De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

Een ongemakkelijke koninginnedag

Over Koninginnedag 2012 valt de schaduw van het skiongeluk van prins Friso. Zijn situatie is nog steeds zorgwekkend. Toch heeft koningin Beatrix snel een einde gemaakt aan opduikende speculaties dat Koninginnedag dit jaar vanwege de gezondheidstoestand van haar tweede zoon afgelast zou worden. Dat heeft alles te maken met de professionele manier waarop Beatrix invulling geeft aan haar ambt en met haar strikte taakopvatting en calvinistische arbeidsethos.

De koningin hanteert binnen de grenzen van de erfelijke monarchie een resolute scheiding tussen haar ambtsuitoefening en haar privéleven. De buitenwereld wordt slechts mondjesmaat en op een zoveel mogelijk geregisseerde en gecontroleerde wijze  – via bijvoorbeeld sobere communiqués van de RVD en ‘fotomomenten’  – deelgenoot gemaakt van de persoonlijke omstandigheden van de vorstin en haar gezin.

Hoe begrijpelijk dat ook is, rond de komende Koninginnedag leidt dat tot een wat ongemakkelijke situatie. Op zijn minst oogt het harteloos en onwellevend om met de vorstin uitbundig en feestelijk feest te vieren en daarbij het leed dat ze met zich meedraagt-  en waarvan iedereen weet heeft -  onbenoemd en onbesproken te laten. Daarom zoeken mensen naar een aangepaste en passende vorm om toch hun meeleven tot uitdrukking te brengen.

Witte bloem

Ongetwijfeld zullen de gastheren van Beatrix in Rhenen en Veenendaal met een enkel woord van hun deelneming blijk geven; om daarna weer over te gaan tot de feestelijke orde van de dag. Maar voor veel mensen is dat toch nog onbevredigend. Dat blijkt uit de ruime respons op het initiatief van de internetsite NieuwsUit.com. Die deed begin maart een oproep om op 30 april aanstaande een witte bloem te dragen ‘als subtiel gebaar naar de koninklijke familie om aandacht naar prins Friso te laten gaan op Koninginnedag 2012’.

Het bezwaar dat het dragen van uitgerekend een witte bloem te veel op Veteranendag zou lijken, waarop immers een witte anjer wordt gedragen, wuiven de initiatiefnemers weg: “Allereerst valt een witte bloem goed op bij oranje kleding en ten tweede is er bewust gekozen voor een witte bloem, juist vanwege de link met het Koningshuis. We vragen ook niet een witte anjer te dragen, maar een witte bloem naar keuze.” Wat de koninklijke familie van de oproep denkt, is niet bekend.

Witte bloem of niet: het zal voor de familie van Friso – prinses Mabel zal er niet bij zijn – toch wat pijnlijk en navrant zijn om zich zorgeloos en jolig in het feestgewoel te storten. Dat de koninklijke gasten zich wat zullen intomen in hun deelname aan de gebruikelijke  ‘volksspelen’ – dit keer staan ook sigaren maken en wc-pot gooien op het repertoire – ligt voor de hand.

Misschien gaan hun gedachten wel terug naar Koninginnedag 1998 in Doesburg. Prins Friso, die nooit bekend gestaan heeft als een enthousiast deelnemer aan Koninginnedagfestiviteiten, trok toen veel aandacht met het via een kus tot leven wekken van een Sneeuwwitje in een glazen kist.

Sinterklaas en Koninginnedag

Dat Koninginnedag ondanks alles ‘gewoon’ doorgaat, heeft behalve met de genoemde taakopvatting van Beatrix ook te maken met de centrale plaats die dit feest al tientallen jaren in de Nederlandse samenleving inneemt. Koningin Beatrix en haar adviseurs gaven na de aanslag op Koninginnedag 2009 in Apeldoorn blijk daar terdege van doordrongen te zijn.

Ze lieten meteen weten dat dit Oranjefeest – inclusief het gebruikelijke ‘bad in de menigte’ van de Oranjes – zonder meer op de agenda zou blijven. Ideeën en pogingen om Bevrijdingsdag (5 mei) min of meer de leidende rol als nationale feestdag te geven, zijn ook nooit echt aangeslagen.

Het bijzondere van Koninginnedag is dat het een pretentieloos volksfeest (vrijmarkten!) is zonder gewichtige thema’s en geen plechtige dag met gezagsdragers in de hoofdrol. Het is dan ook heel begrijpelijk dat niet klompen en tulpen, maar Sinterklaas en Koninginnedag ‘Nederland tot Nederland maken’.

Dat bleek uit een onderzoek begin dit jaar van het Nederlandse Centrum voor Volkscultuur en Immaterieel Erfgoed (VIE). Dat leerde dat ons land Sinterklaas en Koninginnedag met voorrang zouden moeten voordragen voor plaatsing op de nieuwe Unescolijst voor Immaterieel Erfgoed. Pas daarna volgden vaderlandse tradities en gewoontes als stamppot, fietsen, beschuit met muisjes ter viering van een geboorte, Elfstedentocht, carbid schieten, zuinig zijn en draaiorgelmuziek.

Ongemakkelijk

Dat koningin Beatrix zichzelf en haar gevoelens min of meer wegcijfert en zich op 30 april, alsof er niets aan de hand is, zal ophouden te midden van haar feestende ‘onderdanen’, is dus wel te begrijpen. Ongemakkelijk blijft het. Tussen de feestelijkheden door zal de koningin zonder twijfel minzaam en hoffelijk aandacht besteden aan blijken van meeleven met het tragische lot van haar zoon.

Misschien zelfs zal ze er aan het einde van haar bezoek aan Rhenen en Veenendaal iets over zeggen.  Echt van harte zal dat overigens niet gaan. Daarvoor is haar privacy haar te heilig en  – misschien – haar verdriet ook wel te groot.

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


15 reacties op “Een ongemakkelijke koninginnedag”

  1. Bas zegt: 16-04-12 om 16:20

    Alle respect voor onze Koningin, en haar familie die ook op dit punt de taak waar ze voor staat goed uit wil uitvoeren. Het zal ongetwijfeld voor beide partijen, Koninklijke familie enerzijds en de feestende oranje aanhangers een gedenkwaardige en ook wel bijzondere dag worden.

  2. De koningin en haar familie verdienen veel waardering, zondermeer. Toch vind ik het jammer dat de Majesteit, of een vertegenwoordiger van haar, na alle medeleven van een significant deel van de bevolking m.b.t. het tragische ongeluk van prins Friso het volk op geen enkele wijze meer heeft geïnformeerd over het welzijn van de prins. Natuurlijk, het betreft een privéaangelegenheid en dat dient te worden gerespecteerd, zeker gezien het feit dat de prins geen deel meer uitmaakt van het koninklijk huis, maar de emotionele betrokkenheid van vele Nederlandse burgers bij deze tragedie en de daarmee gepaard gaande gevoelens van onzekerheid zouden wellicht enige toelichting over de gezondheidstoestand rechtvaardigen. Mijn achting blijft evenwel ongewijzigd hoog voor de Majesteit.

  3. peter zegt: 16-04-12 om 19:01

    een verplicht nummer als konninginnedag zal de sfeer niet verbeteren.
    gelukkig worden ze vorstelijk beloont en zullen ze nooit goden worden.
    verder,bea aardige vrouw hoor ,maar wat moeten we ermee en wat gaat willem alexander voor ons betekenen als deze gaat profiteren van de griekse crisis. voor hem wordt het leven goedkoper, moeten we geen kopersheffing van 5 procent opleggen ivm scheefwonen.
    sorry ik houd het simpel,wil er niet te diep op ingaan.
    net zo simpel als die traditionele hiep hiep hoera feestjes die best duur blijken te zijn.

  4. John zegt: 16-04-12 om 19:52

    Een zwarte bloem lijkt mij wel een goed idee.

    Ten eerste toont dat het juiste respect naar friso daar een belangrrijk aspect van hem
    te weten de geest hem verlaten schijnt te hebben.
    Ten tweede is het toch een iewat zwarte dag aan het worden voor betrokkenen.
    Nergens mag een auto staan en weerloze onschuldige bewoners krijgen huiszoeking.
    en andere weerloze burgers worden wellicht preventief gearresteerd naar ik aanneem.

    Daarmee zijn onze vrijheden en verworven democratische wetten weer terug bij af.
    Rechtstreeks weer terug in de middeleeuwen waar de monarchie naar believen kon
    doen met burgers wat zij goeddunkten.
    Zelf staan ze natuurlijk boven de wet maar of je dat nou een leuk feest kan noemen ?

    Strikte taakopvatting en calvinistische arbeidsethos is naar mijn smaak een totaal
    misplaatste stelling, denk maar eens goed na. Dat koningin Beatrix zichzelf en haar gevoelens min of meer wegcijfert geloof ik ook niet zo, je kunt in zo een positie niet veroorloven enig gevoel te hebben. Als wereldleider niet en als Bilderberger ook niet.
    Dat laatste is ook gebleken uit vele voorvallen die rond het konings huis voorvielen
    door de eeuwen heen.

    Een zwarte tulp dus.

  5. stef scagliola zegt: 16-04-12 om 20:34

    ik heb geen bijzondere band met het koningshuis, maar heb me vanavond bijzonder geergerd aan het nieuwsitem over de Griekse villa van het prinselijk paar. Wat is in godsnaam de nieuwswaarde van het feit dat zij daar een villa hebben gekocht? Als daar dubieuze kanten aan zitten die door de pers gecontroleerd moeten worden, zou dat begrijjpelijk zijn, maar er waren alleen speculaties over hoeveel de bewaking zou gaan kosten, en de toon van het item deed eerder aan een verslaggever van de Telegraaf, denken, dan aan het serieuze NOS journaal. Ik vind het geen stijl, als dit de nieuwe lijn van het journaal is, gaat de televisie voortaan uit!
    met vriendelijke groet,
    Stef Scagliola

  6. republikein zegt: 17-04-12 om 05:35

    Ach ja, dat Oranjevolk toch. Emotie-porno voor het volk…..

  7. Ted zegt: 17-04-12 om 08:58

    begint het gelazer nu al?

  8. bas zegt: 17-04-12 om 12:24

    @ John

    Zelf woon ik in een buitenwijk, waar nooit de landelijke koninginnedag gevierd zal worden

    Bewust, want ik ben inderdaad van mening dat ook op 30 april een tekst als ‘viva la republica’ of ‘leve de republiek’ gewoon buiten gehangen moet mogen worden

    Dat ik republikein ben – dwz antimonargist – wilt nog niet zeggen dat ik mensen wil vermoorden. Integendeel, van mij mag WA zich kandidaat stellen voor het presidentschap.

    Ik weet alleen niet of ik op hem zou stemmen

  9. Machiel zegt: 17-04-12 om 13:07

    Een witte bloem ten meeleven met de koninklijke familie vind ik lang geen slecht idee vanuit een stuk piëteit. Ik vind het van een buitengewone klasse dat onze koningin het zo oppakt, want wat een situaties heeft ze al niet te verwerken gekregen de afgelopen jaren? De dood van haar man, Koninginnedag 2009, De ophef op de dam met de dodenherdenking. En nu Friso…Ik bedoel, ze staat er maar weer. Wat een vrouw!! Ik ben trots op haar, en dan ook echt. God zegene onze koningin! Ik ben er bij in Veenendaal.

  10. John zegt: 17-04-12 om 14:07

    @stef
    Helemaal mee eens….. het heeft geen noemenswaardige nieuwswaarde NOS !
    Alleen voor lijders van het stockholm syndroom, die klappen en juigen luid.
    Ja hoor kom gerust mijn huis doorzoeken ik heb niets te verbergen !

    Wel kon het wellicht dienen om ander belangrijk nieuws niet te geven wegens
    tijdgebrek ? We slapen toch niet NOS … en het ziet er gewoon niet uit ! Bah…

  11. ik vindt het zeker erg voor de koningin maar zou er ook niet van te kijken mocht ze het toch niet doen vieren ga je zelf maar naar als jou kind zo iets overkom ik zou dan ook niet willen feesten pers laat de fam met rust ze hebben het al zwaar genoeg .

    sterkte koninginglijke hoogheid en fam.

  12. Sam Koeman zegt: 17-04-12 om 19:56

    Ik ben het met John eens. De NOS blikt op 29 april vooruit op koninginnedag, waarbij directe betrokkenen aan het woord komen. Ik hoop dat de afschuwelijke inbreuken op de persoonlijke levenssfeer zoals de aangekondigde huiszoekingen er ook in worden meegenomen. Het zijn dit soort inbreuken op fundamentele vrijheden waardoor ik met een dubbel gevoel naar het op koninginnedag kijk. Een rechtstaat onwaardig. De uitzending van koninginnedag doet meestal een beetje Noord-Koreaans aan, waarbij alles één groot feest is en iedereen blij is met het staatshoofd. Ik hoop dat de NOS op een gebalanceerde manier verslag doet en niet voorbij gaat aan de minder leuke kanten.

  13. John zegt: 18-04-12 om 15:12

    Buitenwijk en geen boerenvriend ?
    Vermoorden ?
    Waar heb je het nou over ? Denk na ! Je hebt zeker je dag weer niet.
    Slechte president of slechte koning, die moeten wat mij betreft gewoon uberhaupt weg !
    Criminelen vind je onder alle lagen, die moeten we opsporen en berechten.
    Als christus -die bekend staat als goede koning zonder geld- onze koning was……
    Dan zou ik zo blij zijn met het koningshuis !

    Hebben ze ooit hun privé kapitaal aangewend om het land uit een crisis te redden ?

  14. Therese zegt: 28-04-12 om 14:55

    Stel je eens voor. Je bent moeder en je kind ligt in een diepe coma. Je bent volledig onzeker of je kind ooit nog de ogen zal opslaan.

    Ongeacht functie of plaats in onze samenleving. Houd jezelf deze spiegel eens voor en bedenk dan hoe je er zelf aan toe bent in een dergelijke situatie? Je baas verlangt van jou dat je na een zekere tijd ter overpeinzing en bezinning weer aan de arbeid gaat. Je familie is vervolgens de schouder die je nodig hebt, het klankbord waar je met alle verdriet en emotie terecht kunt en wilt zijn.

    Koningin of niet. Uiteindelijk is het een mens zoals wij allemaal en kunnen we heel misschien alle cynische en enigszins (ver)oordelende hersenspinsels gewoon een dagje achterwege laten en een klein beetje respect tonen voor een medemens die toevallig een publieke functie heeft maar verder ook het hart op dezelfde plek heeft?

  15. gerda van koetsveld zegt: 28-04-12 om 17:33

    Ik sta met een witte jas bij het station om ze toe te juichen ik ben toezicht houder.
    voor mij is het Feest ik heb vlaggetjes hangen en mijn huis ook.
    Ik leef erg met ze mee !!!!!! Je zou zelf zo iets meemoeten maken!!!!!!
    De koningin is heeel sterk mens gelukkig

Geef een reactie