door zijn zoon Felipe (44 jaar). Die passeert daarmee twee oudere zussen, omdat in Spanje nu pas de discussie over de voorrang van jongens boven meisjes bij de troonsopvolging op gang is gekomen. In België is de Salische wet in 1991 afgeschaft. Daardoor komt de dochter van de Belgische kroonprins Filip te zijner tijd op de troon en niet haar jongere broers.

Ook Nederland met zijn koninginnen sinds 1898 heeft pas in 1983 (!)de grondwet bij de tijd gebracht en het volledig eerstgeboorterecht ingevoerd. Tot die tijd kenden ook wij het systeem dat mannen bij de troonsopvolging voorrang hebben boven vrouwen. Even gingen zelfs broers van de koning nog voor de dochters van de koning. Niet dat het zoveel had uitgemaakt, want sinds de invoering van het koningschap in Nederland had het staatshoofd – van koning Willem I tot en met Beatrix – óf een zoon als oudste kind of een dochter zonder broers.

Bij Willem-Alexander is het van hetzelfde laken een pak, want Amalia heeft geen broers. Op termijn krijgen wij, als de monarchie blijft, dus ‘gewoon’ weer een koningin; zelfs als de Salische wet was blijven gelden!

Maar als Catharina-Amalia (8 jaar) aan de beurt is om de monarchie veilig te stellen, gaat het misschien wel over vragen rond de erfopvolging die – om maar iets te noemen – voortvloeien uit een koninklijk homohuwelijk. Ook koningskinderen zijn kinderen van hun tijd.

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


13 reacties op “Koninginnen worden schaars”

  1. Alois zegt: 13-02-12 om 13:51

    Laten we eerst maar afwachten in de opmaat van de USA en Israel naar een evt oorlog met Iran, die volgens velen zal uitmonden in een Nucleare Holocaust en WO III. De koninklijke families zullen hun bunkers en safe havens vast al paraat hebben en kunnen de toekomstige Kings gelijk aan de slag om de mondiale puinhopen op te ruimen!

  2. bas zegt: 13-02-12 om 13:53

    Laten we hopen dat Europa over 10 jaar koninginvrij zal zijn, en nog eens 10 jaar later ook koningsvrij

    een koningshuis bsaseert zich op een totaal onaanvaardbaar denkbeeld, namelijk dat sommige mensen meer zijn dan anderen

    Ik kan dat alleen maar met het woord rascistisch betitelen

  3. Ido zegt: 13-02-12 om 17:26

    Alois: HAHAHA!
    Je hebt teveel naar de doemscenario’s van de PVV en andere populisten geluisterd. Je bent typisch iemand die kan worden geregeerd door de angst. Net zoals zovelen in de VS en in steeds grotere mate Nederland. Alois alsjeblieft zet je tv uit en ga weer zelf nadenken. Laat je niet bang maken en ga weer lekker leven en geniet ervan!

  4. “Als om wat voor reden dan ook de Britse troonopvolger Charles gepasseerd wordt, zal dat nog geen koningin opleveren, want Charles’ oudste zoon William (30 jaar) is de volgende in de lijn van de troonopvolging”.

    Dit kan niet. Charles kan niet gepasserd worden. Hij wordt koning op het moment dat de Koningin overleid. Als hij voor ‘Abdication’ zou kiezen, zou William alsnog geen koning worden, want onder ‘His Majesty’s Declaration of Abdication Act 1936′ zou de kinderen van Charles niet meer koning mogen worden. De volgende koning (dat is wel waar) zou dus de huidige Prins Andrew worden en naar zijn dood zou zijn oudste dochter koningin worden. (Het wet waar manelijke opvolgers voorang hadden is net afgeschafd).

  5. John zegt: 13-02-12 om 18:15

    Ik ben het eens met bovenstaande reacties.
    Er lijken zoveel mensen, zeker na wat ontbrekende voorlichting geen
    koningshuis meer te willen.Waarom is het er dan nog ?
    Een massaal stockholm syndroom en de massieve romantiek
    ¨dat de bijtjes ook een koningin hebben¨ bah,,,,,
    Het is waar we gaan een door de elite geplande Holocaust WWIII
    tegemoet. Zelfs de NOS houd ons te dom op dat gebied.
    (Informatie achterhouden is ook censuur !)
    Het is waar dat de elite schuil plekken heeft en al breed hun geld van
    de banken halen en zich vestigen in afgelegen gebieden.
    Waarom 10 jaar, Wij het volk moeten nu ingrijpen !
    Om de geplande oorlogen te stoppen. De straat op ! Protesteer !
    Die oorlogen en economische instorting die er zijn om de aandacht
    af te leiden zodat de wereld over genomen kan worden door de NWO.
    Er wordt gefraudeerd met werkelijke betekenissen van termen zodat
    wij het niet kunnen bevatten en wakker kunnen worden.
    buzzword
    ¨sustainability.¨

  6. W. van Dam zegt: 13-02-12 om 19:24

    Toch ben ik blij met ons koningshuis. Alles beter dan een megalomane, populistische president als bijvoorbeeld Bush jr of Sarkozy… nee bedankt. Doe mij dan maar gewoon ons koningshuis, met koninginnedag en voetballen in het oranje… Leve de koning(in)! Hoezee!

  7. Marc zegt: 13-02-12 om 23:40

    Ja ik mag lijden dat Amalia een Lesbo is. Lijkt me prachtig.

  8. Jordi zegt: 14-02-12 om 01:52

    Zitten een paar dingen in die niet kloppen:

    - Margrethe II heeft aangegeven nooit troonsafstand te zullen t.g.v. Frederik, omdat zij vindt dat je het ambt moet vervullen tot de dood. Dus of ze moet binnen 10 jaar sterven (onwaarschijnlijk), of ze zal nog Koningin zijn.

    - Queen Elizabeth II doet ook geen afstand en is vooralsnog in topfitte conditie. Haar moeder werd ruim 100, dus zij zal waarschijnlijk ook nog wel op de troon zitten mocht haar dit ook gegeven zijn.

    - Prince Charles kan niet overgeslagen worden, zoiets is in een monarchie onmogelijk. Zodra Elizabeth II overlijdt is hij de Koning. Hij kan slechts ervoor kiezen zich niet te laten kronen en snel afstand te doen van de troon, maar Koning zal hij hoe dan ook zijn.

  9. Manuel Sewgobind zegt: 15-02-12 om 11:54

    Moeten wij het vertrek van Beatrix als een aderlating zien voor (politiek en maatschappelijk) Nederland ? Geenszins, dat is het ook niet als haar zoon kiest voor de luwte van een boerderij in Argentinië.
    Los van de vraag van de legitimiteit van het erfrecht (past absoluut niet in een democratie), is het verweer (dat het koninklijk huis moet behouden) van belang dat de koningin een bindend element is in de samenleving. Hier kun je levensgrote vraagtekens bij plaatsen. Een bindend element ligt meer in de democratische normen en waarden.
    Bovendien: deze waarden moeten leidend zijn, en maken “het samenbindend element van de koningin” hieraan ondergeschikt.

  10. Sinds mensenheugenis hebben we op deze aarde te maken met schaarste en overvloed, een zeldzaamheid is de middenweg.

  11. John zegt: 16-02-12 om 15:46

    @anouk
    Sinds mensenheugenis hebben we te maken met geheime ordes van de elite die rijkdom
    en schaarste beheersen denk ik.

    Nu is er kans om die elite en geheime ordes -die met weing zijn- uit te schakelen in de politiek.
    .Die kans ligt in het wereldwijde consent daarover en in het internet.

  12. Louis van Rasten zegt: 16-02-12 om 19:39

    De monarchie kunnen wij missen als kiespijn. Het kost een hoop, de leden denken alleen in hun eigen straatje en wanneer een koningin zich dan ook nog eens met politieke zaken gaat bezighouden dan is dit een definitief begin van het einde.

  13. @Louis, het begin der tijden , was definitief ook het begin naar het einde der tijden die wij als zodanig waarnemen, geen politicus en geen koningin/koning of de afwezigheid daarvan kan daar verandering in brengen, al gedragen mensen zich alsof dat wel mogelijk is…..

Geef een reactie