De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

De Prins van Oranje en de Koning van Spanje

Berichten over een Griekse vakantievilla van de Prins van Oranje en een omstreden olifantenjacht van de koning van Spanje zijn, gemeten naar importantie en effecten, niet echt met elkaar te vergelijken. Toch werpen ze licht op een drietal omstandigheden waar gekroonde hoofden en hun beoogde opvolgers mee te maken hebben.

 

Nu monarchen nauwelijks nog feitelijke macht uitoefenen, zijn ze voor hun functioneren voornamelijk afhankelijk van hun imago, van het beeld dat hun onderdanen van hen hebben. Zo’n imago blijkt een broos en breekbaar bezit. Koningen, koninginnen, prinses en prinsessen zijn doorgaans niet onbemiddeld, verkeren ‘in de hoogste kringen’ en staan aan tal van verleidingen bloot. Tegelijk leven ze in een glazen huis en moeten ze oppassen voor jetsetgedrag, want dat knaagt aan hun publieke en samenbindende voorbeeldfunctie. Een lastige paradox.

Als een zittend vorst imagoschade lijdt, dan klinkt al snel de roep dat hij maar beter plaats kan maken voor zijn opvolger en als een troonopvolger onder publicitair vuur ligt, dan wordt er schielijk op aangedrongen een troonswisseling nog maar even uit te stellen. Deze ‘mechanismen’ zijn mooi te illustreren aan de hand van het recente ‘nieuws’ over de Prins van Oranje en de Koning van Spanje, maar gelden evenzeer voor andere koningshuizen.

Vakantievilla

Dat de aankoop door Willem-Alexander en Máxima van een vakantievilla aan een zonnig Grieks strand, waar ook andere superrijken een optrekje hebben, tot enige commotie zou leiden, was te voorzien. Het door publieke en parlementaire kritiek afgeblazen project van hun strandvilla in Mozambique ligt daarvoor nog te vers in het geheugen.

Dat de schade voor de Prins van Oranje dit keer beperkt lijkt, komt door het groeiend besef dat we wat dubbel zijn in onze verwachtingen ten aanzien van leden van het koninklijk huis. Aan de ene kant vinden we het logisch dat ze in een paleis wonen, in een (gouden) koets rondrijden en zich door lakeien laten bedienen. Aan de andere kant willen we dat ze zich door gedrag en leefwijze niet al te zeer mogen verheffen boven hun onderdanen. Die financieren hen immers. Zeker in tijden van economische tegenspoed, zoals nu, ligt dit gevoelig.

De nieuwe miljoenenvilla van Willem-Alexander had gemakkelijk tot verontwaardigde krantenkoppen als ‘Slechte timing van Prins Vastgoed’ kunnen leiden. Dat is uitgebleven, omdat de RVD er als de kippen bij was en liet weten dat premier Rutte van de privétransactie van de Prins van Oranje op de hoogte was. Toch doet de aankoop menig wenkbrauw fronsen.

Daardoor loopt Willem-Alexander, die op 27 april 45 jaar wordt, het risico dat opnieuw de vraag opkomt of hij wel klaar is voor de troon en kan er verdere ruimte ontstaan voor de opvatting dat de ervaren koningin Beatrix nog maar even door moet gaan.

Schandalen in Spanje en Zweden

Het omgekeerde, maar in veel heftiger vorm, speelt zich in Spanje af. De eens gevierde koning Juan Carlos (74 jaar) heeft het bij een groot deel van zijn volk verbruid omdat hij, terwijl Spanje onder een loodzware crisis zucht, veel geld uitgaf aan een safari-jacht in Botswana. De olifantenjacht, want dat was het, wekte vooral de woede van natuurbeschermers, omdat Juan Carlos erevoorzitter van het Spaanse WNF is.

Daarnaast kampt de koning met een corruptieschandaal rond een schoonzoon van hem. Tijd, zo klonk het prompt, om na 37 jaar plaats te maken voor zijn 44-jarige zoon Felipe. Die is getrouwd met een Spaanse televisiejournaliste. Hij is van onbesproken gedrag, kan bogen op een gedegen militaire en juridische opleiding en koestert zich in een ruime populariteit.

Een met Spanje vergelijkbare situatie doet zich in Zweden voor. Koning Carl Gustav (bijna 66 jaar) zit al 40 jaar op de troon. Nu kampt hij met pijnlijke publiciteit rond zijn losbandig leven (een ‘seksschandaal’ vanwege zijn relatie met de zangeres Camilla Henemark van de band Army of Lovers) en neemt de druk op hem toe om de Zweedse troon vrij te maken voor zijn populaire 35-jarige dochter prinses Victoria. Zij is getrouwd met een fitnesstrainer en is onlangs moeder geworden van een dochter.

Lederen kleedje

Precies het omgekeerde speelt zich in België af. Koning Albert II (77 jaar) is nog onmisbaar. Ziekelijk als hij is, zou hij wel een stapje terug willen doen voor zijn zoon Filip. Die is met zijn 52 jaar – zelfs voor een beoogd troonopvolger – ook niet piepjong meer. Maar de publieke opinie in België, zo bleek uit een recente peiling, loopt in meerderheid niet warm voor Filip als koning. Hem wordt aangewreven dat hij beter met vliegtuigen uit de voeten kan dan met mensen. Algemeen wordt hij beschouwd als een communicatieve brekebeen en stoethaspel.

Daarnaast nemen de Vlamingen het Filip kwalijk dat hij, net als zijn vrouw Mathilde d’Udekem d’Acoz, de Nederlandse taal nog steeds niet goed beheerst. Tenslotte – niet te versmaden! – is Filips vrouw Mathilde ook niet het ‘geheime wapen’ dat Máxima voor Willem-Alexander wél is. Uit – al weer – een onderzoek blijkt dat de Belgen ‘hun’ serieuze Mathilde wat bleekjes vinden afsteken bij ‘onze’ fotogenieke en charmante Máxima. Deels snappen ze dat ook wel: “Mathilde zul je niet snel in een lederen kleedje met lederen laarzen zien. Dat kan hier echt niet.”

Spagaat

De Prins van Oranje en de Koning van Spanje hebben geen enkele wet overtreden. Toch raakten zij – net als sommige van hun koninklijke collega’s elders – in opspraak en werden zij onderwerp van publieke afkeuring en wrevel. Het tekent de spagaat waarin gekroonde hoofden zitten. Ze dienen zich ‘vorstelijk’ te gedragen. Adeldom verplicht.

Tegelijk verwachten hun onderdanen van hen dat ze zich ondanks hun hoge positie toch ‘gewone mensen’ blijven. Maar diezelfde onderdanen kunnen het níet billijken als vervolgens ook koningen en prinsen ‘niets menselijks’ vreemd blijkt. Voor professionele image builders en spin doctors ligt hier nog een mooie taak.

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


20 reacties op “De Prins van Oranje en de Koning van Spanje”

  1. provinciaal zegt: 19-04-12 om 11:23

    Ik vraag me af of het annuleren van de villa in Mozambique geen politieke kwestie is. Aandacht voor Mozambique zou kunnen leiden
    tot aandacht voor de Derde Wereld.
    Dat past niet in het huidige rechtse klimaat.
    In vroegere tijden had ik een correspondentie vriendin in de D.D.R.
    De postzegels besteedden aandacht aan de Derde Wereld.
    Dat was onwijs gaaf en het maakte me enthousiast.
    Ik stuurde een brief naar de Tweede Kamer met een soortgelijk verzoek om dat in Nederland ook te doen en die brief werd beantwoord door een CDA minister. Tussen de regels door voelde ik zijn woede.

  2. republikein zegt: 19-04-12 om 11:43

    En zo gaat het eeuwige geneuzel over de monarchie maar door…….

  3. Gerard Keijser zegt: 19-04-12 om 11:44

    De reacties op de aankoop lijken me meer door de journalisten aangestoken. Welk staatsbelang of dringend nieuwsfeit maakt het nodig om een verslaggever naar Griekenland te sturen die daar verslag doet vanuit de verte, inclusief interview met de lokale burgemeester.
    Laat iemands prive leven met rust.
    Geef de journalisten serieus werk te doen, (of laat ze thuis)

  4. realist zegt: 19-04-12 om 12:47

    Wij spreken over de Koning van Spanje en de Koning van België maar over de Koningin en de Prins van Oranje. Dat is niet zo verwonderlijk want de Oranjes hebben niet veel met Nederland, anders dan dat ze er in 200 jaar koningshuis een vermogen van tussen de 2 en de 20 miljard uit hebben gesleept en dat ze als één van de duurste koningshuizen er goed worden onderhouden. Leden van koningshuizen zijn geen gewone mensen. Ze hebben niets met het gewone volk en begeven zich het liefst in kringen van de allerrijksten van deze aarde. De Koning van Spanje heeft er spijt van dat hij over een drempel is gestruikeld en de Prins van Oranje heeft er spijt van dat hij zijn vakantievilla in Mozambique niet heeft kunnen behouden.
    Koningshuizen zijn niet meer van deze tijd. Zeker zelfbenoemde Koningshuizen als de Oranjes niet, die zelfs de naam van het land waar zij hun ongekende rijkdom vandaan halen niet wensen te dragen.

  5. pam zegt: 19-04-12 om 15:03

    Wat blijkt het toch steeds verleidelijk en vooral gemakkelijk om vanuit onze bijna totale vrijheid mensen die in de schijnwerpers staan te volgen (zeg maar bespioneren) en kritiek te leveren op elke beweging die ons niet zint. Fnuikend is dat die hooggeplaatsten nog niet eens iets mogen terugzeggen tegen al die soms onvoorstelbaar domme kritiek. Dat is de prijs die ze betalen voor hun uitzonderlijke positie (waar ze zelf ook niet om hebben gevraagd). En inderdaad, niets menselijks is hen vreemd en zij maken dus ook fouten en/of blunders, zoals de Spaanse koning. In zijn geval is de kritiek terecht. Maar net zoals bij gewone stervelingen, moet hij ook verder. Dat doet hij, na een diepe knieval en openlijke excuses.

  6. Ricardo zegt: 19-04-12 om 17:24

    Voor mij blijft met deze nieuwe luxe villa, nog exclusief verbouwings- en beveiligingskosten, inderdaad vooral het beeld bestaan van een ‘prins jetset’ die zich steeds ‘vorstelijk’ laat belonen voor een op zich niet grotere inzet als die van b.v. de premier. We hebben het iimers ook over een van de duurste meest vermogende, belasting technisch meest ontziene vorstenhuizen van Europa. Zelfs een ‘kostbare’ president als Sarkozy en zijn vrouw of ‘buurman’ Poetin lijken niet duurder te zijn. Voor een ‘oranjeklant’ ongetwijfeld volstrekt acceptabel, voor een ‘republikein’ als ik veel minder.

    Inderdaad nog los van het moment om juist nu zo’n aankoop in juist dat Griekenland te doen, een land waar de verarming van grote delen van de bevolking voor ons begrip toch ook al ‘afrikaanse proporties’ begint te krijgen. Mede gezien het al bestaande riante bezit aan onroerend goed hadden deze Oranjes eens kunnen kiezen voor het af en toe huren van voor mijn part de meest luxueuze villa’s. Dat was een opvallend verfrissend idee geweest, een prins die juist in deze tijd goed let op het belang van lagere kosten en hoger rendement van de ‘BV’ koningshuis. Zich niets aantrekkend van de eventuele roddels die dat bij de rijken vast weer op zou leveren. Nu is het vooral een gemiste kans om aan het groeiend deel van de bevolking dat het koningshuis domweg te duur vindt te laten zien dat men dergelijke kritiek ook serieus neemt. Al was het maar mede in het licht van de lovenswaardige inzet voor schoon (drink) water en verzekeringen en microkredieten voor de armen.

  7. John zegt: 19-04-12 om 18:19

    Al die koningen ik ben er zo klaar mee.
    Je kunt niet eeuwig in sprookjes van Grimm blijven steken.

    De Prins van Oranje en de Koning van Spanje hebben geen enkele wet overtreden ????
    Dat zul jij nooit weten !
    ha ha ha. slaap toch verder….. maar schrijf niet zoiets terwijl je slaapt aub.

  8. Leo zegt: 19-04-12 om 18:24

    Wanneer schaffen jullie nou eindelijk de monarchie af, en roepen jullie een republiek uit?

  9. peter zegt: 19-04-12 om 20:41

    burgers verliezen terecht krediet voor koningshuizen,totale zonde van al het belastinggeld.
    afschaffen en dan ook geen adje interim/tussenpaus aanstellen voor hetzelfde bedrag

  10. Hennie zegt: 19-04-12 om 21:35

    pfffff… en als diezelfde villa niet tussen een stel andere villa’s van rijke mensen had gelegen, was er natuurlijk niks aan de hand geweest. ja, hoor!

  11. Hennie zegt: 19-04-12 om 21:37

    ik bedoel: waar bemoeit iedereen zich mee?

  12. Belastingbetaler zegt: 20-04-12 om 10:09

    Waarom is het uitstapje van Juan Carlos en de aankoop van deze miljoenvilla niet met elkaar te vergelijken? In beide gevallen zijn het acties waaruit blijkt dat deze mensen zich geen moer aantrekken van alles wat er om hen heen gebeurt. Ze hebben geen realiteitszin. Europa bevindt zich in een behoorlijke crisis. Nederland moet miljarden extra bezuinigen en ondertussen doet de Prins van Oranje gewoon of er niks aan de hand is. Lekker veel uitgeven terwijl de rest van het land de broekriem moet aantrekken. En nee, dit is geen privezaak, de Oranjes zijn over de rug van de bevolking rijk geworden, betalen geen cent belasting, betalen geen successierechten,het is een schande! Het moet nu eindelijk eens afgelopen zijn met deze pracht en praal en alle daarbij verworven privileges.

  13. John zegt: 20-04-12 om 11:14

    Kun je over zo´n zaak eigenlijk een een referendum houden ?
    Ik bedoel ze hebben genoeg waarom gaan ze niet gewoon ?

    Ze blijven toch de rijksten van Nederland dus verliezen niets in aanzien.
    Het scheelt de economie miljoenen, En de NOS uuuuuuuren zendtijd !

    Ja dit is inderdaad aangeslingerd door journalisten. Op zich wel goed.
    Maar waarom zie ik niks over het afzetten van Obama ? Of over de
    abnormale wapenverkopen in de US omdat de burgers bang worden voor hun
    regering cq politiestaat, dictatuur, en zich op een burgeroorlog voorbereiden ?
    (Martial law)

    Kan dat hier ook heenkomen ? Europa is gelijk Amerika zelf gekaapt door Amerikaanse
    banken lees ik in het nieuws. Ook zo´n product van de Bilderberg die nog door o.a.
    Bernard werd opgericht om een wereldregering te vestigen.
    Ja mensen de instorting van de economie s door Bilderberg geregisseerd !
    Schande dat de Oranjes daar aan meedoen en ons dus stiekum tóch nog regeren.

    Internet is onze kracht en een idee welks tijd gekomen is kan niet gestopt worden.
    Niet door legers en niet door regeringen.

    Al die konngen in Europa hebben samen een complot.
    ( Dat is wat anders dan een conplot theorie ! )

  14. Louis van Rasten zegt: 21-04-12 om 11:41

    Het zou het koningshuis sieren om in tijden van grote financiële crisis geen exorbitante aankopen te doen in zowel binnen alswel het buitenland.

    Een ieder moet de broekriem aan halen en straks nog vele malen strakker wanneer de onderhandelingen in het Catshuis misschien tot een accoord zouden leiden en het mag toch niet zo zijn dat dit voor sommigen groepen niet zou gelden?

    Het zou derhalve een goed gebaar zijn vanuit de monarchie om met bovenstaande situaties rekening te houden en een zekere mate van soberheid in acht te nemen.

  15. Cootje zegt: 21-04-12 om 12:13

    Geweldig dat ze in Griekenland een vakantievilla hebben gevonden.
    Geweldig ook dat we trots kunnen zijn op ons Koningshuis. Heiligen bestaan niet, maar tot op heden zijn het hard werkende mensen en met hun kinderen een voorbeeld voor ons allemaal, en zeker voor de koning van Spanje!
    Wil er iemand met ze ruilen in hun ‘gouden kooi’ ?
    Cootje

  16. jan de boer zegt: 21-04-12 om 23:42

    Zo’n villa had in Spanje, Frankrijk of Italië minimaal het dubbele zo niet het drievoudige gekost. Dus of je gunt hem een eigen plaats om vakantie te vieren of niet. Voor mij had hij Mozambique gewoon kunnen houden: er was alleen in de perceptie iets mis mee, niet in werkelijkheid en Afrika is nu booming. Wij hadden niet door wat hij al zag! En dan de beveiliging, die zou hij zelf moeten betalen? Dat kan alleen als hij ook zelf mag bepalen hoe hij beveiligd wil worden en ik sluit niet uit dat hij dan zegt: “ik wil helemaal geen beveiliging” en dan moeten wij dat ook accepteren. Net zoals bij andere beveiligde personen (Wilders bijv,) kan je niet de persoon op laten draven voor kosten beveiliging die anderen nodig achten.En of dit de vraag oproept of hij er klaar voor is? Van mij mogen we die poppenkast afschaffen op inhoudelijke punten (niet financiële consequenties) maar als je verstandig bent schaf je zo’n huis aan voor je het overneemt!

  17. Sam Koeman zegt: 23-04-12 om 15:54

    Politiek gezien was het beter om in de zomer een vakantievilla te kopen – wanneer de politiek en het land op vakantie is – dan wanneer de leiders van de coalitiepartijen samen zitten te onderhandelen over miljardenbezuinigingen, hetgeen tot een paar dagen geleden nog het geval was…

  18. Panta Rhei zegt: 25-04-12 om 21:04

    De wijsheid van koningen is tegenwoordig omgekeerd evenredig met hun financiële rijkdommen. Waar is de wijze koning? Dacht je heus dat de ideeën van microkredieten en van het waterhuishouden van Maxima en Willem afkomen?? Nee, die worden ze aangereikt door iets slimmere mensen om zo een goede image op te bouwen. Weg met alle koningshuizen. Zelfs voor lobby hebben we ze niet meer nodig. Geen goed woord heb ik voor Willem die een dure villa koopt terwijl Nederlanders de broekriem moeten aantrekken. Het is een regelrechte schande!!

  19. realist zegt: 30-04-12 om 20:52

    200 jaar Koningshuis Oranje zou in 2013 een goed moment voor de Oranjes zijn om de kroon aan de wilgen te hangen. Het geroofe en gestolen vermogen van tussen de 2 en de 20 miljard kan dan worden teruggegeven aan het Nederlandse volk. De begroting zou dan de komende jaren op orde zijn en de geplande bezuinigingen voor 2013 en 2014 hoeven dan niet door te gaan. Zo zouden de Oranjes uiteindlijk toch nog iets goeds doen voor het Nederlandse volk. Koningshuizen hobbelen van schandaal naar schandaal en het zou voor het Nederlandse volk en voor de Oranjes een zegen zijn om over een paar jaar niet te hoeven schrijven over de schandalen van Koning Willem 4.

  20. Waar halen ze de titel Oranje vandaan? De laatste titeldrager overleed in 1702 kinderloos als dyarchisch koning van Engeland en verviel Prinsdom en titel aan de Franse kroon.Langs vrouwelijke lijn kan de titel niet geerfd noch overgedragen worden.Indien dat wel had gekund was de nicht van René de Chalon en vervolgens Willem de Zwijger haar vader opgevolgd.

Geef een reactie